II SO/Wa 64/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Sławomir Antoniuk po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. P. o wymierzenie grzywny Dyrektorowi Zakładu Emerytalno – Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji za nieprzekazanie sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Dyrektora Zakładu Emerytalno – Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie utraty prawa do emerytury policyjnej postanawia oddalić wniosek Sygn, akt II SO/Wa 64/11 U Z A S A D N I E N I E W dniu 28 kwietnia 2010 r. M. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G., za pośrednictwem Zakładu Emerytalno – Rentowego MSWiA Zespół w [...], skargę na decyzję Dyrektora Zakładu Emerytalno – Rentowego MSWiA z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie utraty prawa do emerytury policyjnej i o wstrzymaniu wypłaty. Skarga ta wpłynęła do organu w dniu 30 kwietnia 2010 r. Sprawa ze skargi M. P. na powyższą decyzję Dyrektora ZER MSWiA została zarejestrowana w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w G. pod sygn. akt III SA/Gd 380/10. Prawomocnym postanowieniem z dnia 1 września 2010 r., sygn. akt III SA/Gd 380/10, WSA w G. stwierdził swą niewłaściwość i przekazał sprawę do rozpoznania WSA w Warszawie jako miejscowo właściwemu. Prawomocnym postanowieniem z dnia 23 listopada 2010 r. wydanym pod sygn. akt II SA/Wa 1563/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę M. P. wskazując, że z przepisu art. 32 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 67 ze zm.) wynika, iż od decyzji wydanych w sprawach zaopatrzenia emerytalnego regulowanego przywołaną ustawą odwołanie rozpatrywane jest przed sąd powszechny, według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego. W dniu 3 października 2011 r. M. P. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o wymierzenie Dyrektorowi ZER MSWiA grzywny za nieprzekazanie sądowi skargi wraz z aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę. Skarżący podał, że skargę wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 22 sierpnia 2011 r., za pośrednictwem ZER w [...], która to skarga wpłynęła do organu w dniu 25 sierpnia 2011 r., a na powyższą okoliczność przedstawił kopię zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki zawierającej skargę w wyżej oznaczonym dniu. Następnie skarżący wywiódł, że skoro skarga ta nie została przekazana do WSA w Warszawie do dnia 21 września 2011 r., to tym samym zasadne jest nałożenia na organ kary administracyjnej z uwagi na opisaną bezczynność w sprawie i jej przewlekłe prowadzenie. Jednocześnie skarżący wskazał, że o zasadności jego żądania świadczy również okoliczność, iż w sprawie o ustalenie prawa do emerytury policyjnej toczy się obecnie postępowanie sądowe. W odpowiedzi na wniosek, Dyrektor ZER MSWiA wniósł o jego oddalenie. Uzasadniając tak zajęte stanowisko procesowe wskazał, iż przedmiotem skargi M. P. jest decyzja Dyrektora ZER MSWiA z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie utraty prawa do emerytury policyjnej i wstrzymaniu jej wypłaty. Organ stwierdził, że wszelkie sformułowane przez skarżącego zarzuty dotyczące bezczynności, czy przewlekłego prowadzenia postępowania są niezasadne, ponieważ M. P. wyczerpał przysługujące mu prawo zaskarżenia opisanej decyzji i w tym zakresie wniósł najpierw odwołanie od tej decyzji do sądu okręgowego, a następnie, po niekorzystnym dla siebie wyroku, apelację do sądu apelacyjnego. Dyrektor ZER MSWiA podniósł, że sprawa zakończyła się prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w W. [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2009 r., sygn. akt [...]. Organ zaznaczył, że wniesiona w tym samym przedmiocie skarga do WSA w Warszawie została odrzucona przez ten Sąd opisanym powyżej postanowieniem z dnia 23 listopada 2010 r. Organ zauważył przy tym, że w skardze z dnia 19 sierpnia 2011 r. skarżący nie przedstawił żadnych nowych dowodów ani nie ujawnił nowych okoliczności, a skarga ta została przekazana do Sądu w dniu 13 października 2011 r. Jednocześnie organ wyjaśnił, że powstałe opóźnienie w przekazaniu skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami było wynikiem dużej liczby spraw rozpatrywanych przez organ oraz upływem czasu związanym z obiegiem korespondencji. Organ wskazał bowiem, że skarga wpłynęła do Zespołu [...] Wydziału Ustalania Świadczeń [...] ZER MSWiA w [...] w dniu 26 sierpnia 2011 r., a następnie została przekazana do ZER MSWiA w dniu 12 września 2011 r. Sprawa ze skargi M. P. z dnia 19 sierpnia 2011 r. została zarejestrowana pod sygn. II SA/Wa 2294/11. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Stosownie do treści art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia (art. 54 § 2 ustawy). Zgodnie z art. 55 § 1 powołanej ustawy w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 ustawy, tj. do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Przede wszystkim należy podkreślić, że przekazanie sądowi skargi wraz z aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę w terminie 30 dni do dnia jej wniesienia jest bezwzględnym obowiązkiem organu. Grzywna, o której mowa w art. 55 § 1 powołanej ustawy ma charakter mieszany: dyscyplinująco-restrykcyjny. Jest to więc środek, którego zastosowanie ma doprowadzić do wykonania przez organ obowiązku z art. 54 § 2 ustawy, jednakże wyłączną, materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie tego obowiązku w terminie przewidzianym w tym przepisie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2006 r. sygn. akt II OSK 1024/06, ONSAiWSA, 2006 r., Nr 6, poz. 156). Stosownie jednak do treści art. 55 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi "sąd może orzec" o wymierzeniu organowi grzywny, co oznacza, że rozstrzygając w tej kwestii, sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 ustawy, a także czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 259). Biorąc pod uwagę powyższe rozważania należy jednak stwierdzić, że wniosek M. P. o wymierzenie grzywny Dyrektorowi ZER MSWiA za nieprzekazanie sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę nie zasługuje na uwzględnienie. Wprawdzie skarga M. P. wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę została przekazana do Sądu w 52 dniu, licząc od dnia jej wpływu do organu (25 sierpnia 2011 r.) oraz przyjmując za datę wykonania obowiązku z art. 54 § 2 ustawy dzień 16 października 2011 r. (v. k. 27 akt sprawy), to w okolicznościach sprawy wszczętej niniejszą skargą wymierzenie grzywny przeczyłoby celowi przypisanemu tej instytucji przez ustawodawcę. Podstawowym zaś celem instytucji wymierzenia organowi grzywny jest wzmocnienie prawa obywatela do sądu, w sytuacji gdy obywatel podejmuje już w tym zakresie inicjatywę, a organ, wobec którego obywatel żąda ochrony sądowej, swoimi działaniami lub zaniechaniami utrudnia lub uniemożliwia jej uzyskanie. Jak wynika z analizy akt niniejszej sprawy, akt sprawy o sygn. II SA/Wa 1563/10 oraz akt o sygn. II SA/Wa 2294/11, a także stanowisk i twierdzeń stron, prawo do sądu M. P. nie zostało w żaden sposób naruszone, ponieważ skorzystał on z prawa do sądu wnosząc, zgodnie z właściwością, odwołanie od wskazanej na wstępie decyzji do sądu powszechnego, a dodatkowo już wcześniej podjął próbę zainicjowania postępowania w tym samym przedmiocie przed sądem administracyjnym. Oznacza to, że kolejną w tym samym przedmiocie skargę do sądu administracyjnego skarżący wniósł w sytuacji, gdy w obrocie prawnym pozostawały już dwa prawomocne orzeczenia: sądu powszechnego i sądu administracyjnego, a skarżący, na podstawie treści tych orzeczeń, mógł z łatwością dowiedzieć się, że poszukiwanie ochrony prawnej możliwe jest tylko przed sądem powszechnym. W konsekwencji, nawet powstałe opóźnienie organu w wykonaniu obowiązku przekazania skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy nie naruszyło gwarancji procesowych skarżącego i to tym bardziej, że przekazana przez organ skarga z dnia 19 sierpnia 2011 r. została postanowieniem WSA w Warszawie z dnia 7 grudnia 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 2294/11, po raz drugi odrzucona z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego do rozpoznania sprawy. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 55 § 1 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.