II SO/Wa 53/17
PostanowienieWSA w Warszawie2017-12-22
Skład orzekający: Paulina Paczkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję w przedmiocie odmowy przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku podlega umorzeniu, jeśli strona jest ustawowo zwolniona z tych kosztów?Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega umorzeniu, gdy strona jest ustawowo zwolniona z obowiązku ich uiszczenia na mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. "e" PPSA. Prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata może być przyznane stronie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co w niniejszej sprawie zostało wykazane.Stan faktyczny
Skarżący S. C. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa ZUS odmawiającą przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku. Skarżący przedstawił trudną sytuację materialną i zdrowotną, wskazując na znaczny stopień niepełnosprawności, potrzebę całodobowej opieki i niskie dochody gospodarstwa domowego. Referendarz sądowy uznał, że skarżący jest ustawowo zwolniony z kosztów sądowych, a jego sytuacja materialna i zdrowotna uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.Rozstrzygnięcie
1. Przyznano S. C. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. 2. Umorzono postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Paulina Paczkowska po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego w sprawie ze skargi S. C. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku postanawia: 1. przyznać S. C. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, 2. umorzyć postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
S. C. wnioskiem z dnia 12 grudnia 2017 r., (data wpływu do tut. Sądu) złożonym na urzędowym formularzu PPF, wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku.
W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy wnioskodawca podał, że jest po wypadku komunikacyjnym, złamaniu kręgosłupa i przerwanym rdzeniu kręgowym oraz ma wiotkie porażenie kończyn dolnych. Jest cukrzykiem. Zmaga się od dłuższego czasu z trudno gojącą się odleżyną, na którą potrzebne są specjalistyczne opatrunki. Wnioskodawca wskazał, że jest osobą leżącą i nie rokującą na to, aby jego stan zdrowia się poprawił. Ma orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności i potrzebuje całodobowej opieki, dlatego żona nie może podjąć pracy i pobiera specjalny zasiłek opiekuńczy.
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną. Nie posiada żadnego majątku, w tym nieruchomości, oszczędności i przedmiotów wartościowych.
W rubryce dotyczącej innych informacji o stanie majątkowym, wnioskodawca wskazał, że było prowadzone postępowanie egzekucyjne przez komornika, ale zostało umorzone z powodu niewypłacalności dłużnika.
Wnioskodawca podał, że łączny dochód gospodarstwa domowego wynosi 673 zł, na który składa się specjalny zasiłek opiekuńczy pobierany przez żonę wnioskodawcy w wysokości 520 zł oraz zasiłek pielęgnacyjny pobierany przez wnioskodawcę w wysokości 153 zł. Jako zobowiązania i stałe wydatki wnioskodawca wskazał kredyt w wysokości ok. 38.00 zł (rata 1.000 zł), którego nie spłaca, opłaty za mieszkanie ok. 500 zł, leki ok. 150 zł, energię elektryczną ok. 100-130 zł miesięcznie. Wnioskodawca dodał, że otrzymuje dodatek mieszkaniowy w wysokości 366 zł, pomoc z opieki społecznej na dożywianie 200-250 zł miesięcznie. Czasami z MOPS-u dostaje dopłatę do prądu ok. 100 zł co drugi miesiąc. Ponadto pomaga mu córka, bo sam nie daje rady.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
W rozpoznawanej sprawie wnioskodawca zwolniony jest z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych z mocy ustawy. Zwolnienie to wynika z przepisu art. 239 § 1 pkt 1 lit. "e" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a."), zgodnie z którym, strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Rozpoznawanie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych stało się więc zbędne i postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu, stosownie do treści art. 249a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Natomiast zgodnie z art. 262 p.p.s.a., przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Stosownie zaś do art. 245 § 1 i 3 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować np. tylko ustanowienie adwokata. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W ocenie referendarza sądowego, sytuacja materialna i zdrowotna wnioskodawcy jest trudna. Wnioskodawca jest osobą leżącą, po wypadku komunikacyjnym i potrzebuje całodobowej opieki. Orzeczono wobec niego niepełnosprawność w stopniu znacznym. Wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną. Utrzymują się z zasiłku opiekuńczego przyznanego żonie wnioskodawcy w wysokości 520 zł, zasiłku pielęgnacyjnego wnioskodawcy w wysokości 153 zł. Ponadto wnioskodawca otrzymuje dodatek mieszkaniowy w wysokości 366 zł, pomoc z opieki społecznej na dożywianie 200-250 zł miesięcznie oraz czasami dopłatę do prądu ok. 100 zł co drugi miesiąc. Wnioskodawca ponosi stałe wydatki w postaci opłat za: mieszkanie 500 zł, prąd ok. 100-130 zł, leki 150 zł. Wnioskodawca ponadto posiada do kredyt na kwotę ok. 38.00 zł którego aktualnie nie spłaca.
Zdaniem referendarza sądowego, w niniejszej sprawie wnioskodawca wykazał, że spełnia przesłanki warunkujące przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Nie jest on bowiem w stanie ponieść we własnym zakresie kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym.
Z tego względu, na podstawie art. 249a w zw. z art. 239 § 1 pkt 1 lit. "e" oraz art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło