II SO/Wa 33/09

PostanowienieWSA w Warszawie2009-12-07

Skład orzekający: Iwona Malicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który jest zwolniony z mocy prawa z kosztów sądowych w sprawie dotyczącej ubezpieczeń społecznych, może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata?
Ratio decidendi
Tak, wnioskodawca, który jest zwolniony z mocy prawa z kosztów sądowych w sprawie dotyczącej ubezpieczeń społecznych, może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Sąd bada przesłanki do przyznania pełnomocnika z urzędu, jeśli wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów jego ustanowienia bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Stan faktyczny
A. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w celu wniesienia skargi na decyzję Prezesa ZUS dotyczącą świadczenia w drodze wyjątku. Wnioskodawca wskazał na trudną sytuację materialną, utrzymując się z zasiłków socjalnych i będąc bezrobotnym, z dwoma małoletnimi synami na utrzymaniu. Sąd rozpoznał wniosek.
Rozstrzygnięcie
Przyznano A. P. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2009 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku A. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w celu wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia: przyznać A. P. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. A. P. wnioskiem z dnia 24 listopada 2009 r. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata, w celu wniesienia skargi na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] listopada 2009 r. w przedmiocie przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Wskazał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z dwoma małoletnimi synami, a rodzina utrzymuje się z przyznanych mu świadczeń socjalnych - zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami oraz dodatku mieszkaniowego, łącznie 1.011 zł. Ponadto oświadczył, iż posiada status osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku i nie ma żadnego majątku, oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Na wstępie należy stwierdzić, że stosownie do art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Oznacza to, że na A. P. nie ciąży obowiązek poniesienia w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie świadczenia w drodze wyjątku, jakichkolwiek kosztów sądowych. Z uwagi na powyższe, rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie jest zbędne i nie podlega ocenie w zakresie przesłanek ustawowych. Natomiast należało zbadać, czy jest zasadny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie dotyczącym ustanowienia adwokata. Zgodnie z art. 262 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Stosownie do art. 245 § 1 i 3 wskazanej wyżej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ze złożonego w niniejszej sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że w chwili obecnej wnioskodawca znajduje się w trudnej sytuacji - jest osobą niepełnosprawną i nie może pracować w wyuczonym zawodzie, dlatego jest zarejestrowany jako bezrobotny, ale bez prawa do zasiłku, a jedyny dochód stanowi zasiłek rodzinny wraz z dodatkami z tytułu samotnego wychowywania dzieci oraz dodatek mieszkaniowy. Jednocześnie ma na utrzymaniu dwóch małoletnich synów, z których młodszy, z uwagi na stwierdzone schorzenia wymaga specjalnej diety. Z uwagi na brak potrzebnych środków korzysta z pomocy opieki społecznej. Jednocześnie oświadczył, że nie posiada żadnych nieruchomości, oszczędności, ani przedmiotów wartościowych. W związku z powyższym należało uznać, że osiągany w gospodarstwie domowym wnioskodawcy dochód, pochodzący wyłącznie ze świadczeń o charakterze socjalnym w zestawieniu z podstawowymi potrzebami wnioskodawcy i jego dzieci, uniemożliwia poniesienie przez niego kosztów ustanowienia adwokata. A. P. spełnia więc przesłanki do przyznania pełnomocnika z urzędu, gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i synów. Dlatego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 262 oraz w związku z art. 254 § 1, art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło