II SO/Wa 52/17

PostanowienieWSA w Warszawie2018-01-18

Skład orzekający: Iwona Malicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która jest zwolniona z mocy ustawy z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, można przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która jest zwolniona z mocy ustawy z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, można przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu, jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego koniecznego utrzymania. W przypadku, gdy rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy stało się zbędne (np. z uwagi na ustawowe zwolnienie z kosztów), postępowanie w tym zakresie umarza się.
Stan faktyczny
E. D. złożył skargę na postanowienie Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia prawa do odszkodowania z tytułu wypadku w służbie wojskowej. Do skargi dołączył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika. Skarżący podał, że utrzymuje się z niskiej emerytury, jest chory i ponosi wysokie koszty leczenia oraz opieki, co uniemożliwia mu pokrycie kosztów postępowania.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano E. D. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. 2. Umorzono postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2018 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku E. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego lub adwokata w sprawie skargi E. D. na postanowienie Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia prawa do odszkodowania z tytułu wypadku w czasie pełnienia służby wojskowej postanawia: 1. przyznać E. D. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, 2. umorzyć postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. E. D. wniósł bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia prawa do odszkodowania z tytułu wypadku w czasie pełnienia służby wojskowej. Do skargi dołączył wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego lub adwokata. We wniosku podał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jest chory i wymaga całodziennej opieki osób trzecich, a utrzymuje się z emerytury w wysokości 1.195,68 zł netto miesięcznie. Wskazał, że do stałych wydatków jego gospodarstwa domowego należą: opłaty za mieszkanie - 300 zł, koszty opiekuna - 600 zł, lekarstwa i środki pielęgnacji - 200 zł. Podniósł, że brakuje mu pieniędzy na codzienne utrzymanie. Do wniosku dołączył odcinek otrzymywanej emerytury za miesiąc styczeń 2018 r., kserokopię: orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] kwietnia 2008 r., orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r., opinii [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie skarżący, stosownie do treści art. 239 § 1 pkt 1 lit. f ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Zgodnie z art. 249a powołanej ustawy, jeżeli (...) rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Skoro zatem skarżący w tej sprawie jest zwolniony z ustawy z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych, to postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, jako zbędne, należało umorzyć. Natomiast zgodnie z art. 262 powołanej ustawy, przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Stosownie zaś do art. 245 § 1 i 3 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika ze złożonego wniosku, skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie ma majątku ani oszczędności, a jego jedyny dochód stanowi emerytura w wysokości 1.195 zł netto miesięcznie. Jest osobą chorą, wymagającą pomocy osób trzecich, dlatego znaczną część swojego dochodu przeznacza na leczenie i konieczną opiekę. W związku z powyższym należy uznać, że skarżący wykazał, iż nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 262, art. 249a w związku z art. 239 § 1 pkt 1 lit. f i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło