II SO/Wa 49/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA - Adam Lipiński po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. T. o wymierzenie grzywny Rektorowi [...] za nieprzekazanie sądowi skargi z dnia 12 kwietnia 2010 r. wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia 1. wymierzyć Rektorowi [...] grzywnę w wysokości 3 000 zł (słownie trzy tysiące złotych), 2. zasądza od Rektora [...] na rzecz P. T. kwotę 100 zł (słownie sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wnioskiem z dnia 12 lipca 2012 r. P. T. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wymierzenie grzywny Rektorowi [...] za nieprzekazanie sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Wskazał, że wniosek ten dotyczy skargi z dnia 12 kwietnia 2010 r. na bezczynność Rektora [...] w przedmiocie dopuszczenia do rekrutacji na studia doktoranckie w 2009 r. W odpowiedzi na wniosek Rektor [...] wniósł o jego oddalenie. Wyjaśnił, że skarga P. T. po wyjaśnieniu i ustaleniu stanu faktycznego została przekazana do Sądu. Opóźnienie w wyjaśnieniu sprawy spowodowane było okresem urlopowym i koniecznością odnalezienia dokumentów. Organ jednocześnie, w przypadku uznania przez Sąd, że nastąpiła przewlekłość, wniósł o wymierzenie grzywny w najmniejszym wymiarze, ponieważ sytuacja finansowa uczelni jest trudna. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Stosownie do treści art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270) skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia (art. 54 § 2 ustawy). Art. 55 § 1 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi zaś, że w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 tej ustawy, tj. do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Grzywna, o której mowa w art. 55 § 1 powołanej ustawy ma charakter mieszany: dyscyplinująco-restrykcyjny. Jest to więc środek, którego zastosowanie ma doprowadzić do wykonania przez organ obowiązku z art. 54 § 2 ustawy, jednakże wyłączną, materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie tego obowiązku w terminie przewidzianym w tym przepisie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2006 r. sygn. akt II OSK 1024/06, ONSAiWSA, 2006 r., Nr 6, poz. 156). Stosownie jednak do treści art. 55 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi "sąd może orzec" o wymierzeniu organowi grzywny, co oznacza, że rozstrzygając w tej kwestii, sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 ustawy, a także czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 381). Ponadto w uchwale z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09 (ONSA/WSA 2010/1/2) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że oprócz funkcji dyscyplinującej oraz represyjnej, wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 powołanej ustawy pełni również funkcję prewencyjną. Ukaranie organu służy bowiem także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy. W ocenie Sądu wniosek P. T. o wymierzenie grzywny Rektorowi [...] za nieprzekazanie sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę zasługuje na uwzględnienie. Sprawa ze skargi P. T. na bezczynność Rektora [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyjęcie na studia doktoranckie na rok akademicki 2009/2010 została zarejestrowana w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie pod sygnaturą akt II SAB/Wa 373/12. Z akt tej sprawy wynika, że skarga wpłynęła do organu w dniu 4 maja 2010 r. Tymczasem organ przekazał tę skargę do Sądu w dniu 14 sierpnia 2012 r. Opóźnienie w przekazaniu skargi do Sądu wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę wyniosło zatem ponad dwa lata. Opóźnienie to jest zatem znaczne i w sposób istotny wpłynęło na termin rozpoznania sprawy przez Sąd. Dodatkowo należy zauważyć, że organ w istocie nie usprawiedliwił przyczyn niewykonania obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przy takiej skali opóźnienia usprawiedliwieniem nie może bowiem być okres urlopowy, czy też konieczność odnalezienia dokumentów. Przekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę jest bezwzględnym obowiązkiem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono. Opóźnienie w przekazaniu skargi do sądu wraz aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, a co za tym idzie oddalenie w czasie możliwości rozpoznania sprawy przez sąd, ogranicza w istocie stronie skarżącej możliwość realizacji jej konstytucyjnego prawa do sądu. Wobec tego, że organ ostatecznie przekazał do Sądu skargę P. T. wraz aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, wymierzenie grzywny w tej sytuacji ma więc przede wszystkim charakter restrykcyjny, ale także prewencyjny. Nie jest bowiem pożądanym, aby tak poważne zaniedbania, jakich dopuścił się organ, występowały w przyszłości. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd uznał wniosek P. T. za uzasadniony i nałożył na Rektora [...] grzywnę w wysokości 3 000 zł (trzy tysiące złotych). Wymierzając grzywnę we wskazanej wyżej wysokości Sąd wziął po uwagę skalę opóźnienia organu, brak okoliczności, które mogłyby usprawiedliwiać zaistniałe opóźnienie, a także fakt przekazania do Sądu przedmiotowej skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny. Wyjaśnić przy tym należy, że przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej w 2011 r., według obwieszczenia Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 17 lutego 2012 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2011 r. i w drugim półroczu 2011 r. (M. P. z 2012 r. poz. 94) wynosiło 2 974, 69 zł. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 55 § 1 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt 1 sentencji postanowienia. O zwrocie kosztów postępowania w pkt 2 sentencji orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 1 oraz art. 210 § 2 w związku z art. 64 § 3 powołanej ustawy.