II SO/Wa 70/11

PostanowienieWSA w Warszawie2012-02-03

Skład orzekający: Andrzej Góraj

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego lub adwokata powinien zostać uwzględniony, jeśli strona nie wykazała spełnienia przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 PPSA, mimo wezwania do przedstawienia dokumentów źródłowych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że w przypadku niewykazania przez stronę spełnienia przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 PPSA, mimo wezwania do przedstawienia dokumentów źródłowych, brak jest podstaw do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego lub adwokata. Jednocześnie, w przypadku spraw ze stosunków pracy i stosunków służbowych, strona jest z mocy prawa zwolniona z ponoszenia kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. d PPSA.
Stan faktyczny
Skarżący A. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów i ustanowienie pełnomocnika) w sprawie dotyczącej bezczynności Szefa Służby Cywilnej. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika i oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów. Skarżący złożył sprzeciw od tego postanowienia. Sąd rozpoznał wniosek po sprzeciwie, stwierdzając brak podstaw do ustanowienia pełnomocnika z powodu niewykazania przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 PPSA, ale jednocześnie uznał, że skarżący jest zwolniony z kosztów sądowych z mocy prawa.
Rozstrzygnięcie
1. odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, adwokata; 2. oddalono wniosek w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj po rozpoznaniu w dniu 03 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, adwokata w sprawie o sygn. akt II SAB 364/02 ze skargi A. S. na bezczynność Szefa Służby Cywilnej z dnia [...] grudnia 2002 r. nr [...] w przedmiocie ogłoszenia konkursu na stanowisko dyrektora [...] w Kancelarii Prezesa RM postanawia 1. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, adwokata; 2. oddalić wniosek w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 09 lipca 2003 r. sygn. akt II SAB 364/02 odrzucił skargę A. S. na bezczynność Szefa Służby Cywilnej z dnia [...] grudnia 2002 r. nr [...] w przedmiocie ogłoszenia konkursu na stanowisko dyrektora [...] w Kancelarii Prezesa RM. Wnioskiem z dnia 21 października 2011 r., uzupełnionym poprzez złożenie wypełnionego formularza wniosku PPF z dnia 12 listopada 2011 r., skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie o sygn. akt II SAB 364/02. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 16 grudnia 2011 r. sygn. akt II SO/Wa 70/11 odmówiono wnioskodawcy przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego, adwokata oraz oddalono wniosek w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu przedmiotowego postanowienia wskazano, że skarżący nie wykazał, że spełniona została przesłanka określona w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – dalej: ppsa, oraz że w ww. sprawie skarżący nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, stosownie do art. 239 pkt 1 lit. d ppsa. Odpis przedmiotowego postanowienia został doręczony stronie w dniu 23 grudnia 2011 r. Pismem z dnia 30 grudnia 2011 r. (data stempla pocztowego na kopercie, w której nadesłano pismo - 30 grudnia 2011 r.) skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z dnia 16 grudnia 2011 r., wnosząc o jego uchylenie lub zmianę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Wniosek ten wolny jest od opłat sądowych. Przyznanie prawa pomocy przed lub w toku postępowania rozpoznawczego obejmuje także postępowanie egzekucyjne (art. 243 § 2 ppsa). Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 ppsa, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stwierdzenie zawarte w powołanym przepisie: "gdy osoba ta wykaże", oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Tym samym rozstrzygnięcie Sądu w tym przedmiocie będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa procesowego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych (art. 262 ppsa). W myśl art. 254 § 1 ww. ustawy, rozpoznawanie wniosków o przyznanie prawa pomocy należy do wojewódzkiego sądu administracyjnego, w którym sprawa ma się toczyć lub już się toczy. Natomiast zgodnie z treścią art. 260 ww. ustawy, w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Wnioskiem z dnia 21 października 2011 r., uzupełnionym poprzez złożenie wypełnionego formularza wniosku PPF z dnia 12 listopada 2011 r., skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie o sygn. akt II SAB 364/02. Do przedmiotowego wypełnionego formularza wniosku strona dołączyła kserokopię decyzji Starosty [...] z dnia [...] września 2011 r. o uznaniu A. S. z dniem [...] września 2011 r. za osobę bezrobotną i odmowie przyznania prawa do zasiłku. Pismem z dnia 17 listopada 2011 r. wnioskodawca został wezwany do przedstawienia, w terminie 10 dni od dnia doręczenia wezwania, dokumentów źródłowych poświadczających dochody, stan rodzinny oraz możliwości płatnicze, tj.: zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego o wysokości dochodu osiągniętego przez ww. w 2010 r.; zaświadczenia o sytuacji rodzinnej, wydanego przez właściwą do spraw opieki społecznej jednostkę organizacyjną gminy; kserokopii wyciągu z rachunków bankowych z: sierpnia 2011 r., września 2011 r., października 2011 r.; kserokopii dokumentu poświadczającego wysokość zadłużenia podanego w urzędowym formularzu, z wykazaniem tytułu, na mocy którego powstało zadłużenie (np. umowa pożyczki, kredytu, inne); oświadczenia, czy ww. dokonuje spłaty zadłużenia, a w przypadku odpowiedzi pozytywnej do wskazania wysokości dokonywanej miesięcznej spłaty; oświadczenia z czego się utrzymuje; oświadczenia czy ponosi jakiekolwiek koszty utrzymania domu, którego adres podany został w rubryce nr 2.1 urzędowego formularza. Przedmiotowe wezwanie A. S. otrzymał 02 grudnia 2011 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach sądowych sprawy). Pismem z dnia 10 grudnia 2011 r. (data stempla pocztowego – 12 grudnia 2011 r.) wnioskodawca, w terminie zakreślonym w wezwaniu, ustosunkował się do treści wezwania, wskazując, że: nie posiada zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego o wysokości dochodu osiągniętego w 2010 r., a z zeznania o wysokości dochodu PIT-37 wynika, że w 2010 r. osiągnął dochody w wysokości [...]; nie posiada zaświadczenia o sytuacji rodzinnej, wydanego przez właściwą do spraw opieki społecznej jednostkę organizacyjną gminy; nie posiada rachunków bankowych; nie posiada dokumentu poświadczającego wysokość zadłużenia podanego w urzędowym formularzu, ponadto oświadczył, że nie dokonuje spłaty zadłużenia, a zadłużenie wzrasta oraz że utrzymuje się z rosnącego długu. W piśmie z dnia 30 grudnia 2011 r., stanowiącym sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z dnia 16 grudnia 2011 r., A. S. oświadczył, że podtrzymuje swoje stanowisko zajęte w sprawie, a w szczególności złożone oświadczenia i wyjaśnienia. W ocenie Sądu, w związku z tym, że A. S. nie przesłał żądanych dokumentów, brak było możliwości ustalenia, czy wypełnia przesłanki art. 246 § 1 pkt 2 ppsa. Niedopełnienie obowiązku złożenia żądanych dokumentów, zdaniem Sądu, uzasadnia odmowę przyznania stronie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, adwokata. Odnosząc się do wniosku wnioskodawcy o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 239 pkt 1 lit. d ppsa, strona skarżąca nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w sprawach ze stosunków pracy i stosunków służbowych. Sprawa ze skargi A. S. na bezczynność Szefa Służby Cywilnej z dnia [...] grudnia 2002 r. nr [...] w przedmiocie ogłoszenia konkursu na stanowisko dyrektora [...] w Kancelarii Prezesa RM zalicza się do tej kategorii spraw. Tym samym, na mocy powołanego przepisu skarżący z mocy prawa zwolniony jest od ponoszenia kosztów sądowych w toku całego postępowania (przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie i Naczelnym Sądem Administracyjnym). Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 262 oraz art. 260 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło