II SO/Wa 67/12

PostanowienieWSA w Warszawie2012-10-18

Skład orzekający: Iwona Malicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która deklaruje niski dochód netto, ale posiada znaczną nieruchomość rolną i dom mieszkalny, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i ustanowiony jej adwokat z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Odmówiono przyznania prawa pomocy osobie fizycznej, która pomimo deklarowanego niskiego dochodu netto, wykazała się posiadaniem znaczącego majątku w postaci domu mieszkalnego o powierzchni 200 m² oraz nieruchomości rolnej o powierzchni ponad 10 ha, która zaspokaja bieżące potrzeby rodziny. Sąd uznał, że wnioskodawca nie wykazał, iż żyje w ubóstwie i nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, co jest warunkiem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Stan faktyczny
W. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) w sprawie z wniosku o wymierzenie grzywny Okręgowej Radzie Adwokackiej za nieprzekazanie w terminie skargi. Wnioskodawca wskazał na niski dochód netto rodziny (2.314,19 zł) oraz posiadanie domu mieszkalnego (200 m²) i nieruchomości rolnej (ponad 10 ha), która zaspokaja potrzeby rodziny. Do wniosku dołączono dokumenty potwierdzające sytuację majątkową.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 18 października 2012 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku W. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie z wniosku W. S. o wymierzenie grzywny Okręgowej Radzie Adwokackiej w [...] za nieprzekazanie w ustawowym terminie skargi z dnia [...] lipca 2012 r. wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W. S. wnioskiem z dnia 12 października 2012 r. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata z urzędu, w sprawie z wniosku o wymierzenie grzywny Okręgowej Radzie Adwokackiej w [...] za nieprzekazanie w ustawowym terminie skargi z dnia [...] lipca 2012 r. wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, czwórką małoletnich dzieci oraz rodzicami. Oświadczył, że na dochody rodziny składają się miesięcznie: emerytury rolnicze jego rodziców w kwocie po 992,93 zł i zasiłki rodzinne na czworo dzieci – w łącznej wysokości 524 zł, a łączny dochód w gospodarstwie domowym wynosi 2.509,86 zł brutto (2.314,19 zł netto) miesięcznie. Dodatkowo wskazał, że posiada dom o powierzchni 200 m² oraz nieruchomość rolną o powierzchni 10,8845 ha (5,1755 ha przeliczeniowego na potrzeby podatku gruntowego, w tym 1,6 ha lasu). Jednocześnie stwierdził, że gospodarstwo rolne, którym zajmuje się z żoną nie przynosi dochodu, a uzyskiwane plony przeznaczane są w całości na potrzeby rodziny. Również posiadany las nie zapewnia dodatkowych dochodów, ale jest z niego pozyskiwane drewno na opał. Wyjaśnił, że jego żona, jako jedyna z rodziny, posiada konto w banku, w celu otrzymywania zasiłków na dzieci. Podniósł też, że rodzina nie korzysta z sieci gazowej, a jedynie używa butli gazowych, co kosztuje 100 – 150 zł miesięcznie, opłaca również rachunki za energię elektryczną w kwocie około 400 zł miesięcznie, natomiast woda jest czerpana z własnej studni. Dodatkowo oświadczył, że jego obecny stan zdrowia nie pozwala mu na wykonywanie ciężkiej pracy na roli. Na powyższe okoliczności skarżący przedstawił szereg dokumentów. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (teks jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Należy podkreślić, iż przyznanie przez Sąd prawa pomocy w zakresie całkowitym powinno mieć charakter wyjątkowy i być uzasadnione sytuacją majątkową strony żyjącej w ubóstwie. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i powinno sprowadzać się jedynie do przypadków, w których strona rzeczywiście nie posiada środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym i wykaże to w sposób przekonywujący. Instytucja prawa pomocy jest zatem wyjątkiem od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania przez stronę i ma zastosowanie w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Prawo dostępu do sądu nie oznacza jednocześnie konieczności zagwarantowania stronom bezwarunkowego prawa do uzyskania bezpłatnej pomocy prawnej, ani do zwolnienia od kosztów sądowych. Deklarowany dochód rodziny skarżącego wynosi 2.314,19 zł netto, jest on właścicielem domu, w którym mieszka, o powierzchni 200 m² oraz nieruchomości rolnej o powierzchni 10,8845 ha (5,1755 ha przeliczeniowego na potrzeby podatku gruntowego, w tym 1,6 ha lasu), która, jak wynika z oświadczenia, zaspakaja bieżące potrzeby rodziny. W związku z powyższym należy stwierdzić, że wnioskodawca nie wykazał, iż żyje wraz z rodziną w ubóstwie i nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania w sprawie. Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 254 § 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło