II SO/Wa 43/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Borowiecki po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku P. J. o wymierzenie Staroście [...] grzywny za nieprzekazanie w ustawowym terminie skargi z dnia [...] lipca 2023 r. wraz z aktami sprawy p o s t a n a w i a: 1. wymierzyć Staroście [...] grzywnę w wysokości 500 (słownie: pięćset) złotych; 2. zasądzić od Starosty [...] na rzecz skarżącego P. J. kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W piśmie z dnia [...] listopada 2023 r. P. J. (dalej także: "skarżący" lub "strona skarżąca") - działając za pośrednictwem platformy ePUAP - wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wymierzenie Staroście [...] (dalej także: "organ") grzywny za nieprzekazanie w ustawowym terminie skargi z dnia [...] lipca 2023 r. wraz z aktami sprawy. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że pismem z dnia [...] lipca 2023 r. złożył do Sądu, działając za pośrednictwem Starosty [...], skargę na bezczynność tego organu w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] czerwca 2023 r., której organ nie przekazał do Sądu w terminie. Do wniosku skarżący załączył kopię skargi wraz z potwierdzeniem jej nadania (vide: Urzędowe Poświadczenie Przedłożenia - k. 15 akt sądowych). Skarżący zarzucił, że skarga nie została przekazana Sądowi w wyznaczonym przez ustawodawcę terminie. W piśmie z dnia [...] listopada 2023 r. Starosta [...], ustosunkowując się do wniosku strony skarżącej o wymierzenie grzywny, zauważył, że skierowany do niego drogą elektroniczną (za pośrednictwem platformy ePUAP) wniosek z dnia [...] czerwca 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej nie zawierał danych adresowych wnioskodawcy ani podpisu elektronicznego, co w dalszej konsekwencji skutkowało pozostawieniem wniosku bez rozpoznania. Następnie, jak zauważył organ, w dniu [...] lipca 2023 r. wpłynęła do Starostwa (drogą elektroniczną) skarga P. J. na bezczynność Starosty [...] w przedmiocie rozpatrzenia powyższego wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Organ stwierdził, że - po dokonaniu analizy skargi - uznał roszczenia wnioskodawcy za zasadne i uwzględnił skargę w całości, o czym poinformował stronę skarżącą w piśmie z dnia [...] lipca 2023 r., przesyłając jednocześnie wnioskowaną informację publiczną. Organ wskazał, że uwzględniając skargę, zaspokoił żądanie strony skarżącej i w konsekwencji był przekonany o tym, że brak jest konieczności przesłania skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Ponadto, organ podkreślił, że nie było jego intencją utrudnianie w żaden sposób skarżącemu dostępu do wnioskowanej informacji publicznej. Jednocześnie, organ podniósł, że jest skłonny zwrócić skarżącemu poniesioną przez niego kwotę uiszczoną tytułem wpisu od skargi w dozwolenie wyznaczonym terminie na wskazany przez skarżącego rachunek bankowy. Wojewódzki Sąd zwarzył co następuje zważył, co następuje. Zgodnie z art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm. - dalej także: "P.p.s.a."), w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a., tj. do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Przyjmuje się, że grzywna przewidziana w powołanym art. 55 § 1 P.p.s.a. jest środkiem dyscyplinującym organ administracji w przesłaniu przez niego skargi do sądu wraz z aktami sprawy bez zbędnej zwłoki, w terminie ustawowo do tego wyznaczonym. Celem ukarania organu grzywną jest zapobieżenie przedłużaniu postępowania sądowoadministracyjnego przez organ poprzez opóźnianie przesłania stosownych dokumentów, określonych w art. 54 § 2 P.p.s.a. Ponadto, należy zauważyć, że wymierzenie przedmiotowej grzywny, poza funkcją represyjną, pełni także funkcję prewencyjną i służy zapobieganiu naruszeniom prawa przez organ w przyszłości. Warto wskazać, że przewidziany w art. 54 § 2 P.p.s.a. obowiązek przekazania sądowi skargi, akt sprawy i odpowiedzi na skargę ma charakter bezwzględny. Należy zauważyć przy tym, że w niniejszej sprawie, w odniesieniu do terminu, w którym powinno nastąpić przekazanie sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, zastosowanie znajduje przepis szczególny, tj. art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity Dz. U. z 2022 r., poz. 902 - dalej także: "u.d.i.p."), albowiem przedmiotem skargi z dnia [...] lipca 2023 r. była bezczynność Starosty [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] czerwca 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej. Zgodnie z powołanym przepisem art. 21 pkt 1 u.d.i.p., przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Ustawodawca postanowił zatem, że w przypadku spraw dotyczących informacji publicznej podmiot, do którego wpłynęła skarga skierowana do sądu administracyjnego, obowiązany jest przekazać ją wraz z aktami sprawy i odpowiedzią w terminie 15 dni od dnia jej otrzymania. Należy wskazać, że nieprzekazanie skargi ogranicza w istocie stronie skarżącej możliwość realizacji jej konstytucyjnego prawa do sądu. Powołana regulacja zawarta w art. 54 § 2 P.p.s.a. ma zatem charakter dyscyplinujący, represyjny oraz prewencyjny, co jednoznacznie wynika z orzecznictwa (por. m.in. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 maja 2015 r., sygn. akt I OZ 426/15, czy też z dnia 7 marca 2017 r., sygn. akt I OZK 228/06). Mając na względzie przywołane wyżej okoliczności Sąd uznał, że wniosek strony skarżącej o wymierzenie organowi grzywny jest zasadny. W tej sytuacji, określając wysokość grzywny Sąd miał na względzie to, iż ustawodawca wprowadził pewną swobodę, określając jedynie górną granicę grzywny. Jej wysokość w pozostałym zakresie została zatem pozostawiona uznaniu sądu. Tym niemniej, pomimo pewnej swobody pozostawionej przez ustawodawcę, Sąd miał na uwadze to, iż konieczne jest zindywidualizowanie nałożonej grzywny, a więc wskazanie przesłanek, które legły u podstaw jej wymierzenia w konkretnej wysokości (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 stycznia 2013 r., sygn. akt I OSK 2005/12). W rozpatrywanej sprawie Sąd uznał, że wymierzenie organowi grzywny w kwocie 500 (pięćset) złotych będzie zarówno w pełni adekwatne do stopnia uchybienia, jakiego dopuścił się organ, nie przekazując skargi wraz z odpowiedzią na skargę jak i aktami sprawy, jak również spełni w sposób dostateczny rolę prewencyjną. Warto zauważyć, że w uchwale z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że oprócz funkcji dyscyplinującej oraz represyjnej, wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 P.p.s.a. pełni również funkcję prewencyjną, albowiem ukaranie służy także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy. W tej sytuacji, mając na uwadze poczynione ustalenia, uznać należy, że taka wysokość wymierzonej grzywny będzie spełniać wszystkie wskazane powyżej funkcje, tym bardziej, że uchybienie obowiązkom określonym w art. 54 § 2 P.p.s.a. - jak wynika z pisemnych wyjaśnień organu - nie było zamierzone. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a. - orzekł jak w punkcie 1 sentencji postanowienia. Orzekając o zwrocie kosztów postępowania, obejmujących wpis od wniosku w wysokości 100 zł, orzeczono w punkcie 2 sentencji, działając w tym zakresie na podstawie art. 200 i art. 209 w związku z art. 64 § 3 P.p.s.a.