II SO/Wa 43/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Adam Lipiński po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. P. o wymierzenie grzywny Polskiej Izbie Inżynierów Budownictwa Krajowej Radzie za nieprzekazanie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi z dnia 30 października 2017 r. na uchwałę Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa Krajowej Rady z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności uchwały o odmowie udostępnienia informacji publicznej wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia: 1. wymierzyć organowi grzywnę w wysokości 1000 zł (słownie: jeden tysiąc złotych), 2. zasądzić od organu na rzecz wnioskodawcy kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. M. P. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek z dnia 21 sierpnia 2018 r. (data na kopercie) o wymierzenie Polskiej Izbie Inżynierów Budownictwa Krajowej Radzie grzywny za nieprzekazanie do Sądu skargi z dnia 30 października 2017 r. na uchwałę tego organu z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności uchwały o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Przedmiotowa skarga została przesłana do organu za pomocą poczty elektronicznej w dniu 31 października 2017 r. M. P. podniósł, że pismem z dnia 1 grudnia 2017 r. organ wezwał go do usunięcia braków formalnych skargi poprzez jej podpisanie pod rygorem pozostawienia skargi bez rozpatrzenia. Nadmienił, że organ nie jest uprawniony do oceny braków formalnych, a do dnia złożenia wniosku nie wykonał obowiązku wynikającego z treści art. 54 § 1 2 ppsa. W odpowiedzi na powyższe Polska Izba Inżynierów Budownictwa przy piśmie z dnia 6 listopada 2018 r. wniosła o oddalenie wniosku o wymierzenie grzywny. Stwierdził, że nie ciążył na nim obowiązek wynikający z art. 54 § 1 p.p.s.a. Nadmienił, że nie miał możliwości technicznych, aby przekazać sądowi pismo wysłane drogą elektroniczną w formacie pdf. Skarga M. P. z dnia 30 października 2017 r. nie przeszła pozytywnej weryfikacji systemu ePUAP. Jedyna możliwością zweryfikowania pochodzenie skargi było wezwanie domniemanego skarżącego do uzupełniania braków formalnych. Ostatecznie organ przekazał do WSA skargę w postaci wydruku z nośnika elektronicznego nie podpisanych skanów dokumentów. Zdaniem organu nie było również technicznych możliwości, aby Sąd wezwał stronę do uzupełnienia braków formalnych skargi wniesionej przez ePUAP. Organ uzyskał informację od komórki informatycznej, że dokumenty złożone w sposób taki jak uczynił to M. P. nie mogą być traktowane jako podpisane przy pomocy podpisu elektronicznego. Pisma, które nie przeszły pozytywnej weryfikacji systemu ePUAP należy traktować jako niepodpisane i nie ma możliwości aby zweryfikować ich pochodzenie w inny sposób, niż poprzez wezwanie domniemanego skarżącego do uzupełniania braków formalnych. W związku z powyższym, organ pismem z dnia 1 grudnia 2017 r. wezwał domniemanego skarżącego na podstawie art. 64 § 2 K.p.a. do usunięcia braku w terminie 7 dni od otrzymania pisma, poprzez dostarczenie należycie podpisanego pisma. Powyższe wezwanie organu pozostało bez odpowiedzi, w związku z czym pismo zostało pozostawione bez rozpoznania. Tego rodzaju pismo wobec braku zachowania formy pisemnej oraz elektronicznej w ogóle nie było traktowane jako skarga na uchwałę. Organ podkreślił, że składanie przez skarżącego dziesiątek pism - świadczy o tym, że jego celem jest wykorzystywanie przepisów prawa do paraliżowania działań organu. Postępowanie organu nie zasługuje na wymierzenie grzywny, bowiem gdyby skarżący podpisał skargę, zostałaby ona przekazana do WSA. Zaistniałą sytuację spowodowała swoim działaniem sama strona. Organ zauważył również, że wniosek o wymierzenie grzywny został złożony dopiero po upływie 6 miesięcy od otrzymania wezwania, a jego celem jest nękanie organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Stosownie do treści art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), organ przekazuje skargę sądowi administracyjnemu wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Zgodnie z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1330 ze zm.) do skarg rozpatrywanych w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. W razie niezastosowania się do powyższego obowiązku, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny (art. 55 § 1) w wysokości określonej w art. 154 § 6 ppsa. Wskazana grzywna ma charakter mieszany: dyscyplinująco-restrykcyjny, a jej zastosowanie ma doprowadzić do wykonania przez organ obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 ustawy. Wyłączną, materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie przez organ obowiązku w terminie przewidzianym w tym przepisie. Wymierzenie grzywny pełni również funkcję prewencyjną i służy zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości. Skarga M. P. z dnia 30 października 2017 r. na uchwałę Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia [...] września 2017 r. nr [...] została przekazana do WSA w Warszawie wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy w dniu 2 października 2018 r. Sprawa ta została zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Wa 1758/18. Z akt sprawy II SA/Wa 1758/18 wynika, że organ otrzymał skargę z dnia 30 października 2018 r. w dniu 31 października 2018 r. za pomocą systemu ePUAP (data na wydruku urzędowym poświadczeniu przedłożenia, karta 6 akt sprawy II SA/Wa 1758/18). W opisanych okolicznościach termin do wykonania obowiązku określonego w art. 54 § 2 ppsa w zw. z art. 21 pkt 1 udip upłynął w dniu 15 listopada 2017 r. (środa). Opóźnienie organu do dnia przekazania skargi wraz z aktami sprawy do Sądu wynosi ponad 10 miesięcy. Przekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę jest bezwzględnym obowiązkiem organu. Błędne jest zatem twierdzenie organu, że wniosek o wymierzenie grzywny winien podlegać oddaleniu. Nie można również zgodzić się z twierdzeniem, że właściwe było działanie organu polegające na wezwaniu skarżącego do podpisani skargi, na następnie pozostawieniu tego pisma bez rozpoznania wobec braku wykonania tego wezwania. Adresatem skargi z dnia 30 października 2017 r. był Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, natomiast z jej treści jasno wynikało, że dotyczy ona postępowania w przedmiocie dostępu do informacji publicznej. Wobec powyższego nie powinno budzić wątpliwości organu, że przedmiotową skargę należało przekazać do Sądu wraz z aktami sprawy w terminie 15 dni od dnia jej otrzymania zgodnie z art. 21 pkt 1 udip. W przypadku gdy skarga zostanie przesłana do organu za pomocą systemu ePUAP lub też pocztą elektroniczną, brak jest podstaw prawnych do wzywania strony przez organ do uzupełnienia braków formalnych tego pisma. W takim przypadku organ winien wydrukować nadesłaną skargę, a następnie udzielić na nią odpowiedzi oraz wraz z kompletnymi aktami sprawy przekazać do sądu administracyjnego w terminie 15 dni od jej otrzymania. To sąd administracyjny zobligowany jest na podstawie art. art. 46 § 1 pkt 4 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 ppsa wezwać do uzupełnienia braku formalnego skargi (podpisu). Sąd uznał wniosek o wymierzenie grzywny za uzasadniony i nałożył na organ grzywnę w wysokości 1000 zł. W ocenie Sądu wymierzona grzywna będzie stanowić adekwatną dolegliwość za niewykonanie ustawowego obowiązku. Grzywna ta jest współmierna do stwierdzonego przez Sąd uchybienia organu i mieści się w granicach określonych w art. 154 § 6 ppsa. Na wysokość grzywny miał również wpływ fakt, że podmiotem zobowiązanym jest organ, który w postępowaniu przed Sądem w sprawie II SA/Wa 1758/18 udzielił upoważnienia profesjonalnemu pełnomocnikowi, a ponadto posiada w swoich strukturach komisję prawną. Zdaniem Sądu nie ulega wątpliwości, że organ miał możliwości wykazania się należytą starannością, mógł zatem terminowo wykonać obowiązki wynikające z przepisów prawa (art. 54 § 1 ppsa w zw. z art. 21 pkt 1 udip). Zdaniem WSA w Warszawie działanie organu nie było wynikiem lekceważenia strony postępowania, a raczej mylnego rozumienia obowiązujących przepisów prawa. Wysokość grzywny ma charakter restrykcyjny oraz prewencyjny, nie jest bowiem pożądane, aby zaniedbania jakich dopuścił się organ, występowały w przyszłości. Wymierzając grzywnę we wskazanej wyżej wysokości Sąd wziął pod uwagę charakter sprawy, skalę w opóźnienia organu, a także fakt, iż organ ma do swojej dyspozycji profesjonalną pomoc prawną. Na wymiar grzywny wpływ miała także okoliczność, iż organ nie podał żadnych obiektywnych przyczyn, które spowodowały tak znaczne uchybienie terminu wskazanego w art. 21 pkt 1 udip. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 55 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt 1 sentencji postanowienia. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy.