II SO/Wa 7/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku R. J. o wymierzenie Komornikowi Sądowemu przy Sądzie Rejonowym dla [...] w [...] grzywny za nieprzekazanie w ustawowym terminie skargi z dnia 29 lutego 2016 r. wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy postanawia: wymierzyć Komornikowi Sądowemu przy Sądzie Rejonowym dla [...] w [...] grzywnę w wysokości 1500 (słownie: jeden tysiąc pięćset) złotych. W dniu 7 lutego 2017 r. R. J. (zwany dalej wnioskodawcą) złożył w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie wniosek o wymierzenie Komornikowi Sądowemu przy Sądzie Rejonowym dla [...] w [...] grzywny. Wnioskodawca podniósł, że 29 lutego 2016 r. skierował do Sądu skargę na bezczynność Komornika w przedmiocie dostępu do informacji publicznej. Jednak do dnia złożenia wniosku Komornik nie przekazał skargi wraz z odpowiedzą na skargę i aktami sprawy do Sądu. Wnioskodawca wyjaśnił nadto, że już w dniu 8 września 2016 r. wniósł za pośrednictwem organu analogiczny wniosek, jednak został on zwrócony wnioskodawcy zarządzeniem Komornika z dnia 19 września 2016 r. W odpowiedzi na wniosek Komornik wniósł o odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wyjaśniając, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Z ostrożności procesowej Komornik wniósł o oddalenie wniosku o wymierzenie grzywny, informując, że zarówno skarga na bezczynność z dnia 29 lutego 2016 r., jak też wniosek z 12 września 2016 r. o wymierzenie grzywny organowi egzekucyjnemu zostały zwrócone wnioskodawcy zarządzeniami odpowiednio z dnia 10 marca 2016 r. oraz z dnia 19 września 2016 r. Jednocześnie wnioskodawca został pouczony o treści art. 767 § 1 Kpc, a więc o możliwości wniesienia skargi na czynności komornika do właściwego sądu rejonowego. Dalej Komornik wyjaśnił, że jest zobowiązany do udzielania informacji publicznej tylko w takim zakresie, w jakim wykonuje zadania jako funkcjonariusz publiczny, a wnioskodawca zażądał informacji związanych z prowadzoną przez komornika działalnością gospodarczą. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Stosownie do treści art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.) – zwanej dalej P.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Przy czym, mając na uwadze charakter prawa dostępu do informacji publicznej jako publicznego prawa podmiotowego (art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej), ustawodawca w art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1764, z późn. zm.) – zwanej dalej u.d.i.p., zwiększył gwarancje procesowe nadania biegu sprawie i skrócił przewidziany w art. 54 § 2 P.p.s.a. termin do 15 dni. W myśl art. 55 § 1 P.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 tej ustawy, czyli do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Bezspornym jest, że w rozpoznawanej sprawie wniosek o wymierzenie grzywny został złożony w sprawie dotyczącej dostępu do informacji publicznej. Oznacza to, że w tej sprawie dokonanie wykładani pojęcia organu, o którym mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a., wymaga odniesienia do przepisów u.d.i.p. Zgodnie bowiem z treścią art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej, 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych, 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Poza tym, obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są organizacje związkowe i pracodawców, reprezentatywne w rozumieniu ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o Radzie Dialogu Społecznego i innych instytucjach dialogu społecznego (Dz. U. poz. 1240), oraz partie polityczne (ust. 2 tego przepisu). W tym miejscu odnieść się również należy do podniesionej przez obie strony kwestii usytuowania komornika w systemie administracji państwowej i w polskim systemie konstytucyjnym. Trybunał Konstytucyjny w wyrokach z 20 stycznia 2004 r., sygn. akt SK 26/03 oraz 3 grudnia 2003 r., sygn. akt K 5/02, wskazał m. in., że funkcje wykonywane przez komornika są funkcjami władczymi. Komornik sądowy nie jest jednak ani organem wymiaru sprawiedliwości, ani nie jest elementem struktury którejkolwiek z władz konstytucyjnych. Komornika można uznać natomiast za "władzę publiczną" - w rozumieniu art. 77 ust. 1 Konstytucji. W pojęciu "władzy publicznej" mieszczą się bowiem także inne instytucje niż państwowe i samorządowe, o ile wykonują funkcje władzy publicznej w wyniku powierzenia czy przekazania im tych funkcji przez organ władzy państwowej lub samorządowej. (por. również postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 grudnia 2013 r. sygn. akt II SO/Wa 77/13, z dnia 1 lipca 2014 r., sygn. akt II SO/Wa 30/14 dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl). W świetle powyższego nie może budzić wątpliwości, że na gruncie art. 4 ust. 1 u.d.i.p. komornik sądowy jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Z akt sprawy wynika, że w dniu 14 grudnia 2015 r. wnioskodawca zwrócił się do Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla [...] w [...] z wezwaniem do udzielenie informacji publicznej w trybie u.d.i.p. Następnie, pismem z 29 lutego 2016 r., wnioskodawca wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, za pośrednictwem organu, skargę na bezczynność tego organu w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 14 grudnia 2015 r. o udzielenie informacji publicznej, lecz zarządzeniem z dnia 10 marca 2016 r. Komornik zwrócił wnioskodawcy skargę na bezczynność. W dalszej kolejności wnioskodawca w dniu 8 września 2016 r. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pismo datowane na 6 września 2016 r., z wnioskiem o wymierzenie Komornikowi grzywny i ww. skargą na bezczynność komornika w udzieleniu informacji publicznej, w którym podkreślił, że Komornik nie przekazał skargi do Sądu administracyjnego, lecz i to pismo Komornik zwrócił wnioskodawcy zarządzeniem z dnia 19 września 2016 r. W związku z powyższym należy stwierdzić, że w dacie rozpoznawania wniosku z dnia 7 lutego 2017 r. do Sądu nie została przekazana złożona do Komornika skarga na bezczynność, a okoliczność ta uzasadnia wymierzenie organowi grzywny w sprawie. Jak podniesione zostało już wcześniej skarga R.J. powinna być rozpatrywana w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej, które jest trybem szczególnym i zawiera bardziej restrykcyjne unormowania co do terminu przekazania skargi sądowi. Wykonanie obowiązków określonych w art. 54 § 2 P.p.s.a. w związku z art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, wymaga przekazania sądowi skargi wraz z aktami i z odpowiedzią na skargę w terminie 15 dni. Natomiast ocena dopuszczalności skargi jest zadaniem Sądu. Organ nie jest bowiem uprawniony do weryfikowania zasadności skargi i samodzielnego decydowanie o nadaniu lub odmowie nadania jej dalszego biegu. Zatem nawet uzasadnione przekonanie o niedopuszczalności skargi, nie zwalnia organu z obowiązku przekazania tej skargi do sądu administracyjnego. O dopuszczalności skargi wniesionej do sądu administracyjnego rozstrzyga bowiem wyłącznie ten sąd a nie organ, za pośrednictwem którego omawiany środek zaskarżenia jest wnoszony. Kwestia ta nie budzi wątpliwości w orzecznictwie sądów administracyjnych - por. np. postanowienie NSA z 11 stycznia 2011 r., sygn. akt I OZ 996/10, dostępne jw.) Z akt sprawy wynika, że przedmiotowa skarga wpłynęła do organu w dniu 3 marca 2016 r., a zatem stosownie do art. 21 pkt 1 u.d.i.p., termin na jej przekazanie wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę upłynął 18 marca 2016 r. Organ nie kwestionuje faktu wniesienia skargi jak również tego, że nie wykonał obowiązku określonego w art. 54 § 2 P.p.s.a. Z wyrażonego w odpowiedzi na wniosek stanowiska procesowego organu wynika, że przedmiotowa skarga została zwrócona skarżącemu zarządzeniem z dnia 10 marca 2016 r., wobec uznania, że komornik sądowy, nie podlega w tej sprawie reżimowi u.d.i.p. W ocenie Sądu, bez wpływu na obowiązek określony w art. 54 § 2 P.p.s.a., pozostaje okoliczność wydania przez organ zarządzeniem z dnia 10 marca 2016 r. Dokonanie czynności określonych w art. 54 § 2 P.p.s.a. w terminie zakreślonym w przepisach tej ustawy, czy też jak w tym przypadku, w przepisach u.d.i.p., jest bowiem bezwzględnym obowiązkiem organu niezależnym od dokonanej przez niego oceny wniesionej skargi jak również innych czynności podjętych po wniesieniu skargi. Z tego względu, podjęte przez organ czynności procesowe dokonane w oparciu o przepisy Kodeksu postępowania cywilnego, nie mogą usprawiedliwiać niewykonania nałożonego ustawą obowiązku przekazania skierowanej do sądu administracyjnego skargi wraz z aktami postępowania i odpowiedzią na skargę. Treść odpowiedzi organu na wniosek o wymierzenie grzywny wskazuje, że organ bezpodstawnie, wbrew treści art. 54 § 2 P.p.s.a. (art. 21 pkt 1 u.d.i.p.), odstąpił od przekazania Sądowi skargi R.J. wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Wymierzenie grzywny w niniejszej sprawie ma zatem przede wszystkim charakter represyjny, co jest zgodne także z ratio legis uregulowań u.d.i.p., w której tak ustalono terminy postępowania w sprawach prawa dostępu do informacji publicznej oraz jego ochrony sądowej, aby jej udzielenie, odmowa, czy też kontrola sądowa następowała stosunkowo szybko, a tym samym, aby utrzymany był jej prawno-podmiotowy, gwarancyjny charakter. W tej sprawie wymierzenie grzywny ma również na celu zapewnienie skarżącemu dalszych gwarancji procesowych nadania sprawie biegu, takich jak ewentualna możliwość rozpoznania sprawy na podstawie odpisu skargi, o czym stanowi art. 55 § 2 P.p.s.a. Ustalone tym samym w sprawie okoliczności odpowiadają dyspozycji przepisu art. 55 P.p.s.a. i z tej przyczyny Sąd uznał wniosek za uzasadniony. Wymierzając grzywnę w wysokości 1500 zł Sąd wziął pod uwagę wskazane powyżej okoliczności oraz okres przekroczenia ustawowego terminu. Dodać należy, że jednokrotność przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim (obwieszenie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 16 lutego 2016 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2016 r. i w drugim półroczu 2016 r., M.P. z 2017 r. poz. 208) wyniosła 3. 536,87 zł (art. 154 § 6 P.p.s.a.). Z tych względów, na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji postanowienia.