II SO/Wa 47/08

PostanowienieWSA w Warszawie2008-10-08

Skład orzekający: Iwona Malicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawcy, który z mocy prawa jest zwolniony z kosztów sądowych w sprawie dotyczącej świadczenia w drodze wyjątku, należy przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?
Ratio decidendi
Wnioskodawcy, który z mocy prawa jest zwolniony z kosztów sądowych w sprawie dotyczącej świadczenia w drodze wyjątku, należy przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli wykaże, że jego trudna sytuacja materialna i zdrowotna nie pozwala na poniesienie kosztów profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Rozpoznanie wniosku o zwolnienie z kosztów sądowych w takim przypadku jest zbędne.
Stan faktyczny
W. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w związku ze skargą na decyzję Prezesa ZUS odmawiającą przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Wnioskodawca wskazał na trudną sytuację materialną, bytową i zdrowotną, otrzymując jedynie zasiłki z pomocy społecznej i będąc całkowicie niezdolnym do pracy. Sąd zbadał wniosek, uznając, że wnioskodawca z mocy prawa jest zwolniony z kosztów sądowych, ale jego sytuacja uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
Rozstrzygnięcie
Przyznano W. K. prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 8 października 2008 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku W. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w celu wniesienia skargi na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, dotyczącej odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia: przyznać W. K. prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata. Pismem z dnia 19 września 2008 r. W. K. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy wskazując, że jego sprawa dotyczy odwołania od decyzji Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] września 2008 r., znak [...]. Swój wniosek uzasadnił trudną sytuacją materialną, bytową i zdrowotną. Pismem Sądu z dnia 25 września 2008 r., wnioskodawca został wezwany do przesłania wypełnionego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Wezwanie to zostało doręczone w dniu 30 września 2008 r. W. K. w dniu 2 października 2008 r. (data stempla pocztowego) złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Wnioskodawca wskazał, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Posiada nieruchomość rolną o łącznej powierzchni 0.2000 hektarów fizycznych (0.3000 hektarów przeliczeniowych), a poza tym nie posiada innych nieruchomości, oszczędności ani żadnych przedmiotów wartościowych. Jednocześnie oświadczył, że otrzymuje zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 153 zł oraz zasiłek stały w wysokości 324 zł miesięcznie. Do wniosku została dołączona m. in. kopia zaświadczenia o stanie posiadania, wydanego przez Urząd Miejski w Ż., kopia decyzji Ośrodka Pomocy Społecznej w Ż. o przyznaniu zasiłku stałego w kwocie 324 zł miesięcznie w okresie od 1 stycznia 2008 r. do 30 września 2009 r., kopia orzeczenia lekarza orzecznika ZUS o całkowitej niezdolności W. K. do pracy do 30 kwietnia 2011 r., kopia orzeczenia o zaliczeniu wnioskodawcy do znacznego stopnia niepełnosprawności do 30 września 2009 r. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Wniosek ten wolny jest od opłat sądowych. Należy stwierdzić, że - stosownie do art. 239 pkt 1 lit. e powołanej ustawy, strona skarżąca w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Jak wynika z pisma W. K. z dnia 19 września 2008 r., przedmiotem jego skargi jest decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, utrzymująca w mocy decyzję o odmowie przyznania mu świadczenia w drodze wyjątku. Oznacza to, że w tej sprawie skarżący z mocy prawa zwolniony jest całkowicie z obowiązku wnoszenia opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków. Z uwagi na powyższe, rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie jest zbędne. Natomiast należało zbadać, czy jest zasadny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie dotyczącym ustanowienia adwokata z urzędu. Zgodnie z art. 262 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Dlatego należy uznać, że stosownie do art. 245 § 1 i 3 wskazanej wyżej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie adwokata. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W niniejszej sprawie W. K. złożył wniosek na urzędowym formularzu w terminie wyznaczonym przez Sąd. Ze złożonego formularza wynika, że w chwili obecnej sytuacja materialna oraz zdrowotna wnioskującego jest niezwykle trudna i nie pozwala na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla niego. W. K. utrzymuje się jedynie z zasiłków z pomocy społecznej, w łącznej wysokości 477 zł miesięcznie. Jest osobą całkowicie niezdolną do pracy do 2011 r., o znacznym stopniu niepełnosprawności. Jednocześnie wnioskodawca wskazał, że nie posiada oszczędności ani przedmiotów wartościowych, a w rubryce nieruchomości rolne wykazał użytki rolne o obszarze 0.2000 hektarów fizycznych. Z formularza wniosku nie wynika, aby osiągał z tych nieruchomości jakiekolwiek dochody. W związku z powyższym należy uznać, iż wniosek w części dotyczącej ustanowienia adwokata jest zasadny, gdyż wnioskodawca wykazał, że spełnia przesłanki do przyznania pełnomocnika z urzędu. Dlatego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 254 § 1, 258 § 1 i § 2 pkt 7 oraz w związku z art. 262 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło