II SO/Wa 52/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Fronczyk po rozpoznaniu w dniu 5 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku L. H. w przedmiocie wymierzenia grzywny Prezesowi Narodowego Funduszu Zdrowia postanawia wymierzyć Prezesowi Narodowego Funduszu Zdrowia grzywnę w wysokości 8.000 (słownie: osiem tysięcy) złotych. W dniu 2 listopada 2009 r. L. H. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia w zakresie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] maja 2009 r. w przedmiocie dostępu do informacji publicznej. Przedmiotowa skarga wpłynęła do organu w dniu 9 listopada 2009 r. W dniu 18 czerwca 2010 r. (data stempla pocztowego) L. H. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o wymierzenie Prezesowi Narodowego Funduszu Zdrowia grzywny za niewywiązanie się z obowiązków przewidzianych w art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), tj. nieudzielenie w ustawowym terminie odpowiedzi na ww. skargę na bezczynność Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia w zakresie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] maja 2009 r. w przedmiocie dostępu do informacji publicznej i nieprzekazanie jej Sądowi wraz ze skargą i aktami sprawy. W odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wniósł o jego nieuwzględnienie, jednocześnie wskazując na bezzasadność skargi. Podał, iż pismem z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] organ przekazał wyczerpujące informacje, o które strona wnosiła we wniosku z dnia [...] maja 2009 r. Prezes NFZ podniósł, iż istotny w sprawie jest również fakt, że wniosek ten nie jest pierwszym, tego typu, złożonym przez L. H., zaś w celu jego wykonania, tj. skompletowania oraz skopiowania żądanych informacji, zaangażowanych zostało kilku merytorycznych pracowników jednostek organizacyjnych centrali funduszu, którzy zaniechali wykonywania swojej merytorycznej pracy, aby zadośćuczynić wnioskowi skarżącego (po skopiowaniu przesłano mu łącznie [...] stron dokumentów). Organ wskazał, iż skoro udzielił żądanej informacji publicznej stronie, to tym samym postępowanie w sprawie ze skargi na bezczynność stało się bezprzedmiotowe, zaś wniosek o wymierzenie grzywny – nieuzasadniony. Organ zaznaczył ponadto, powołując się na poglądy doktryny, iż ostatecznie wykonał obowiązek, o którym mowa w art. 54 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co powinno skutkować – z uwagi na dyscyplinujący charakter grzywny – nieuwzględnieniem wniosku L. H. Podkreślił także, że uchybienie dotyczące przekazania skargi do Sądu miało charakter wyjątkowy i incydentalny oraz wynikało ze skomplikowanego charakteru sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia (art. 54 § 2 powołanej ustawy). Zgodnie natomiast z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), do skarg rozpatrywanych w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej stosuje się, z zastrzeżeniem przypadku, o którym mowa w art. 22, przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. W myśl zaś art. 55 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 tej ustawy, czyli do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Oznacza to, że przewidziany w art. 54 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi obowiązek przekazania sądowi akt sprawy i odpowiedzi na skargę, poza nadzwyczajnym przypadkiem wymienionym w art. 54 § 3 tej ustawy (uwzględnienie skargi), ma charakter bezwzględny. W konsekwencji organ, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi musi w taki sposób wykonać nałożony na niego obowiązek przekazania powyższych dokumentów Sądowi, aby w sytuacji, gdy skarżący skorzysta z przyznanego mu na mocy art. 55 § 1 powołanej ustawy uprawnienia, móc skutecznie udowodnić dochowanie ustawowego terminu. Z akt niniejszej sprawy oraz z akt sprawy ze skargi L. H. na bezczynność Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia w zakresie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] maja 2009 r. w przedmiocie dostępu do informacji publicznej, o sygn. akt II SAB/Wa 214/10, wynika, że organ przekazał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ww. skargę, odpowiedź na skargę oraz akta sprawy dopiero w ramach udzielonej odpowiedzi na wniosek skarżącego o wymierzenie grzywny, tj. w dniu 12 lipca 2010 r. Zestawiając zatem datę 12 lipca 2010 r. z datą wpływu skargi do organu, która to data przypadła na dzień 9 listopada 2009 r. (dowód – prezentata organu na skardze), stwierdzić należy, że Prezes NFZ nałożony na niego obowiązek wykonał z przekroczeniem terminu piętnastu dni, a opóźnienie to wyniosło 230 dni, bowiem ostatni dzień terminu przypadał na dzień 24 listopada 2009 r. Użyte przez ustawodawcę w art. 55 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sformułowanie "sąd może orzec" o wymierzeniu organowi grzywny oznacza, że podejmując rozstrzygnięcie w tej sprawie, Sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie jej okoliczności, a więc m.in. przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 tej ustawy, a także okoliczność, czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Niemniej jednak, co w związku z zajętym przez Prezesa NFZ w odpowiedzi na wniosek stanowiskiem należy podkreślić, wymierzenie grzywny organowi może nastąpić w każdym przypadku niewypełnienia obowiązków, nawet jeżeli dopełnienie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 ustawy nastąpiło jeszcze przed rozpoznaniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny. Sformułowanie zawarte w art. 55 § 1 nakazuje bowiem przyjąć, że grzywna, o której mowa w tym przepisie, ma charakter mieszany: dyscyplinująco – restrykcyjny (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2006 r. o sygn. akt II OSK 1024/06, ONSAiWSA, nr 6 z 2006, poz. 156). Do jej wymierzenia wystarcza niewykonanie obowiązku przewidzianego w art. 54 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jakkolwiek w niniejszej sprawie organ, wobec którego sformułowano zarzut bezczynności, ostatecznie przekazał określone w art. 54 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej dokumenty, to jednak przekazanie to nastąpiło z ponad siedmiomiesięcznym przekroczeniem zakreślonego tymi przepisami terminu. Ponadto, podkreślenia wymaga, iż skarga L. H. rozpatrywana jest w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej, które jest trybem szczególnym i zawiera bardziej restrykcyjne unormowania co do terminu przekazania sądowi skargi w tym przedmiocie, wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy. W konsekwencji, wymierzenie grzywny w niniejszej sprawie ma przede wszystkim charakter represyjny. Stąd też w sytuacji, gdy skarga oraz odpowiedź na skargę wraz z niezbędnymi dokumentami, została przekazana do Sądu z tak znacznym opóźnieniem, odstąpienie od wymierzenia grzywny niweczyłoby przypisywany tej instytucji charakter. W ocenie Sądu, wskazywane przez organ w odpowiedzi na wniosek trudności natury techniczno – organizacyjnej w realizacji wniosku skarżącego o udzielenie informacji publicznej oraz okoliczność udostępnienia stronie żądanych przez nią informacji nie powodują, że opóźnienie w przekazaniu skargi można uznać za usprawiedliwione. Pozostawanie lub niepozostawanie przez organ w bezczynności w przedmiocie rozpatrzenia wniosku strony z dnia [...] maja 2009 r. jest bowiem kwestią wtórną wobec istniejącego obowiązku nadesłania w tej sprawie skargi, odpowiedzi na skargę oraz akt sprawy, i nie podlega ocenie Sądu przy orzekaniu w przedmiocie wymierzenia grzywny. Należy zaznaczyć, że przekazanie sądowi administracyjnemu skargi wraz z aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę w terminie określonym w przepisach ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym, czy też – jak w niniejszym przypadku – w przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej, jest bezwzględnym obowiązkiem organu i odrębną, od merytorycznego załatwienia sprawy, kwestią. Podnoszone przez Prezesa NFZ argumenty w żadnym razie nie zwalniały go od wykonania ww. obowiązku. Ustalone tym samym w sprawie okoliczności odpowiadają dyspozycji przepisu art. 55 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i z tej przyczyny Sąd uznał wniosek L. H. za uzasadniony. Przy określaniu wysokości grzywny Sąd miał na względzie długotrwałą zwłokę w realizacji obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 powołanej ustawy w związku z art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, wynoszącą 230 dni, jak również szczególny przedmiot sprawy, jakim jest dostęp do informacji publicznej. Sąd wziął także pod uwagę, iż organ ostatecznie wykonał przewidziany w ustawie obowiązek w sposób umożliwiający rozpoznanie sprawy i wymierzył grzywnę w wysokości 8.000 zł. Jednokrotność przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim (Komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 9 lutego 2010 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2009 r. – M. P. z 2010 r. Nr 7, poz. 67) wyniosła 3.102, 96 zł (art. 154 § 6 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Z tych względów, na podstawie art. 55 § 1 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji postanowienia.