II SO/Wa 53/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA - Ewa Marcinkowska po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. S. oraz J. S. o wymierzenie grzywny Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów za nieprzekazanie sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia 1. wymierzyć Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów grzywnę w wysokości 300 zł (słownie trzysta złotych), 2. zasądza od Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów solidarnie na rzecz A. S. oraz J. S. kwotę 100 zł (słownie sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 7 sierpnia 2012 r. A. S. oraz J. S. złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o wymierzenie grzywny Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) za nieprzekazanie sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. W uzasadnieniu wniosku skarżący wyjaśnili, że przedmiotem ich skargi z dnia 23 czerwca 2012 r. złożonej za pośrednictwem Prezesa UOKiK jest prawo do informacji publicznej .Podnieśli, że ich skarga powinna być przekazana do Sądu w terminie 15 dni od dnia jej otrzymania, tj. najpóźniej w dniu 11 lipca 2012 r. Prezes UOKiK wykonał zaś swój obowiązek dopiero najwcześniej w dniu 24 lipca 2012 r., tj. dwanaście dni po upływie terminu, co stanowi jego niemal dwukrotne przekroczenie. Ponadto wskazali, że przesłanką wymierzenia grzywny, o której mowa w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest sam fakt nieprzekazania skargi sądowi w terminie, bez względu na przyczyny. Wymierzenie grzywny stanowi ważny i istotny środek dyscyplinująco-represyjny, mający zapobiec dalszemu marnotrawieniu czasu przez organ ze szkodą dla konsumentów. W odpowiedzi na wniosek pełnomocnik organu wniósł o jego oddalenie, ewentualnie o wymierzenie grzywny w kwocie minimalnej. W uzasadnieniu swojego stanowiska pełnomocnik organu przyznał, że przekazanie skargi A. S. oraz J. S. nastąpiło z uchybieniem terminu wskazanego w art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112, poz. 1198 ze zm.). Spowodowane to było zarówno nieobecnością pracowników z powodu sezonu urlopowego jak i chorobą konkretnego pracownika, któremu zlecono załatwienie sprawy. Ujawnienie okoliczności, że skarga nie została przekazana do sądu nastąpiło już po upływie terminu na jej przekazanie, choć organ starał się to opóźnienie minimalizować. Pełnomocnik organu wskazał przy tym, że uchybienie terminowi w tej konkretnej sprawie było zdarzeniem incydentalnym, obcym praktyce urzędu. Pełnomocnik organu podniósł również, że skarga wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę zostały przekazane, co prawda z uchybieniem terminu, ale przed złożeniem wniosku o wymierzenie grzywny z tego tytułu, a nadto przed rozpoznaniem sprawy w przedmiocie bezczynności. Pełnomocnik organu podniósł także, że opóźnienie nie było zbyt długie i fakt ten nie wpłynął na opóźnienie pracy Sądu i w niczym nie wpłynął na sytuację skarżących. Organ przekazał skargę wraz z aktami i w tym zakresie nie trzeba go dyscyplinować Zdaniem pełnomocnika organu również funkcja prewencyjna nie przemawia za ukaraniem grzywną, skoro dotychczas nie zdarzył się przypadek przekazania akt z opóźnieniem i nie ma podstaw do przypuszczeń, by taki incydent miał się kiedykolwiek powtórzyć. Dodatkowo pełnomocnik Prezesa UOKiK wskazał, że redakcja przepisu upoważniającego sąd do wymierzenia grzywny wskazuje, iż jest to uprawnienie, a nie obowiązek sądu i wymierzenie grzywny nie jest obligatoryjne. Wymierzenie grzywny w okolicznościach niniejszej sprawy stanowić mogłoby jedynie wyraz jej represyjnego charakteru, żadne inne funkcje nie mogłyby zostać osiągnięte. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Stosownie do treści art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270) skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia (art. 54 § 2 ustawy). Zgodnie natomiast z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) do skarg rozpatrywanych w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej stosuje się, z zastrzeżeniem przypadku, o którym mowa w art. 22, przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Art. 55 § 1 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi zaś, że w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 tej ustawy, tj. do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Grzywna, o której mowa w art. 55 § 1 powołanej ustawy ma charakter mieszany: dyscyplinująco-restrykcyjny. Jest to więc środek, którego zastosowanie ma doprowadzić do wykonania przez organ obowiązku z art. 54 § 2 ustawy, jednakże wyłączną, materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie tego obowiązku w terminie przewidzianym w tym przepisie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2006 r. sygn. akt II OSK 1024/06, ONSAiWSA, 2006 r., Nr 6, poz. 156). Stosownie jednak do treści art. 55 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi "sąd może orzec" o wymierzeniu organowi grzywny, co oznacza, że rozstrzygając w tej kwestii, sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 ustawy, a także czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 381). Ponadto w uchwale z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09 (ONSA/WSA 2010/1/2) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że oprócz funkcji dyscyplinującej oraz represyjnej, wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 powołanej ustawy pełni również funkcję prewencyjną. Ukaranie organu służy bowiem także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy. W ocenie Sądu wniosek A. S. oraz J. S. o wymierzenie grzywny Prezesowi UOKiK za nieprzekazanie sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę zasługuje na uwzględnienie. Sprawy ze skargi A. S. oraz J. S. z dnia 23 czerwca 2012 r. na bezczynność Prezesa UOKiK w przedmiocie rozpatrzenia wniosków z dnia 24 marca 2012 r. oraz 12 kwietnia 2012 r. o udostępnienie informacji publicznej zostały zarejestrowane w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie odpowiednio pod sygnaturami akt II SAB/Wa 310/12 oraz II SAB/Wa 311/12 (na podstawie zarządzenia Przewodniczącej Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 lipca 2012 r. skarga A. S. oraz J. S. została rozdzielona). Z akt tych spraw wynika, że skarga wpłynęła do organu w dniu 26 czerwca 2012 r. Stosownie do treści art. 21 pkt 1 powołanej ustawy o dostępie do informacji publicznej termin do przekazania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę upływał zatem w dniu 11 lipca 2012 r. Tymczasem organ przekazał do Sądu powyższą skargę wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w dniu 24 lipca 2012 r. Opóźnienie wyniosło w tym przypadku 13 dni. Zaistniałego opóźnienia nie usprawiedliwiają, zdaniem Sądu, podnoszone w odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny przejściowe problemy kadrowe, jakie wystąpiły w Urzędzie obsługującym organ. Przekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzą na skargę jest bezwzględnym obowiązkiem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono. Wewnętrzne problemy organizacyjne organu wynikające z urlopów, czy też zwolnień lekarskich pracowników, nie mogą w żaden sposób wpływać na realizację tego obowiązku. Należy bowiem zauważyć, że opóźnienie w przekazaniu skargi do sądu wraz aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, a co za tym idzie oddalenie w czasie możliwości rozpoznania sprawy przez sąd, ogranicza w istocie stronie skarżącej możliwość realizacji jej konstytucyjnego prawa do sądu. Należy jednak wziąć pod uwagę, iż skala opóźnienia, jakiego dopuścił się organ w przekazaniu skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, nie jest znaczna. Wymierzenie grzywny w tej sytuacji ma więc przede wszystkim charakter restrykcyjny, ale także prewencyjny. Nie jest bowiem pożądanym, aby tego typu opóźnienia, choć nieznaczne, występowały w przyszłości. Nie ma w tym przypadku znaczenia, co podkreśla pełnomocnik organu w odpowiedzi na wniosek, iż tego typu sytuacje są obce praktyce urzędu. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd uznał wniosek A. S. oraz J. S. za uzasadniony i nałożył na Prezesa UOKiK grzywnę w wysokości 300 zł (trzysta złotych). Wyjaśnić przy tym należy, że przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej w 2011 r., według obwieszczenia Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 17 lutego 2012 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2011 r. i w drugim półroczu 2011 r. (M. P. z 2012 r. poz. 94) wynosiło 2 974, 69 zł. Wymierzając grzywnę we wskazanej wyżej wysokości Sąd wziął po uwagę skalę opóźnienia organu, powody tego opóźnienia, a także fakt przekazania do Sądu skargi z dnia 23 czerwca 2012 r. wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 55 § 1 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt 1 sentencji postanowienia. O zwrocie kosztów postępowania w pkt 2 sentencji orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 1 oraz art. 210 § 2 w związku z art. 64 § 3 powołanej ustawy.