II SO/Wa 53/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski po rozpoznaniu w dniu 22 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku W. G. o wymierzenie Orange Polska S.A. grzywny za nieprzekazanie skargi na bezczynność w zakresie rozpatrzenia wniosku z dnia 28 marca 2014 r. o udostępnienie informacji publicznej, wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy postanawia: 1. wymierzyć Orange Polska S.A. grzywnę w wysokości 3.000 zł (słownie: trzy tysiące złotych), 2. zasądzić na rzecz W. G. od Orange Polska S.A. kwotę 340 zł (słownie: trzysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 15 września 2014 r. pełnomocnik W. G. – r. pr. M. G., złożyła w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie wniosek o wymierzenie Orange Polska S.A. grzywny – na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., wobec niewywiązania się z obowiązku określonego w art. 54 § 1 p.p.s.a., tj. nieprzekazania skargi na bezczynność w zakresie rozpatrzenia wniosku z dnia 28 marca 2014 r. o udostępnienie informacji publicznej, wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy. Pełnomocnik skarżącego zażądała również zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik strony skarżącej podała, że mimo ustawowego obowiązku przekazania skargi, organ obowiązku tego nie wykonał. W odpowiedzi na wniosek pełnomocnik organu potwierdził informacje o nieprzekazaniu skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy do dnia 30 września 2014 r., przedkładając jednocześnie potwierdzenie wykonania obowiązku przewidzianego w art. 54 § 1 p.p.s.a. w dniu 30 września 2014 r. Pełnomocnik organu wniósł o odstąpienie od wymierzenia grzywny z uwagi na przekazanie skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy oraz wyjaśnił, że skarga została błędnie zakwalifikowana przez pracownika organu jako kolejne pismo w sprawie uznanej za zakończoną i dołączona do akt sprawy organu bez udzielenia odpowiedzi Pełnomocnik organu tłumaczył, że 15-dniowy termin na przekazanie skargi nie został dochowany w wyniku błędu pracownika organu. W związku z tym, że było to pierwsze uchybienie tego rodzaju, nie doprowadziło do powstania szkody po stronie skarżącego oraz zostało już usunięte, pełnomocnik organu stwierdził, że wymierzenie grzywny, jako instrumentu przymuszenia organu, nie jest już potrzebne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Stosownie do treści art. 54 § 1 p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Przy czym, mając na uwadze charakter prawa dostępu do informacji publicznej jako publicznego prawa podmiotowego (art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej) ustawodawca w art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t. j. Dz. U. z 2014 r. poz. 782) zwiększył gwarancje procesowe nadania biegu sprawie i skrócił przewidziany w art. 54 § 2 p.p.s.a. termin do 15 dni. W rozpatrywanej sprawie wniosek o wymierzenie grzywny dotyczył niewykonania obowiązku przekazania do Sądu skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami w sprawie dostępu do informacji publicznej, a więc ustalenia terminowości wykonania tego obowiązku należy dokonać mając na względzie termin piętnastodniowy. W myśl art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 tej ustawy, czyli do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Oznacza to, że przewidziany w art. 21 pkt. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej obowiązek przekazania sądowi akt sprawy i odpowiedzi na skargę, poza nadzwyczajnym przypadkiem wymienionym w art. 54 § 3 p.p.s.a., ma charakter bezwzględny. W konsekwencji organ, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi musi w taki sposób wykonać nałożony na niego obowiązek przekazania powyższych dokumentów Sądowi, aby w sytuacji, gdy skarżący skorzysta z przyznanego mu na mocy art. 55 § 1 p.p.s.a. uprawnienia, móc skutecznie udowodnić dochowanie ustawowego terminu. Musi przy tym przekazać dokładnie te dokumenty, które wymieniono zarówno w treści art. 54 § 2 p.p.s.a., jak i w art. 21 pkt. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Użyte przez ustawodawcę w art. 55 § 1 p.p.s.a. sformułowanie "sąd może orzec" o wymierzeniu organowi grzywny oznacza, że podejmując rozstrzygnięcie w tej sprawie Sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc m.in. przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., a także okoliczność, czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Niemniej jednak, co należy podkreślić, wymierzenie grzywny organowi może nastąpić w każdym przypadku niewypełnienia obowiązków, nawet jeżeli dopełnienie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a (czy w sprawach z zakresu dostępu do informacji publicznej – z art. 21 pkt. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej) nastąpiło jeszcze przed rozpoznaniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny. Sformułowanie zawarte w art. 55 § 1 p.p.s.a. nakazuje bowiem przyjąć, że grzywna, o jakiej mowa w tym przepisie, ma charakter mieszany: dyscyplinująco-restrykcyjny (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2006 r. sygn. akt II OSK 1024/06, ONSAiWSA, nr 6 z 2006, poz. 156). Do jej wymierzenia wystarcza niewykonanie w terminie obowiązku przewidzianego w art. 54 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Z akt sprawy wynika, że skarga na bezczynność organu w przedmiocie wniosku z dnia 28 marca 2014 r. wpłynęła do organu w dniu 22 maja 2014 r., a więc termin przekazania jej do Sądu wraz z odpowiedzią na skargę oraz aktami sprawy upłynął w dniu 6 czerwca 2014 r. Tymczasem ww. dokumenty pełnomocnik organu złożył w Sądzie dopiero w dniu 30 września 2014 r. Dodać należy, że skarga ta została zarejestrowana pod sygn. akt II SAB/Wa 866/14. Bezspornym jest zatem, że Orange Polska S.A. przekazał określone w art. 54 § 2 p.p.s.a. dokumenty, ale z uchybieniem terminu. Wymierzenie grzywny w niniejszej sprawie ma zatem przede wszystkim charakter dyscyplinujący, co jest zgodne także z ratio legis uregulowań ustawy o dostępie do informacji publicznej, w której tak ustalono terminy postępowania w sprawach prawa dostępu do informacji publicznej oraz jego ochrony sądowej, aby jej udzielenie, odmowa, czy też kontrola sądowa następowała stosunkowo szybko, a tym samym, aby utrzymany był jej prawno - podmiotowy, gwarancyjny charakter. Wobec powyższego Sąd uznał wniosek W. G. za uzasadniony i wymierzył grzywnę w wysokości 3.000 zł. Sąd wziął pod uwagę zarówno okoliczność przekazania skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy, fakt pierwszego uchybienia obowiązkowi przez organ, jak i ponad siedmiokrotnie dłuższe uchybienie terminowi przekazania dokumentów. Dodać należy, że jednokrotność przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim (obwieszenie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 18 lutego 2014 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2013 r. i w drugim półroczu 2013 r., M.P. z 2014 r. poz. 158) wyniosła 3.191,93 zł (art. 154 § 6 p.p.s.a). Z tych względów, na podstawie art. 55 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w pkt 1 sentencji. O zwrocie kosztów postępowania, obejmujących wpis sądowy w wysokości 100 zł (słownie: sto złotych) oraz zastępstwo prawne w wysokości 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych), w pkt. 2 sentencji orzeczono na podstawie art. 205 § 1, oraz art. 210 § 2 w zw. z art. 64 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 490).