II SO/Wa 66/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Danuta Kania po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku W. J. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji utrzymującej w mocy decyzję odmawiającą przedstawienia do tytułu naukowego profesora w dziedzinie nauk o [...] postanawia - odrzucić skargę. Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów decyzją z dnia [...] października 2014 r. nr [...] odmówiła przedstawienia dr. hab. W. J. do tytułu naukowego profesora w dziedzinie nauk o [...]. W. J. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy od negatywnej decyzji Centralnej Komisji. Po rozpatrzeniu przedmiotowego wniosku Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] utrzymała w mocy swoją poprzednią decyzję z dnia [...] października 2014 r. nr [...] odmawiającą przedstawienia dr. hab. W. J. do tytułu naukowego profesora w dziedzinie nauk o [...]. W pouczeniu do ww. decyzji organ wskazał, że od przedmiotowej decyzji służy stronie prawo wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji. Pismem z dnia 13 listopada 2016 r. (14 listopada 2016 r. - data stempla pocztowego na kopercie zawierającej skargę; 17 listopada 2016 r. - data wpływu pisma do Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów) W. J. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, za pośrednictwem Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów, z wnioskiem o stwierdzenie nieważności – na podstawie art. 156 § 1 kpa – decyzji Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...]. W odpowiedzi na przedmiotowy wniosek Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów wniosła o jego odrzucenie z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego w przedmiotowej sprawie. Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy, Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów rozpoznała wniosek dr. hab. W. J. o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...], który wpłynął do organu w dniu [...] listopada 2016 r., wydając w dniu [...] listopada 2016 r. decyzję nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...]. W. J., pismem z dnia [...] grudnia 2016 r., zatytułowanym "odwołanie", wniósł do Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów wniosek o ponowne rozpatrzenie przedmiotowej sprawy. Z informacji Centralnej Komisji (pismo procesowe organu z dnia 24 stycznia 2017 r., nadesłane do akt rozpoznawanej sprawy) wynika, że odwołanie miało zostać rozpatrzone na posiedzeniu Prezydium Centralnej Komicji w dniu [...] lutego 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zakres kognicji sądów administracyjnych, które sprawują kontrolę działalności administracji pod względem legalności, czyli zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego, określają przepisy art. 3 § 2 i 3 oraz art. 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - dalej: ppsa. Stosownie natomiast do treści art. 3 § 2 ppsa, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996 i 1579), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i wówczas stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 ppsa). Uzupełnieniem wskazanych regulacji jest art. 5 ppsa, który w pkt 1-5 wymienia rodzaje spraw, w których wyłączona jest właściwość sądów administracyjnych. Wyjaśnić należy, iż postępowanie przed sądem administracyjnym zostaje wszczęte na skutek wniesienia skargi (art. 50 ppsa) lub złożenia wniosku (art. 63 ppsa); w jednym przypadku (art. 289 § 1 ppsa) – w sprawach o zaginięcie lub zniszczenie akt – postępowanie przed sądem może być wszczęte z urzędu. Zgodnie z treścią art. 63 ppsa, jeżeli ustawa tak stanowi, postępowanie sądowe wszczyna się na wniosek. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie pismo W. J. z dnia 13 listopada 2016 r. nie jest skargą w rozumieniu przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tylko wnioskiem strony o wszczęcie przez Sąd postępowania, w ramach którego wyeliminowana zostanie ze skutkiem ex tunc kwestionowana przez stronę decyzja Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...]. Wskazuje na to nie tylko tytuł pisma ("wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji"), ale również treść zawartego w nim żądania (przeprowadzenie postępowania administracyjnego w trybie stwierdzenia nieważności decyzji z uwagi na jej kwalifikowaną wadę prawną) i przywołana podstawa prawna żądania (art. 156 § 1 kpa). W związku z treścią art. 63 ppsa, nie każdy wniosek złożony przez stronę do Sądu będzie wnioskiem, o którym mowa w tym przepisie, a więc wnioskiem wszczynającym postępowanie sądowe. Za wszczynające postępowanie sądowe na podstawie art. 63 ppsa należy uznać: wniosek o wymierzenie organowi grzywny (art. 55 § 1 ppsa; uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 7 kwietnia 2008 r., II FPS 1/08, niepubl.; postanowienie NSA z dnia 30 lipca 2009 r., I OZ 756/09, LEX nr 552411), wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony przed wszczęciem postępowania w sprawie (art. 243 § 1 ppsa; postanowienie NSA z dnia 21 lipca 2010 r., II GZ 152/10, LEX nr 694425), wniosek o odtworzenie zaginionych lub zniszczonych akt (art. 288 i 289 ppsa), wniosek Prezesa NSA o unieważnienie prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego w sprawie, która ze względu na osobę lub przedmiot nie podlegała orzecznictwu sądu administracyjnego w chwili orzekania (art. 172), oraz wniosek Prezesa NSA, Prokuratora Generalnego lub Rzecznika Praw Obywatelskich o podjęcie uchwały abstrakcyjnej przez NSA. Wnioskiem wszczynającym postępowanie jest wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego (por. art. 22 § 2 i 3 kpa, art. 19 § 1 pkt 5–7 op w zw. z art. 15 § 2 zdanie drugie ppsa) (patrz: B. Dauter, Komentarz do art. 63 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Żaden przepis o charakterze ustawowym nie przewiduje natomiast kompetencji sądów do wszczynania i prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. Przeciwnie, postępowanie w tym przedmiocie należy do wyłącznej kompetencji organów administracji, a nie sądów, co wynika wprost z treści art. 156 § 1 kpa ("organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji (...)". Dopiero wydana w tym postępowaniu decyzja może być poddana kontroli sądowej pod względem zgodności z prawem w następstwie jej zaskarżenia. Powyższe oznacza, że skierowany do WSA w Warszawie wniosek W. J. o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...], niebędący wnioskiem, o którym mowa w art. 63 ppsa, jest niedopuszczalny i jako taki podlega odrzuceniu, bez merytorycznego badania przez Sąd podniesionych w nim zarzutów. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 oraz § 3 ppsa w zw. z art. 64 § 3, orzekł, jak sentencji.