II SO/Wa 79/10
PostanowienieWSA w Warszawie2010-11-25
Skład orzekający: Referendarz sądowy Wojciech Wiktorowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata i zwolnienia od kosztów sądowych powinien zostać uwzględniony, jeśli strona nie wykazała swojej sytuacji majątkowej i rodzinnej pomimo wezwania do złożenia dodatkowych dokumentów?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata został odmówiony, ponieważ strona nie wykazała przesłanek określonych w art. 246 § 1 PPSA, nie przedkładając wymaganych dokumentów źródłowych mimo wezwania. Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie dotyczącym skargi na bezczynność organu w sprawie ze stosunków pracy i służbowych podlega oddaleniu, gdyż zwolnienie to ma charakter ustawowy i następuje z mocy prawa z chwilą wniesienia skargi.Stan faktyczny
A. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie o sygn. akt II SAB 364/02. Mimo wezwania do złożenia dodatkowych dokumentów potwierdzających jego sytuację majątkową i rodzinną, strona nie wykonała tego obowiązku. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
1. Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. 2. Oddalono wniosek w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Wojciech Wiktorowski po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. S. z dnia 10 października 2010 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie o sygn. akt II SAB 364/02 postanawia: 1. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, 2. oddalić wniosek w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych.
Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej powoływana jako ppsa), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Stosownie do treści art. 252 § 1 ppsa osoba fizyczna, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, jest zobowiązana do złożenia oświadczenia dotyczącego jej stanu majątkowego oraz podania dokładnych danych o stanie rodzinnym.
Z kolei art. 255 ppsa stanowi, iż jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
Dopiero bowiem po otrzymaniu i zapoznaniu się z treścią takich dokumentów można wydać prawidłowe orzeczenie w tym zakresie.
W niniejszej sprawie ten warunek dopuszczalności przyznania prawa pomocy nie został spełniony. A. S., mimo wezwania, pismem z dnia 18 października 2010 r., do złożenia w terminie 14 dni dokumentów źródłowych w postaci zaświadczenia o jego sytuacji rodzinnej wydanego przez właściwą do spraw zdrowia i opieki społecznej jednostkę organizacyjną gminy, wyciągów i wykazów z posiadanych rachunków bankowych oraz dodatkowego oświadczenia o aktualnym źródle utrzymania, wezwania tego nie wykonał - nie złożył wymaganych dokumentów.
Jakkolwiek skarżący w zakreślonym terminie złożył do Sądu pismo będące ustosunkowaniem się do treści wezwania z dnia 18 października 2010 r., to powyższe pismo (pismo z dnia 8 listopada 2010 r. – w aktach sprawy) stanowi w istocie jedynie zestawienie, istniejących w ocenie skarżącego, przyczyn świadczących o niezasadności skierowanego do niego wezwania.
Oznacza to, że A. S. odstępując od złożenia wymaganych dokumentów nie usunął budzącego wątpliwości oświadczenia zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy, a tym samym nie wykazał przesłanek określonych w art. 246 § 1 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W konsekwencji brak jest podstaw do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, postanowił, jak w pkt 1 sentencji.
Odrębnie natomiast należy rozpoznać wniosek w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych.
Otóż, stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. "d" ppsa, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach ze stosunków pracy i stosunków służbowych. Do tej kategorii spraw zalicza się także zakończona sprawa ze skargi A. S. oznaczona sygn. akt II SAB 364/02, w której to sprawie skarżący domaga się przyznania prawa pomocy. Przedmiotem skargi w tejże sprawie była bowiem bezczynność Szefa Służby Cywilnej w przedmiocie ogłoszenia konkursu na stanowisko dyrektora Biura Dyrektora Generalnego w Kancelarii Prezesa RM, a zatem przedmiot sprawy dotyczył uprawnień ze stosunków pracy i stosunków służbowych.
Należy podkreślić, że zwolnienie to ma charakter ustawowy, co oznacza, że strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych już od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi) poprzez cały tok tego postępowania zarówno przed sądem pierwszej instancji – wojewódzkim sądem administracyjnym – jak i przed sądem II instancji – Naczelnym Sądem Administracyjnym. Tym samym, w sytuacji ustawowego zwolnienia nie wydaje się w tym zakresie odrębnego orzeczenia, bowiem skutek w postaci zwolnienia od kosztów sądowych nastąpił już w momencie wniesienia skargi, a w konsekwencji złożony w tym właśnie zakresie przez stronę wniosek podlega oddaleniu.
Dlatego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 cyt. ppsa, postanowiono, jak w pkt 2 sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło