II SO/Wa 33/11
PostanowienieWSA w Warszawie2011-09-14
Skład orzekający: Jacek Fronczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, prowadząca wspólne gospodarstwo domowe z siedmioma innymi osobami, osiągająca dochody z emerytur rolniczych i pracy w gospodarstwie rolnym, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym?Ratio decidendi
Osoba fizyczna może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W przypadku, gdy łączny dochód 8-osobowego gospodarstwa domowego, pomniejszony o stałe wydatki, daje kwotę około 362 zł netto na osobę miesięcznie, należy uznać, że przesłanki do przyznania prawa pomocy zostały spełnione.Stan faktyczny
J. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej bezczynności Wójta Gminy K. w zakresie rozpatrzenia wniosku o dostęp do informacji publicznej. Wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z siedmioma osobami, a jego dochody z emerytur i pracy w gospodarstwie rolnym, wraz z dochodami pozostałych domowników, są niewystarczające do pokrycia kosztów sądowych. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, jednak J. S. wniósł sprzeciw, który został rozpoznany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.Rozstrzygnięcie
Zwolniono J. S. od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Fronczyk po rozpoznaniu w dniu 14 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie z wniosku J. S. o wymierzenie Wójtowi Gminy K. grzywny za nieprzekazanie w ustawowym terminie do Sądu skargi, odpowiedzi na skargę i akt w sprawie ze skargi J. S. na bezczynność Wójta Gminy K. w zakresie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] kwietnia 2011 r. w przedmiocie dostępu do informacji publicznej postanawia zwolnić J. S. od kosztów sądowych.
W dniu [...] lipca 2011 r. J. S. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie z jego wniosku o wymierzenie Wójtowi Gminy K. grzywny za nieprzekazanie w ustawowym terminie do Sądu skargi, odpowiedzi na skargę i akt w sprawie ze skargi na bezczynność Wójta Gminy K. w zakresie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] kwietnia 2011 r. w przedmiocie dostępu do informacji publicznej.
W urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz w dokumentach nadesłanych do sprawy o sygn. akt II SO/Wa 56/11, które uwzględniono w niniejszej sprawie z urzędu, wnioskodawca wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, synem, synową i czworgiem ich małoletnich dzieci. Jego majątek stanowi dom o powierzchni [...] m2 oraz nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha. Wnioskodawca oraz jego żona uzyskują emerytury rolnicze w wysokości po 859,26 zł brutto (740,26 zł netto) miesięcznie. Ponadto, syn wnioskodawcy uzyskuje zasiłki rodzinne na czworo dzieci w łącznej wysokości 341 zł miesięcznie oraz 160 zł zasiłku z tytułu wychowywania dzieci w rodzinie wielodzietnej. Wnioskodawca przedstawił również kserokopię zaświadczenia Wójta Gminy K. z dnia [...] sierpnia 2011 r. o dochodach rocznych z tytułu pracy w gospodarstwie rolnym, położonym na terenie Gminy K., w łącznej wysokości 8.894,50 zł oraz kserokopię zaświadczenia Burmistrza R. z dnia [...] sierpnia 2011 r. o dochodzie rocznym z tytułu pracy w gospodarstwie rolnym położonym w E. w wysokości 2.080,67 zł, z których wynika, iż roczny dochód z tytułu pracy w gospodarstwie rolnym uzyskiwany przez syna i synową wnioskodawcy wynosi 10.975,17 zł (914,59 zł miesięcznie). Stałe miesięczne wydatki w gospodarstwie domowym stanowią: opłata za energię elektryczną w wysokości około 400 zł miesięcznie i opłata za butlę gazową w wysokości około 100-150 zł miesięcznie. Strona oraz pozostałe osoby prowadzące wspólne gospodarstwo domowe nie mają oszczędności.
Postanowieniem z dnia 12 sierpnia 2011 r. o sygn. akt II SO/Wa 33/11, referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił J. S. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na brak ustawowych przesłanek, uzasadniających przyznanie tego prawa.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2011 r. J. S. wniósł, w ustawowym terminie, sprzeciw od powyższego postanowienia, podważając argumentację zawartą w jego uzasadnieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Zgodnie zaś z art. 246 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Instytucja prawa pomocy stanowi realizację konstytucyjnej zasady prawa
do sądu. Prawo to powinno być przyznawane wówczas, gdy strona jest w bardzo trudnej sytuacji materialnej, a odmowa przyznania prawa pomocy uniemożliwiałaby dostęp do sądu. Ocena, czy spełniona została przesłanka warunkująca przyznanie prawa pomocy, następuje na podstawie informacji przedstawionych przez stronę.
W niniejszej sprawie wnioskodawca w sposób wystarczający wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Osiągany bowiem łączny dochód w gospodarstwie domowym z tytułu emerytur rolniczych, zasiłków oraz pracy w gospodarstwie rolnym wynosi miesięcznie 2.896,11 zł netto. Stąd też, na jedną osobę w 8–osobowym gospodarstwie domowym przypada kwota 362,01 zł netto miesięcznie. Ponadto, rodzina wnioskodawcy ponosi stałe wydatki na energię elektryczną i butlę gazową w wysokości łącznej około 550 zł.
Ze wszystkich nadesłanych przez stronę oświadczeń i dokumentów wynika, że sytuacja materialna wnioskodawcy jest trudna i nie pozwala aktualnie na poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Dlatego też uznać należy, że zostały spełnione przesłanki obligujące Sąd do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 260 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło