II SO/Wa 71/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Sędzia WSA - Iwona Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 2 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku T. K. o wymierzenie grzywny Stowarzyszeniu "[...]" z/s w W. za nieprzekazanie w ustawowym terminie skargi z dnia [...] października 2013 r. wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia: 1. wymierzyć Stowarzyszeniu "[...]" z/s w W. grzywnę w wysokości 2500 zł (słownie: dwa tysiące pięćset) złotych; 2. zasądzić na rzecz T. K. od Stowarzyszenia "[...]" z/s w W. kwotę 100 zł (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wnioskiem z 10 stycznia 2014 r. T. K. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wymierzenie Prezesowi Zarządu Krajowego Stowarzyszenia "[...] " z/s w W. grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej "p.p.s.a.") za nieprzekazanie w ustawowym terminie skargi z [...] października 2013 r. na bezczynność Stowarzyszenia w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Postanowieniem z dnia 14 maja 2014 r., sygn. akt II SO/Wa 4/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 55 § 1 w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a., wymierzył Stowarzyszeniu "[...] " grzywnę w wysokości 3 000 zł. Na powyższe postanowienie Stowarzyszenie "[...] " wniosło zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 8 lipca 2014 r., sygn. akt I OZ 535/14, uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu postanowienia Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, że skarga T. K. na bezczynność z dnia [...] października 2013 r., choć nadana na adres siedziby Stowarzyszenia "[...] " z siedzibą w W., to w istocie dotyczyła bezczynności Prezesa Zarządu Krajowego tego Stowarzyszenia – L. K. Zatem, ewentualne wymierzenie grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. winno być rozważane nie w stosunku do Stowarzyszenia "[...] ", lecz jego Prezesa. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że to strona jest odpowiedzialna za prawidłowe oznaczenie podmiotu, którego zbadania bezczynności się domaga. Jeżeli zatem z wniosku z dnia [...] października 2013 r. wynika, iż dotyczy on wymierzenia grzywny Prezesowi Zarządu Krajowego Stowarzyszenia "[...] " L. K., to przed rozstrzygnięciem tego wniosku – w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego – należałoby ustalić, kto był zobowiązany do przekazania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, czego Sąd Wojewódzki nie uczynił. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ponownie rozpoznając sprawę będzie zobligowany rozważyć, którego dokładnie podmiotu dotyczył wniosek o wymierzenie grzywny z powodu nienadania skardze biegu. W dniu 22 lipca 2014 r. Stowarzyszenie "[...] " przekazało do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odpowiedź na skargę T. K. z dnia [...] października 2013 r. oraz kopię tej skargi. Pismem z dnia 28 lipca 2014 r. Sąd wezwał pełnomocnika Stowarzyszenia do nadesłania oryginału przedmiotowej skargi. Wezwanie to zostało wykonane przez pełnomocnika Stowarzyszenia w dniu 5 sierpnia 2014 r. i w dniu 7 sierpnia 2014 r. sprawa ze skargi T.K. z dnia [...] października 2013 r. została zarejestrowana w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie pod sygnaturą akt II SAB/Wa 544/14. W sprawie o sygn. akt II SAB/Wa 544/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie pismem z dnia 18 sierpnia 2014r., wezwał skarżącego do sprecyzowania skargi poprzez wskazanie, czy skarga ta dotyczy bezczynności Stowarzyszenia "[...] ", czy też bezczynności Prezesa tego Stowarzyszenia. Pismem z dnia 19 sierpnia 2014 r. analogiczne wezwanie skierowano do skarżącego w sprawie o sygn. akt II SO/Wa 46/14. W piśmie z dnia 25 sierpnia 2014 r. złożonym do sprawy o sygn. akt II SAB/Wa 544/14 skarżący wskazał, że jego skarga dotyczy Stowarzyszenia "[...] ". W piśmie z tej samej daty złożonym do akt sprawy II SO/Wa 46/14 skarżący wskazał, że jego wniosek o wymierzenie grzywny dotyczy Stowarzyszenia "[...] ". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 25 września 20012 r., sygn. akt II SO/Wa 46/14, na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a., oddalił wniosek T. K. o wymierzenie Stowarzyszeniu "[...] " z/s w W. grzywny za nieprzekazanie w ustawowym terminie skargi z dnia [...] października 2013 r. wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Sąd stwierdzając, że w niniejszej sprawie niewątpliwie doszło do znacznego opóźnienia w przekazaniu skargi do Sądu zauważył, że stosownie do postanowień statutu Stowarzyszenia oraz ujawnionych w Krajowym Rejestrze Sądowym zasad reprezentacji Stowarzyszenia, Prezes Zarządu Krajowego Stowarzyszenia nie jest uprawniony do samodzielnej reprezentacji Stowarzyszenia. Organem reprezentującym Stowarzyszenie jest Zarząd Krajowy, a do składania oświadczeń woli w imieniu Stowarzyszenia wymagane jest łączne działanie dwóch członków Zarządu. Prezes Zarządu Krajowego wchodzi zaś w skład Zarządu Krajowego. Działań Prezesa Zarządu Krajowego nie można zatem poczytywać jako działań samego Stowarzyszenia. Wobec powyższego Sąd I instancji stwierdził, że wniosek o wymierzenie grzywny Stowarzyszeniu "[...] " za nieprzekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę nie zasługuje na uwzględnienie. Na powyższe postanowienie T. K. wniósł zażalenie, domagając się zmiany zaskarżonego postanowienia, poprzez wymierzenie grzywny. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 26 listopada 2014 r., sygn. akt I OZ 1048/14, uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu postanowienia Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, że Sąd I instancji nie zastosował się do wytycznych Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartych w postanowieniu z dnia z dnia 8 lipca 2014 r., sygn. akt I OZ 535/14 i nie dokonał ustaleń w zakresie podmiotu odpowiedzialnego za przekazanie skargi T. K. z [...] października 2013 r. na bezczynność Stowarzyszenia w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Jednocześnie NSA wskazał, że Prezes Zarządu Krajowego Stowarzyszenia nie jest uprawniony do samodzielnej reprezentacji Stowarzyszenia. Do reprezentacji tego podmiotu uprawniony jest Zarząd Krajowy, zaś do składania oświadczeń woli za Stowarzyszenie wymagane jest łączne działanie dwóch członków zarządu. Natomiast z pisma T. K. z dnia 25 sierpnia 2014 r. – które nadesłał w odpowiedzi na wezwanie Sądu do sprecyzowania, przeciwko komu skierowany jest wniosek o wymierzenie grzywny – wynika, że wniosek o wymierzenie grzywny dotyczy Stowarzyszenia. Mając na uwadze wskazania zawarte w postanowieniu z dnia 8 lipca 2014 r., sygn. akt I OZ 535/14, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie winien rozpoznać merytorycznie wniosek i ocenić zasadność żądania wymierzenia Stowarzyszeniu "[...] " z siedzibą w W. grzywny za nieprzekazanie w ustawowym terminie skargi z dnia [...] października 2013 r. wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Stosownie do art. 190 p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny, w tym przypadku w postanowieniu z dnia 26 listopada 2014 r., sygn. akt I OZ 1048/14. W powyższym postanowieniu Naczelny Sąd Administracyjny wskazując na brak uprawnień po strony Prezesa Zarządu Krajowego Stowarzyszenia do samodzielnej reprezentacji Stowarzyszenia zobowiązał Sąd rozpoznający ponownie sprawę, do dokonania oceny zasadności żądania wymierzenia Stowarzyszeniu "[...] " z siedzibą w W. grzywny za nieprzekazanie w ustawowym terminie skargi z dnia [...] października 2013 r. wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Jednocześnie Naczelny Sad Administracyjny zauważył, że sam skarżący sprecyzował, że jego żądanie w zakresie wymierzenia grzywny odnosi się do Stowarzyszenia "[...] " z siedzibą w W., a nie Prezesa Zarządu Krajowego Stowarzyszenia. Zgodnie z art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia (art. 54 § 2 p.p.s.a.). Natomiast art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r., Nr 112, poz. 1198 ze zm.) stanowi, że do skarg rozpatrywanych w postępowaniu sądowoadministarcyjnym o udostępnienie informacji publicznej przekazanie skargi, akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Wskazana regulacja stanowi zatem przepis szczególny w stosunku do ogólnego unormowania w art. 54 § 2 p.p.s.a., zakreślający inny, krótszy termin do wykonania obowiązku ciążącego na organie. W razie niezastosowania się do obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może - na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. - orzec o wymierzeniu organowi grzywny do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów (art. 154 § 6 p.p.s.a). Powyższe przepisy przewidują zatem wyłącznie dwa warunki, których spełnienie pozwala sądowi na wymierzenie takiej grzywny, to jest stwierdzenie uchybienia przez organ ustawowemu terminowi do przekazania sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę (w rozpoznawanym przypadku 15 dni) oraz złożenie przez stronę wniosku o wymierzenie grzywny. W uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09 podniesiono, że skoro z art. 54 § 2 p.p.s.a. wynika obowiązek dochowania określonego terminu, to uchybienie tej powinności mieści się w "niezastosowaniu się do obowiązków", będącym przesłanką wymierzenia grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. W rezultacie przedmiot zaskarżenia określony w art. 55 § 1 p.p.s.a., obejmuje nie tylko zaniechanie przekazania sądowi skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy, ale także zwłokę organu w dopełnieniu tej czynności. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym, Sąd wydając rozstrzygnięcie w przedmiotowej kwestii, wymierza grzywnę wedle swego uznania, biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności danej sprawy, a więc między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. w terminie, a także czas, jaki upłynął od wniesienia skargi do jej przekazania i to, czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (por. postanowienie NSA z dnia 24 października 2012 r., sygn. akt II OZ 908/12). W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że skarga T. K. z dnia [...] października 2013 r. wpłynęła do siedziby Stowarzyszenia w dniu 25 października 2013 r. Obowiązkiem organu było zatem, stosownie do art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej przekazanie skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy do Sądu w terminie 15 dni od dnia jej wniesienia, czyli do dnia 12 listopada 2013 r. Odpowiedź na skargę została do Sądu przekazana dopiero w dniu 22 lipca 2014 r., a sama skarga w dniu 5 sierpnia 2014 r. Fakt ten, w ocenie Sądu, stanowi wystarczającą podstawę do zastosowania środka, o którym mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. Ustalając natomiast wysokość grzywny należy mieć na względzie, że przed rozpatrzeniem niniejszego wniosku skarga wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy została przekazana do Sądu, jednak czas, jaki upłynął od wniesienia skargi do jej przekazania był bardzo długi i wynosił prawie 9 miesięcy. Przewidziana w art. 55 § 1 cytowanej ustawy instytucja wymierzenia grzywny obok funkcji dyscyplinującej polegającej na przymuszeniu organu grzywną do przesłania skargi, odpowiedzi na skargę oraz akt sprawy, występuje dodatkowo także funkcja represyjna grzywny. Ta funkcja znajduje uzasadnienie w potrzebie ochrony konstytucyjnego prawa do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki, o którym mowa w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, a którego realizacja napotyka przeszkodę w razie niedopełnienia przez organ obowiązków z art. 54 § 2 cytowanej ustawy (por. uchwałę siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09, publ. ONSA/WSA 2010/1/2). Instytucja wymierzenia grzywny pełni też funkcję prewencyjną, bowiem ukaranie organu służy także zapobieganiu naruszenia prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i inne organy. Analiza akt przedmiotowej sprawy prowadzi do wniosku, że Stowarzyszenie w sposób rażący uchybiło obowiązkowi, o którym mowa w art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Tym samym wymierzenie organowi grzywny w wysokości 2.500 zł w ocenie Sądu osiągnie cel przewidziany w przepisie art. 55 § 1 p.p.s.a. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej orzekł jak w sentencji postanowienia. O kosztach postępowania rozstrzygnął w punkcie drugim na podstawie art. 200 i 205 p.p.s.a.