II SO/Wa 69/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Wojciech Wiktorowski po rozpoznaniu w dniu 2 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.J. z dnia [...] lutego 2012 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie dotyczącej pisma M.J. z dnia [...] października 2011 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270; dalej powoływana jako ppsa), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W treści formularza wniosku M.J. oświadczył, że gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z żoną oraz dwoma synami (pełnoletnim i małoletnim), a źródłem utrzymania w tym gospodarstwie jest dochód osiągany z zarejestrowanej na nazwisko skarżącego działalności gospodarczej. W rubryce 10. formularza wniosku skarżący podał, że dochód ten w 2010 r. wynosił 502, 15 zł netto miesięcznie, natomiast w odniesieniu do dochodu z tego tytułu osiągniętego w 2012 r. skarżący wyjaśnił jedynie, że dochód ten wprawdzie nie przekroczył kwoty z roku 2011, ale nie został jeszcze wyliczony. Skarżący oświadczył, że, z uwagi na swoją niepełnosprawność, prowadzenie działalności gospodarczą powierzył żonie oraz starszemu synowi. Nie podał, czy osoby te osiągają dochody z innych źródeł. Nie wskazał również przyczyn, z powodu których żona i syn nie osiągają dochodów. Podniósł nadto, że pozostaje w trudnej sytuacji majątkowej ze względu na ciążące na nim zobowiązania pieniężne. Jako składniki majątku M.J. wymienił dom o pow. ok. 200 m2 (aktualna powierzchnia użytkowa) oraz nieruchomość rolną o pow. 1,85 ha. Pismem z dnia [...] marca 2012 r. skarżący został wezwany do przedstawienia dokumentów źródłowych poświadczających dochody oraz możliwości płatnicze, tj.: wyciągów i wykazów z posiadanych rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, dokumentów potwierdzających wysokość miesięcznych wydatków w prowadzonym gospodarstwie domowym, odpisów zeznań podatkowych za 2010 r. i 2011 r., a także dodatkowego oświadczenia co do wysokości dochodów miesięcznych osiąganych przez żonę i pełnoletniego syna, a w przypadku nieosiągania przez te osoby dochodów – oświadczenia wskazującego na przyczyny pozostawania bez dochodu. Wezwanie zostało doręczone skarżącemu w dniu 8 marca 2012 r. W piśmie z dnia [...] marca 2012 r., złożonym do akt w dniu [...] marca 2012 r., M.J. stwierdził, że żona, tak jak skarżący, nie pracuje ze względu na stan zdrowia, a powodem braku zatrudnienia syna jest m.in. jego opieka nad skarżącym. W kolejnym piśmie, złożonym już w dniu [...] kwietnia 2012 r., skarżący odniósł się do wezwania z dnia 2 marca 2012 r. w zakresie obowiązku złożenia wyciągów z rachunków bankowych i stwierdził, że nie ma możliwości jego wykonania ze względu na liczbę działających banków i konieczność uzyskania od każdego z nich stosownego zaświadczenia o braku środków na prowadzonych przez nie kontach. Skarżący w terminie otwartym do wykonania wezwania z dnia 2 marca 2012 r. nie złożył żadnych dokumentów objętych jego treścią. W tej sytuacji, oceniając złożone oświadczenia skarżącego należy mieć na względzie regulację art. 252 § 1 ppsa, w myśl którego osoba fizyczna, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, jest zobowiązana do złożenia oświadczenia dotyczącego jej stanu majątkowego oraz podania dokładnych danych o stanie rodzinnym. Trzeba nadto podkreślić, że zgodnie z art. 255 ppsa, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Tym samym, zgodnie z wolą ustawodawcy, wydanie prawidłowego orzeczenia w zakresie prawa pomocy możliwe jest tylko wówczas, gdy brak jest jakichkolwiek wątpliwości co do sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych strony. W niniejszej sprawie ten warunek dopuszczalności przyznania prawa pomocy nie został jednak spełniony. Złożone przez skarżącego oświadczenie nie czyni zadość wezwaniu z dnia 2 marca 2012 r. Skarżący wezwany bowiem do złożenia dokumentów potwierdzających wysokość miesięcznych wydatków w prowadzonym gospodarstwie domowym za okres ostatnich trzech miesięcy oraz odpisów zeznań podatkowych za dwa lata kalendarzowe, dokumentów tych nie złożył. Skarżący nie przedstawił też wykazów z posiadanych rachunków bankowych, ani też nie wyjaśnił, czy w jego przypadku zachodzi okoliczność przewidziana w art. 22 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jednolity Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447 ze zm.) i w ramach prowadzonej działalności gospodarczej nie dokonuje on rozliczeń za pośrednictwem rachunku bankowego. Nie podał przy tym ani wysokości ani terminów spłaty ciążących na nim zobowiązań pieniężnych, mimo iż na tego rodzaju okoliczności powołał się w treści wniosku. Wnioskodawca nie wykazał zatem w ogóle wysokości aktualnego miesięcznego dochodu osiąganego w gospodarstwie domowym i wysokości miesięcznych wydatków, które są lub mogą być finansowane z tego dochodu. Co więcej, skarżący nie wyjaśnił w istocie także i przyczyn, z powodu których żona i syn pozostają bez dochodu. W tej części wyjaśnienia skarżącego są rozbieżne, ponieważ, z jednej strony, wskazuje on, że to żona i syn prowadzą za niego działalność gospodarczą, a, z drugiej strony, stwierdza, że żona w ogóle nie pracuje ze względu na swój stan zdrowia. W rezultacie oznacza to, że złożone w tym zakresie oświadczenie skarżącego jest w dalszym ciągu niewystarczające. Tym samym oznacza to, że skarżący nie złożył dokumentów, których zestawienie umożliwiłoby ocenę jego rzeczywistych możliwości płatniczych – dałoby możliwość porównania osiąganego w gospodarstwie domowym dochodu z wysokością wydatków obciążających to gospodarstwo. W konsekwencji, M.J. nie usunął budzącego wątpliwości oświadczenia zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy, a tym samym nie wykazał przesłanek określonych w art. 246 § 1 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z tych względów, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, postanowiono, jak w sentencji.