II SO/Wa 52/18

PostanowienieWSA w Warszawie2018-11-15

Skład orzekający: Beata Gibzińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie w podeszłym wieku, samotnej, schorowanej, posiadającej jedynie emeryturę jako źródło utrzymania i ponoszącej znaczące koszty stałe, należy przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata?
Ratio decidendi
Osobie w podeszłym wieku, samotnej i schorowanej, której jedynym źródłem utrzymania jest emerytura, a która ponosi znaczące koszty stałe (czynsz, leki, media, żywność), należy przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, ponieważ wykazuje ona, że nie jest w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym. Postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych należy umorzyć jako zbędne, jeśli strona korzysta ze zwolnienia ustawowego.
Stan faktyczny
J.N., 89-letnia, samotna i schorowana osoba, wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w związku ze skargą na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Jako źródło utrzymania wskazała emeryturę w kwocie 1.900 zł, a jako stałe wydatki czynsz, leki, media, żywność i ubezpieczenie samochodu, które przekraczały 1.500 zł miesięcznie. Nie posiadała oszczędności.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano J.N. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. 2. Umorzono postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Beata Gibzińska po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego lub adwokata w sprawie wniesienia skargi J.N. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów postanawia 1. przyznać J.N. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, 2. umorzyć postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. J.N. wnioskiem z dnia 31 października 2018 r. (data wpływu do tut. Sądu) złożonym na urzędowym formularzu PPF, wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie wniesienia skargi na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy wnioskodawca podał, że nie jest w stanie samodzielnie dochodzić praw przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie. Zaznaczył, że jest osobą samotną w podeszłym wieku (89 lat). Posiada spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu o powierzchni 50 m2 oraz na współwłasność z zięciem samochód osobowy [...] z 2006 r. Jego jedynym źródłem utrzymania jest emerytura w kwocie 1.900 zł. Do stałych miesięcznych zobowiązań i wydatków zaliczył czynsz za mieszkanie – 360 zł, opłaty za: leki – 400 zł, media i telefon komórkowy – 200 zł, żywność – 500 zł, ubezpieczenie za samochód – około 42 zł. Oświadczył, że nie posiada żadnych oszczędności i przedmiotów wartościowych. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie skarżący, stosownie do treści art. 239 § 1 pkt 1 lit. d ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302); zwanej dalej P.p.s.a., nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Zgodnie z art. 249a powołanej ustawy, jeżeli (...) rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Skoro zatem skarżący w tej sprawie jest zwolniony z ustawy z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych, to postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, jako zbędne, należało umorzyć. Natomiast art. 262 P.p.s.a. stanowi, że przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Stosownie zaś do treści art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika ze złożonego wniosku skarżący jest osobą schorowaną (choroba [...]), samotną i w podeszłym wieku. Jedynym jego źródłem utrzymania jest emerytura w kwocie 1.900 zł. Skarżący jako stałe miesięczne koszty wskazał czynsz – 360 zł, opłaty za: leki – 400 zł, media i telefon komórkowy – 200 zł, żywność – 500 zł, ubezpieczenie za samochód – około 42 zł, co stanowi średnio ponad 1.500 zł. Z powyższego zatem wynika, że uzyskiwane przez skarżącego środki finansowe w większości są przeznaczane na bieżące zaspokajanie podstawowych potrzeb życiowych. Ponadto skarżący nie posiada żadnych oszczędności. W ocenie referendarza sądowego, mając na względzie informacje i dane wykazane w formularzu PPF należy uznać, że w przypadku skarżącego zachodzi ustawowa przesłanka uzasadniająca przyznanie prawa pomocy. Biorąc bowiem pod uwagę podeszły wiek skarżącego, a także trudną sytuację finansową i zdrowotną należy stwierdzić, że nie jest stanie ponieść kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym. Z tego względu, na podstawie art. 249a w zw. z art. 239 § 1 pkt 1 lit. d oraz art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 254 § 1 i art. 262 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło