II SO/Wa 39/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku F.S. o wymierzenie Dyrektorowi [...] Liceum [...] w [...] grzywny za nieprzekazanie skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy postanawia wniosek odrzucić. W piśmie z dnia [...] lipca 2019 r. małoletni F. S. (urodzony w dniu [...] października 2002 r. - informacja znana Sądowi z urzędu) skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o wymierzenie Dyrektorowi [...] Liceum [...] w [...], w trybie art. 55 § 1 P.p.s.a., grzywny za nieprzekazanie skargi na bezczynność Dyrektora ww. Liceum w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] marca 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej, odpowiedzi na skargę i akt sprawy. Jednocześnie, skarżący wniósł o zasądzenie kosztów postępowania. Zarządzeniem z dnia 29 lipca 2019 r. Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wezwał F. S. do uzupełnienia braków formalnych wniosku poprzez jego podpisanie przez swojego przedstawiciela ustawowego - w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania - pod rygorem odrzucenia wniosku. Powyższe wezwanie doręczone zostało prawidłowo wnioskodawcy w dniu 31 lipca 2019 r. (dowód: Urzędowe Poświadczenie Doręczenia - w aktach sądowych), jednak wnioskodawca nie wykonał wezwania Sądu. W dniu 7 sierpnia 2019 r. F. S.złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. Wniosek ten zarządzeniem z dnia 26 września 2019 r. sygn. akt II SPP/Wa 319/19 Sąd pozostawił bez rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 49 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) – zwanej dalej P.p.s.a., gdy pismo (wniosek) strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o ich uzupełnienie lub poprawienie w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia wniosku. Stosownie natomiast do art. 58 § 1 pkt 5 P.p.s.a., sąd odrzuca skargę, m. in., jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy. Z powodu braku zdolności sądowej jednej ze stron albo zdolności procesowej skarżącego i niedziałania przedstawiciela ustawowego lub braku w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej skarżącym, uniemożliwiającego jego działanie, sąd odrzuci skargę dopiero wówczas, gdy brak nie zostanie uzupełniony (art. 58 § 2 P.p.s.a.). Dodać należy, że do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej (art. 64 § 3 P.p.s.a.). Zgodnie z art. 26 § 1 P.p.s.a., zdolność do czynności w postępowaniu w sprawach sądowoadministracyjnych (zdolność procesową) mają osoby fizyczne posiadające pełną zdolność do czynności prawnych, osoby prawne oraz organizacje społeczne i jednostki organizacyjne, o których mowa w art. 25 P.p.s.a. Zdolność prawną i zdolność do czynności prawnych stron ocenia się według przepisów prawa cywilnego, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej. Zgodnie zatem z art. 15 Kodeksu cywilnego, osoba małoletnia, która ukończyła trzynaście lat ma ograniczoną zdolność do czynności prawnych. Natomiast, jak stanowi przepis art. 26 § 2 P.p.s.a., osoba fizyczna ograniczona w zdolności do czynności prawnych ma zdolność do czynności w postępowaniu w sprawach wynikających z czynności prawnych, których może dokonywać samodzielnie. W doktrynie podkreśla się, że w prawie publicznym wiązanie zdolności procesowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym z samodzielnym wykonywaniem czynności prawnych przez osoby o ograniczonej zdolności do czynności prawnych może budzić wątpliwości. Zdolność procesowa takich osób powinna być raczej związana z możliwością samodzielnego realizowania podmiotowości administracyjnoprawnej, czyli korzystania z uprawnień wynikających z prawa materialnego lub zajmowania stanowiska, w sytuacjach gdy przepisy tego prawa przewidują nałożenie na taką osobę obowiązku, skierowanie do niej nakazu lub zakazu albo uznanie uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. W administracyjnym prawie materialnym sporadycznie występują regulacje, które przewidują samodzielne działanie osób nieposiadających pełnej zdolności do czynności prawnych, gdyż zasadą jest, że takie osoby działają przez swoich przedstawicieli ustawowych (por. m. in. M. Niezgódka-Medek, Komentarz do art. 26 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /w:/ B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX nr 148304). Zgodnie z art. 27 P.p.s.a., osoba fizyczna niemająca zdolności do czynności w postępowaniu może podejmować czynności procesowe tylko przez swojego przedstawiciela ustawowego. Przepis ten dotyczy nie tylko osób niemających w ogóle zdolności do czynności prawnych, lecz odnosi się także do sytuacji, gdy chodzi o sprawy wynikające z czynności, których określona osoba nie może dokonać samodzielnie. Przepis ten odnosi się więc i do osoby małoletniej. Należy zauważyć, iż powyższe stanowisko potwierdza także postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 marca 2017 r., sygn. akt I OSK 2500/16 (opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych), w którym stwierdzono, że ujęte w art. 2 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej słowo "każdy" obejmuje m. in. wszystkie osoby fizyczne, w tym również mające ograniczoną zdolność do czynności prawnych; jednakowoż osoby należące do tej kategorii nie mogą realizować przyznanych im tą ustawą uprawnień samodzielnie, a wyłącznie działając poprzez ustawowych przedstawicieli. W konsekwencji powyższego, w świetle art. 26 § 2 P.p.s.a., osobom tym nie służy zdolność procesowa w sprawach dotyczących tego przedmiotu. W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że wnioskodawca F. S. nie jest osobą pełnoletnią, a z uwagi na swój wiek, posiada ograniczoną zdolność do czynności prawnych i jak wykazano powyżej nie posiada zdolności procesowej. W konsekwencji, uznać należy, że w niniejszej sprawie wniosek w imieniu F. S. mógł wnieść (poprzeć) jedynie jego przedstawiciel ustawowy. Z tego też powodu, Przewodniczący Wydziału II WSA w Warszawie zarządzeniem z dnia 29 lipca 2019 r. wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia braków formalnych wniosku poprzez podpisania wniosku przez przedstawiciela ustawowego - w terminie 7 dni - pod rygorem jego odrzucenia. Powyższe wezwanie zostało prawidłowo doręczone wnioskodawcy w dniu 23 lipca 2019 r., jednak nie zostało wykonane w terminie zakreślonym przez Sąd. W związku z powyższym, uznać należy, że wniosek F. S. o wymierzenie grzywny podlega odrzuceniu, a wszystkie pozostałe złożone przez niego w niniejszej sprawie wnioski, jako pochodzące od podmiotu nieposiadającego pełnej zdolności do czynności prawnych, za którego nie działa przedstawiciel ustawowy, a zatem nieposiadającego zdolności procesowej, bez wzywania do potwierdzenia czynności przez jego przedstawiciela ustawowego, pozostawione zostaną w aktach sprawy bez nadawania im biegu. Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 5, § 2 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 49 § 1 P.p.s.a. i art. 64 § 3 P.p.s.a. - orzekł, jak w sentencji postanowienia.