II SO/Wa 61/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Wojciech Wiktorowski po rozpoznaniu w dniu 4 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku F.T. z dnia 24 lipca 2012 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi F.T. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia w drodze wyjątku postanawia: 1. oddalić wniosek w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić w niniejszej sprawie dla F.T. adwokata w ramach przyznania prawa pomocy, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. F.T. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata z urzędu. Wniosek wpłynął do Sądu w dniu 31 sierpnia 2012 r. Z treści wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz złożonych, w jego uzupełnieniu, dokumentów źródłowych, wynika, że dochód w czteroosobowym gospodarstwie domowym skarżącego, które prowadzi wraz z żoną i dwójką pełnoletnich, uczących się dzieci, wynosi 2.240 zł brutto (1547, 14 zł netto). Źródłem tego dochodu jest wynagrodzenie żony skarżącego. Powyższy dochód uzupełnia świadczenie socjalne w wysokości 98 zł. Jako wyłączny składnik majątku skarżący wymienił, zajmowany wraz z rodziną, lokal mieszkalny o pow. 43 m2. Z kolei wysokość miesięcznych wydatków w gospodarstwie domowym wynosi co najmniej 726 zł (abonament RTV, energia elektryczna, opłaty eksploatacyjne za lokal mieszkalny, gaz, TV kablowa i Internet). W pierwszej kolejności należy rozpoznać wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Otóż, stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. "e" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270), zwanej dalej ppsa, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Do tej kategorii spraw zalicza się także sprawa ze skargi F.T., ponieważ przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja rozstrzygająca o prawie do świadczenia przewidzianego w ustawie z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.), a więc akt administracyjny ściśle dotyczący praw z zakresu ubezpieczeń społecznych. Należy podkreślić, że zwolnienie to ma charakter ustawowy, co oznacza, że strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych już od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi), poprzez cały tok tego postępowania, zarówno przed sądem pierwszej instancji – wojewódzkim sądem administracyjnym – jak i przed sądem II instancji – Naczelnym Sądem Administracyjnym. Tym samym, w sytuacji ustawowego zwolnienia nie wydaje się w tym zakresie odrębnego orzeczenia, bowiem skutek w postaci zwolnienia od kosztów sądowych nastąpił już w momencie wniesienia skargi, a w konsekwencji złożony w tej części przez stronę wniosek podlega oddaleniu. Dlatego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 cyt. ppsa, postanowiono, jak w pkt 1 sentencji. Odrębnie natomiast należy rozpoznać wniosek w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. W myśl art. 246 § 1 ppsa, prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W niniejszej sprawie skarżący wykazał, że osiągany w gospodarstwie domowym dochód, w rozbiciu na każdą z osób w nim pozostających, daje kwotę poniżej 390 zł netto. Co więcej, już tylko podstawowe koszty utrzymania rodziny, poza wydatkami na zakup żywności, stanowią prawie połowę ogólnej kwoty dochodu netto. Ponadto dochód ten musi wystarczyć na pokrycie kosztów utrzymania czterech osób, w tym aż trzech osób nieosiągających żadnego dochodu. Wykazana sytuacja materialna dowodzi zatem, że zostały spełnione przesłanki obligujące do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, bowiem skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, postanowiono jak w pkt 2 sentencji.