II SO/Wa 46/10

PostanowienieWSA w Warszawie2010-07-13

Skład orzekający: Iwona Malicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy stronie skarżącej w sprawie dotyczącej świadczeń z ubezpieczeń społecznych, która jest zwolniona z mocy prawa z kosztów sądowych, może być przyznane prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata?
Ratio decidendi
Strona skarżąca w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa ZUS w przedmiocie świadczenia w drodze wyjątku jest zwolniona z mocy prawa z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. e PPSA. W związku z tym, wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie podlega ocenie merytorycznej. Jednocześnie, zgodnie z art. 262 PPSA, przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie zastępstwa prawnego mają zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia. Dlatego, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, może jej być przyznane prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
Stan faktyczny
U. C. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) w celu wniesienia skargi na decyzję Prezesa ZUS odmawiającą przyznania jej świadczenia w drodze wyjątku. Wnioskodawczyni podała, że jest osobą bez środków do życia, wychowuje córkę otrzymującą rentę rodzinną, a starsza córka partycypuje w kosztach utrzymania. Do wniosku dołączono dokumenty potwierdzające sytuację materialną i rodzinną.
Rozstrzygnięcie
Przyznano U. C. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2010 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku U. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w celu wniesienia skargi na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] kwietnia 2010 r. znak [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia: przyznać U. C. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. U. C. pismem z dnia 10 czerwca 2010 r. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie jej adwokata z urzędu w celu wniesienia skargi na decyzję Prezesa ZUS w przedmiocie świadczenia w drodze wyjątku. W odpowiedzi na wezwanie Sądu, przesłała powyższy wniosek na urzędowym formularzu, w zakreślonym terminie, wskazując, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata. U uzasadnieniu podała, że jest osobą bez środków do życia, wychowuje córkę N., której Prezes ZUS przyznał rentę rodzinną w drodze wyjątku, w wysokości 625 zł. Wnioskodawczyni oświadczyła również, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym ze starszą córką D., która pracowała do końca czerwca 2010 r. na ½ etatu i dokładała się do opłat kwotą 400 zł. Wskazała, że posiada mieszkanie o pow. 24,70 m2, a poza tym nie ma żadnego majątku ani oszczędności. Do wniosku została dołączona kserokopia zaświadczenia o zatrudnieniu i wysokości wynagrodzenia za pracę D. C., "Historii wizyt" lekarskich U. C., orzeczenia o stopniu niepełnosprawności N. C., a także decyzji Prezesa ZUS z dnia [...] kwietnia 2010 r. o odmowie przyznania U. C. renty rodzinnej, Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o odmowie przyznania renty rodzinnej dla N. C. oraz zawiadomienia o podjęciu wypłaty świadczenia przyznanego w drodze wyjątku przez Prezesa ZUS dla N. C. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Na wstępie należy stwierdzić, że w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa ZUS w przedmiocie świadczenia w drodze wyjątku na U. C. nie ciąży obowiązek poniesienia jakichkolwiek kosztów sądowych. Stosownie bowiem do art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Z uwagi na powyższe, wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie podlega ocenie w odniesieniu do przesłanek ustawowych. Natomiast należało zbadać, czy jest zasadny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Zgodnie z art. 262 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Dlatego - stosownie do art. 245 § 1 i 3 wskazanej wyżej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ze złożonego w niniejszej sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że w chwili obecnej sytuacja materialna wnioskodawczyni i jej rodziny jest trudna. Jest osobą bez dochodów, wychowuje małoletnią córkę, która otrzymuje rentę rodziną w drodze wyjątku w wysokości 625 zł. W gospodarstwie domowym pozostaje również starsza córka wnioskodawczyni – D., która była zatrudniona na 1/2 etatu na umowę na czas określony do dnia 30 czerwca 2010 r. i dokładała się do utrzymania rodziny kwotą w wysokości 400 zł. W związku z powyższym należy uznać, iż w niniejszej sprawie skarżąca wykazała, że spełnia przesłanki do przyznania profesjonalnego pełnomocnika z urzędu, gdyż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dlatego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 254 § 1, art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 oraz w związku z art. 262 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło