II SO/Wa 52/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA - Adam Lipiński po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. D. o wymierzenie grzywny Komendantowi Chorągwi [...] Związku Harcerstwa Polskiego za nieprzekazanie sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia 1. wymierzyć Komendantowi Chorągwi [...] Związku Harcerstwa Polskiego grzywnę w wysokości 100 zł (słownie sto złotych), 2. zasądza od Komendanta Chorągwi [...] Związku Harcerstwa Polskiego na rzecz K. D. kwotę 100 zł (słownie sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 24 lipca 2012 r. K. D. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o wymierzenie grzywny Komendantowi Chorągwi [...] Związku Harcerstwa Polskiego w wysokości 100 zł za nieprzekazanie sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Wskazała, że wniosek ten dotyczy skargi z dnia 28 lutego 2012 r. na bezczynność Komendanta Chorągwi [...] Związku Harcerstwa Polskiego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. W odpowiedzi na wniosek Komendant Chorągwi [...] Związku Harcerstwa Polskiego wniósł o jego oddalenie. Wyjaśnił, że skarga K. D. z dnia 28 lutego 2012 r. nie została odnaleziona w dokumentach doręczonych do Chorągwi. Wskazał również, że w dniu 16 czerwca 2012 r. zostały wybrane nowe władze Komendy Chorągwi. Obecne władze Chorągwi nie są w stanie jednoznacznie stwierdzić, czy taka skarga wpłynęła i kiedy oraz kto z poprzednich członków Komendy nie załatwił jej w określonym przepisami trybie. Obecna Komenda nie dysponuje tą skargą i mimo usilnych starań nie mogła jej odnaleźć. Wskazał również, że nie ma potwierdzenia, że taka skarga wpłynęła. Ponadto Komendant wyjaśnił, że K. D. wniosła nową skargę na bezczynność (doręczoną do Chorągwi przez Sąd w dniu 29 czerwca 2012 r.), oraz że w dniu [...] sierpnia 2012 r. Komendant Chorągwi [...] Związku Harcerstwa Polskiego wydał decyzję w sprawie wniosku skarżącej o udostępnienie informacji publicznej. Przy piśmie procesowym z dnia 24 września 2012 r. skarżąca nadesłała do Sądu wydruk skargi. Wyjaśniła, że nie posiada kopii skargi, a załączony wydruk jest tożsamy ze skargą z dnia 28 lutego 2012 r. Z wydruku tego wynika, że przedmiotowa skarga dotyczy rozpatrzenia wniosku z dnia 11 lutego 2012 r. Podała także, że tożsama skarga jest przedmiotem postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt II SAB/Wa 287/12. W piśmie procesowym z dnia 7 listopada 2012 r. Komendant Chorągwi [...] Związku Harcerstwa Polskiego podtrzymał stanowisko zawarte w odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny. Podniósł również, że wymierzenie grzywny jest nieuzasadnione ponieważ odpowiedzialność ponosi poprzedni Komendant Chorągwi [...] Związku Harcerstwa Polskiego. W dniu 3 grudnia 2012 r. do Sądu wpłynęło pismo skarżącej, do którego dołączyła odpowiedź Poczty Polskiej na jej reklamację w sprawie doręczenia skargi z dnia 28 lutego 2012 r. Komendantowi Chorągwi [...] Związku Harcerstwa Polskiego. Z odpowiedzi tej wynika, że przesyłka o nr [...], nadana w dniu 5 marca 2012 r. na adres Komendanta Chorągwi [...] Związku Harcerstwa Polskiego, ul [...], została doręczona adresatowi w dniu 8 marca 2012 r. Wyrokiem z dnia 16 października 2012 r., sygn. akt II SAB/Wa 287/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny Warszawie rozpoznał sprawę ze skargi K. D. na bezczynność Komendanta Chorągwi [...] Związku Harcerstwa Polskiego. Z uzasadnienia tego wyroku wynika, że przedmiotem skargi była bezczynność Komendanta w zakresie rozpatrzenia wniosku z dnia 11 lutego 2012 r. o udostępnienie informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Stosownie do treści art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270) skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia (art. 54 § 2 ustawy). Zgodnie natomiast z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) do skarg rozpatrywanych w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej stosuje się, z zastrzeżeniem przypadku, o którym mowa w art. 22, przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Art. 55 § 1 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi zaś, że w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 tej ustawy, tj. do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Grzywna, o której mowa w art. 55 § 1 powołanej ustawy ma charakter mieszany: dyscyplinująco-restrykcyjny. Jest to więc środek, którego zastosowanie ma doprowadzić do wykonania przez organ obowiązku z art. 54 § 2 ustawy, jednakże wyłączną, materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie tego obowiązku w terminie przewidzianym w tym przepisie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2006 r. sygn. akt II OSK 1024/06, ONSAiWSA, 2006 r., Nr 6, poz. 156). Stosownie jednak do treści art. 55 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi "sąd może orzec" o wymierzeniu organowi grzywny, co oznacza, że rozstrzygając w tej kwestii, sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 ustawy, a także czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 381). Ponadto w uchwale z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09 (ONSA/WSA 2010/1/2) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że oprócz funkcji dyscyplinującej oraz represyjnej, wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 powołanej ustawy pełni również funkcję prewencyjną. Ukaranie organu służy bowiem także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy. W ocenie Sądu wniosek K. D. o wymierzenie grzywny Komendantowi Chorągwi [...] Związku Harcerstwa Polskiego za nieprzekazanie sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę zasługuje na uwzględnienie. Nie ulega żadnym wątpliwościom, iż organ w niniejszej sprawie nie przekazał Sądowi skargi K. D. z dnia 28 lutego 2012 r. Z odpowiedzi na reklamację, jaką złożyła skarżąca w Poczcie Polskiej wynika, że przesyłka zawierająca skargę została doręczona organowi w dniu 8 marca 2012 r. W odpowiedzi na wniosek organ wyjaśnił natomiast, że nie jest w posiadaniu przedmiotowej skargi. Prowadzi to do wniosku, iż skarga ta została zagubiona przez organ. Wyjaśnić należy, że przekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę jest bezwzględnym obowiązkiem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono. Wewnętrzne problemy organizacyjne organu wynikające ze zmian personalnych w jego kierownictwie, nie mogą w żaden sposób wpływać na realizację tego obowiązku. Opóźnienie w przekazaniu skargi do sądu wraz aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, a co za tym idzie oddalenie w czasie możliwości rozpoznania sprawy przez sąd, ogranicza w istocie stronie skarżącej możliwość realizacji jej konstytucyjnego prawa do sądu. Choć skala opóźnienia organu w wykonaniu obowiązku określonego w art. 54 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest znacząca, to jednak Sąd postanowił o wymierzeniu grzywny w niskiej wysokości, tj. 100 zł. Należy bowiem zauważyć, że wymierzenie nawet wysokiej grzywny nie doprowadzi do przekazania skargi do Sądu, ponieważ organ taką skargą nie dysponuje. Funkcja dyscyplinująca grzywny nie mogłaby zatem być w żaden sposób wypełniona. Sama ta okoliczność nie jest oczywiście przesłanką do wymierzania grzywien w niskiej wysokości, jednakże w niniejszej sprawie nie bez znaczenia pozostaje również fakt, iż skarżąca ponownie wniosła skargę na bezczynność Komendanta Chorągwi [...] Związku Harcerstwa Polskiego w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia 11 lutego 2012 r. o udostępnienie informacji publicznej. Skarga ta została rozpoznana przez Sąd wyrokiem z dnia 16 października 2012 r., sygn. akt II SAB/Wa 287/12. Mimo więc wcześniejszego zagubienia skargi przez organ sprawa została jednak rozpoznana. Wymierzenie grzywny w tej sytuacji ma więc przede wszystkim charakter restrykcyjny, ale także prewencyjny. Nie jest bowiem pożądanym, aby tego typu zaniedbania, jakich dopuścił się organ, występowały w przyszłości. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd uznał wniosek K. D. za uzasadniony i nałożył na Komendanta Chorągwi [...] Związku Harcerstwa Polskiego grzywnę w wysokości 100 zł (sto złotych). Wyjaśnić przy tym należy, że przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej w 2011 r., według obwieszczenia Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 17 lutego 2012 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2011 r. i w drugim półroczu 2011 r. (M. P. z 2012 r. poz. 94) wynosiło 2 974, 69 zł. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 55 § 1 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt 1 sentencji postanowienia. O zwrocie kosztów postępowania w pkt 2 sentencji orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 1 oraz art. 210 § 2 w związku z art. 64 § 3 powołanej ustawy.