II SO/Wa 42/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Mierzejewska po rozpoznaniu w dniu 4 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku L.D. o wymierzenie Komendantowi Głównemu Policji grzywny za nieprzekazanie sądowi skargi, odpowiedzi na skargę i akt administracyjnych w sprawie ze skargi L.D. na bezczynność Komendanta Głównego Policji w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] kwietnia 2012 r. o udostępnienie informacji publicznej postanawia 1. wymierzyć Komendantowi Głównemu Policji grzywnę w wysokości 1.000 zł (jeden tysiąc złotych), 2. zasądzić na rzecz L.D. od Komendanta Głównego Policji kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 3 czerwca 2013 r. L.D. złożył w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie, opatrzone tą samą datą, pismo, w którym zawarł wniosek o wymierzenie grzywny Komendantowi Głównemu Policji za niewywiązanie się w terminie z obowiązku udzielenia odpowiedzi na skargę i przekazania jej Sądowi wraz ze skargą i aktami sprawy. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że w dniu [...] kwietnia 2012 r. zwrócił się do organu z wnioskiem o dostęp do informacji publicznej, a następnie, w związku z bezczynnością organu w tym przedmiocie, w dniu 25 maja 2012 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę. Następnie skarżący podkreślił, że mimo ciążącego na Komendancie Głównym Policji obowiązku, organ obowiązku tego nie wykonał, a zwłoka organu w tym zakresie wyniosła ponad 10 miesięcy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przy piśmie z dnia 7 czerwca 2013 r. przesłał Komendantowi Głównemu Policji odpis wniosku skarżącego o wymierzenie grzywny. Jednocześnie Sąd wezwał organ do udzielenia odpowiedzi na wniosek zakreślając termin 7 dni od dnia doręczenia wezwania. Odpis wniosku wraz z wezwaniem został doręczony organowi w dniu 10 czerwca 2013 r. W dniu 30 lipca 2013 r. pełnomocnik organu wniósł do Sądu pismo z dnia 26 lipca 2013 r., w którym wyjaśnił, że z uwagi na lakoniczność pism skarżącego i niemożność ustalenia, co stało się z wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2012 r., a także informując, że skarga z dnia 25 maja 2012 r. nie wpłynęła do organu, wniósł o niewymierzanie grzywny organowi. Jednocześnie dodał, że skarżący corocznie składa do organu wiele wniosków o udostępnienie informacji publicznej, które mają one celu utrudnienie pracy urzędu i próbie udowadniania organowi, że nie udzielił on skarżącemu informacji, których żądał. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Stosownie do treści art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Przy czym mając na uwadze charakter prawa dostępu do informacji publicznej jako publicznego prawa podmiotowego (art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej) ustawodawca art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) zwiększył gwarancje procesowe nadania biegu sprawie i skrócił przewidziany w art. 54 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi termin do 15 dni. Wniosek o wymierzenie grzywny rozpatrywany w niniejszej sprawie dotyczy nieterminowego wykonania obowiązku przekazania do Sądu skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami w sprawie dostępu do informacji publicznej, a więc ustalenia terminowości wykonania tego obowiązku należy dokonać mając na względzie termin piętnastodniowy. W myśl zaś art. 55 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 tej ustawy, czyli do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Oznacza to, że przewidziany w art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej obowiązek przekazania sądowi akt sprawy i odpowiedzi na skargę, poza nadzwyczajnym przypadkiem wymienionym w art. 54 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ma charakter bezwzględny. W konsekwencji organ, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi musi w taki sposób wykonać nałożony na niego obowiązek przekazania powyższych dokumentów Sądowi, aby w sytuacji, gdy skarżący skorzysta z przyznanego mu na mocy art. 55 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uprawnienia, móc skutecznie udowodnić dochowanie ustawowego terminu. Musi przy tym przekazać dokładnie te dokumenty, które wymieniono zarówno w treści art. 54 § 2 powyższej ustawy, jak i w art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Należy podkreślić, że skarga z dnia 25 maja 2012 r. wpłynęła do organu. Z akt sprawy II KO/Wa 234/12 wynika bowiem, że skargę na bezczynność Komendanta Głównego Policji w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] kwietnia 2012 r. o udostępnienie informacji publicznej L.D. wniósł bezpośrednio do Sądu w dniu 28 maja 2012 r. Następnie skarga ta została przekazana przez Sąd Komendantowi Głównemu Policji przy piśmie z dnia 17 lipca 2012 r., II KO/Wa 234/12, i wpłynęła do organu w dniu 26 lipca 2012 r. (ZPO w aktach). Ponadto we wskazanym powyżej piśmie Sąd pouczył organ zarówno o treści art. 54 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jak też o treści art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zatem termin na wykonanie obowiązku przewidzianego w powyższych przepisach upłynął, zgodnie z treścią art. 83 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z dniem 10 sierpnia 2012 r. Pomimo to organ w ogóle nie wykonał obowiązku przekazania skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi. Dlatego też stwierdzić należy, że na dzień złożenia przez skarżącego wniosku o wymierzenie grzywny opóźnienie organu wyniosło prawie 10 miesięcy. Użyte przez ustawodawcę w art. 55 § 1 ustawy sformułowanie "sąd może orzec" o wymierzeniu organowi grzywny oznacza, że podejmując rozstrzygnięcie w tej sprawie Sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc m.in. przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 ustawy, a także okoliczność, czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Niemniej jednak, co należy podkreślić, wymierzenie grzywny organowi może nastąpić w każdym przypadku niewypełnienia obowiązków, nawet jeżeli dopełnienie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 powołanej ustawy (czy w sprawach z zakresu dostępu do informacji publicznej - z art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej) nastąpiło jeszcze przed rozpoznaniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny. Sformułowanie zawarte w art. 55 § 1 nakazuje bowiem przyjąć, że grzywna, o jakiej mowa w tym przepisie, ma charakter mieszany: dyscyplinująco - restrykcyjny (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2006r. sygn. akt II OSK 1024/06, ONSAiWSA, nr 6 z 2006, poz. 156). Do jej wymierzenia wystarcza niewykonanie obowiązku przewidzianego w art. 54 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wymierzenie grzywny w niniejszej sprawie ma zatem przede wszystkim charakter represyjny, co jest zgodne także z ratio legis uregulowań ustawy o dostępie do informacji publicznej, w której tak ustalono terminy postępowania w sprawach prawa dostępu do informacji publicznej oraz jego ochrony sądowej, aby jej udzielenie, odmowa, czy też kontrola sądowa następowała stosunkowo szybko, a tym samym, aby utrzymany był jej prawno – podmiotowy, gwarancyjny charakter. Z akt sprawy wynika, że skarga została przekazana do organu przez Sąd wraz ze stosownym pouczeniem o ustawowym, krótszym terminie na wykonanie obowiązku przekazania sądowi administracyjnemu skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi. Zatem, zakładając nawet podkreślaną przez organ lakoniczność pism skarżącego, już od dnia doręczenie skargi, organ winien mieć na względzie, że pismo skarżącego z dnia 25 maja 2012 r. jest skargą wniesioną do Sądu na bezczynność Komendanta Głównego Policji w przedmiocie dostępu do informacji publicznej, a przekazanie skargi do Sądu winno nastąpić w ciągu 15 dni. Stąd też w sytuacji, gdy skarga oraz odpowiedź na skargę wraz z aktami sprawy nie została przekazana do Sądu, a skarżący został w istocie pozbawiony ochrony sądowej swego prawa w gwarantowanych ustawą terminach, odstąpienie od wymierzenia grzywny przeczyłoby przypisanej tej instytucji funkcji. Na korzyść organu nie przemawia również argumentacja wskazana w piśmie z dnia 26 lipca 2013 r., w którym pełnomocnik organu, podkreślając wielość składanych corocznie przez skarżącego wniosków o udostępnienie informacji publicznej, wskazuje że w istocie mają one na celu utrudnienie pracy urzędu i próbie udowadniania organowi, że nie udzielił on skarżącemu informacji których żądał. Należy bowiem wyjaśnić organowi, że stosownie do ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi kompetencje do oceny, czy organ wywiązał się z obowiązku informacyjnego, jaki nakłada na niego ustawa o dostępie do informacji publicznej ma sąd administracyjny, badając skargę na decyzję bądź bezczynność organu. Dlatego też organ administracji publicznej nie jest uprawniony do samodzielnej oceny skargi i uzależniania od tego przekazania jej bądź też do sądu administracyjnego. Należy podkreślić, że adresatem skargi, zgodnie z ustawą Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest wojewódzki sąd administracyjny i ostatecznie, o ile organ nie skorzysta z uprawnień przewidzianych w art. 54 § 3 cytowanej ustawy, po przeanalizowaniu jej przez organ, zgromadzeniu akt administracyjnych i przygotowaniu stosownej odpowiedzi na skargę, do sądu winna być ona bezwzględnie przekazana. Nieistotnym jest czy jest ona dopuszczalna, czy też niedopuszczalna, zasadna czy też bezzasadna. Ustalone tym samym w sprawie okoliczności odpowiadają dyspozycji przepisu art. 55 ustawy i z tej przyczyny Sąd uznał wniosek L.D. za uzasadniony. Sąd wziął pod uwagę wskazane okoliczności i z tego powodu wymierzył grzywnę w wysokości 1.000 zł. Dodać należy, że jednokrotność przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim (Obwieszczenie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 11 lutego 2013 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2012 r. i w drugim półroczu 2012 r., M.P. z 2013 r. poz. 107) wyniosła 3.080,84 zł (art. 154 § 6 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Z tych względów, na podstawie art. 55 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w pkt 1 sentencji. O zwrocie kosztów postępowania w pkt 2 sentencji orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 1, oraz art. 210 § 2 w zw. z art. 64 § 3 wyżej wymienionej ustawy.