II SO/Wa 82/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku W. S. o wymierzenie grzywny Wójtowi Gminy [...] za nieprzekazanie w terminie skargi z dnia 21 października 2011 r. wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia 30 września 2011 r. o udostępnienie informacji publicznej p o s t a n a w i a: 1. wymierzyć Wójtowi Gminy [...] grzywnę w wysokości 500 zł (słownie: pięćset złotych) z tytułu nieprzekazania do Sądu skargi w terminie, 2. przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata P. R. kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) powiększoną o kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych 20/100) stanowiącą 23% podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Pismem z dnia 25 listopada 2011 r. W. S. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o wymierzenie grzywny Wójtowi Gminy [...] za niedopełnienie obowiązku wynikającego z treści art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej jako "ppsa"), tj. za nieprzekazanie Sądowi skargi z dnia 21 października 2011 r. na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia 30 września 2011 r. o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej wskazania dat publikacji oraz numerów i pozycji Dziennika Urzędowego Województwa Mazowieckiego, w którym opublikowano poszczególne uchwały Rady Gminy [...] z 1996 r. wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. W uzasadnieniu wniosku W. S. podał, że mimo obowiązku wynikającego z art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, organ nie przekazał jego skargi do Sądu w ustawowym terminie 15 dni, który upłynął 7 listopada 2011 r. Wskazał, że wymierzenie grzywny organowi może nastąpić w każdym przypadku niewypełnienia obowiązków, nawet jeśli dopełnienie obowiązku wynikającego z art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej nastąpiło jeszcze przed rozpoznaniem wniosku o wymierzenie grzywny. Ponadto wniósł o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na wniosek organ wniósł o jego oddalenie wskazując, że skarga z dnia 21 października 2011 r., wraz z odpowiedzią na skargę oraz kompletem dokumentów, została przesłana do Sądu w dniu 12 grudnia 2011 r. Podniósł, że w samym tylko dniu 30 września 2011 r. W. S. złożył do organu 23 wnioski. Podkreślił, że wnioskodawca wykorzystuje ustawę o dostępie do informacji publicznej jako instrument osobistej kontroli i narzędzie w prywatnej wojnie z organami Gminy [...] , bowiem olbrzymią ilością składanych wniosków, skarg i zażaleń paraliżuje działalność Urzędu. Powołując się na załączone do odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny: oświadczenie, opinię i deklarację [...] r. Rady Gminy [...] z dnia [...] maja 2011 r. w sprawie znieważania organów i funkcjonariuszy publicznych Gminy [...] , organ podał, że od dnia 19 maja 2011 r. ilość wniosków, skarg i zażaleń, składanych przez W. S., wzrosła z 250 do ponad 620. Wójt Gminy [...] wskazał również, że W. S. był wielokrotnie informowany, że wszystkie uchwały i zarządzenia organów Gminy znajdują się na stronie internetowej bip.[...].pl. Postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 stycznia 2012 r. o sygn. akt II SO/Wa 82/11 przyznano W. S. prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 54 § 1 ppsa, skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia (art. 54 § 2 ppsa). Przy czym mając na uwadze charakter prawa do dostępu do informacji publicznej, ustawodawca w art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001 r. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) zwiększył gwarancje procesowe nadania biegu sprawie i skrócił termin przewidziany w art. 54 § 2 ppsa do 15 dni. W myśl zaś art. 55 § 1 ppsa w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 ppsa, czyli do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Wniosek o wymierzenie grzywny rozpatrywany w niniejszej sprawie dotyczy nieterminowego wykonania obowiązku przekazania do Sądu skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami, w sprawie dostępu do informacji publicznej. Ustalenia terminowości wykonania tego obowiązku należy zatem dokonać mając na względzie termin piętnastodniowy. Z przytoczonego powyżej art. 55 § 1 ppsa, wynika, iż wyłączną przesłanką orzeczenia o wymierzeniu organowi grzywny jest niewypełnienie przez organ obowiązków określonych w art. 54 § 2 ppsa. Sformułowanie "sąd może orzec" o wymierzeniu organowi grzywny oznacza, że rozstrzygając w tej kwestii, sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 ppsa, a także czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 259). Niemniej jednak należy podkreślić, że wymierzenie grzywny organowi może nastąpić w każdym przypadku niewypełnienia obowiązków, nawet jeżeli dopełnienie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 ppsa nastąpiło jeszcze przed rozpoznaniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny. Sformułowanie zawarte w art. 55 § 1 ppsa nakazuje bowiem przyjąć, że grzywna, o której mowa w tym przepisie, ma charakter mieszany: dyscyplinująco – restrykcyjny (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2006 r. o sygn. akt II OSK 1024/06, ONSAiWSA, nr 6 z 2006, poz. 156). Do jej wymierzenia wystarcza niewykonanie obowiązku przewidzianego w art. 54 § 2 ppsa. Wskazać ponadto należy, że przewidziany w art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej obowiązek przekazania sądowi akt sprawy i odpowiedzi na skargę, poza nadzwyczajnym przypadkiem wymienionym w art. 54 § 3 ppsa, ma charakter bezwzględny. W konsekwencji organ, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi musi w taki sposób wykonać nałożony na niego obowiązek przekazania dokumentów Sądowi, aby w sytuacji, gdy skarżący skorzysta z przyznanego mu na mocy art. 55 § 1 ppsa uprawnienia, móc skutecznie udowodnić dochowanie ustawowego terminu przekazania akt sprawy, skargi i odpowiedzi na skargę. Musi przy tym przekazać dokładnie te dokumenty, które wymieniono zarówno w treści art. 54 § 2 ppsa, jak i w art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W ocenie Sądu wniosek W. S. o wymierzenie grzywny Wójtowi Gminy [...] zasługuje na uwzględnienie, bowiem skarga została złożona w organie 21 października 2011 r., natomiast organ skargę tę przekazał Sądowi wraz z odpowiedzią na skargę oraz aktami administracyjnymi dopiero 15 grudnia 2011 r. Ostatnim dniem terminu do spełnienia obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 ppsa w związku z art. 21 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, był dzień 7 listopada 2011 r., a zatem uchybienie terminu przekazania skargi do Sądu wyniosło 38 dni. W niniejszej sprawie, organ ostatecznie przekazał określone w art. 54 § 2 ppsa dokumenty, jednak z uchybieniem terminu. W konsekwencji, wymierzenie grzywny w przedmiotowej sprawie ma przede wszystkim charakter restrykcyjny. Wskazać należy, że Sąd, wymierzając grzywnę, winien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności danej sprawy, w tym przyczyny niewypełnienia przez organ ciążącego na nim obowiązku. Okoliczności te mogą mieć wpływ na wysokość grzywny, gdyż sądowi orzekającemu w przedmiocie wymierzenia grzywny ustawodawca pozostawił swobodny zakres ustalenia jej wysokości w ramach granic wynikających z art. 55 § 1 w związku z art. 154 § 6 ppsa. Pozwala to zatem na wymierzenie grzywny w wysokości adekwatnej do stopnia uchybienia przez organ obowiązkowi przesłania skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę w wyznaczonym w ustawie terminie, w tym uwzględnienia okresu, w jakim organ pozostawał w zwłoce oraz okoliczności faktycznych, które legły u podstaw uchybienia przez organ temu obowiązkowi. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd uznał wniosek skarżącego za uzasadniony i wymierzył grzywnę w wysokości 500 zł. Sąd, określając wysokość grzywny wziął pod uwagę szczególny przedmiot sprawy, tj. dostęp do informacji publicznej oraz okoliczność, iż organ ostatecznie wykonał przed rozpoznaniem wniosku o wymierzenie grzywny przewidziany w ustawie obowiązek przekazania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w sposób umożliwiający rozpoznanie sprawy, a także wskazany przez organ fakt wpływu znacznej liczby wniosków skarżącego o udostępnienie informacji publicznej, kierowanych do Wójta Gminy [...] . Zdaniem Sądu, wysokość grzywny jest adekwatna do stopnia uchybienia przez organ obowiązkowi określonemu w art. 54 § 2 ppsa. Dodać należy, że jednokrotność przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim (Komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 9 lutego 2012 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2011 r. – M. P. z 2012 r., poz. 63) wyniosła 3.399,52 zł (art. 154 § 6 ppsa). Z tych względów, na podstawie art. 55 § 1 ppsa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji. Należy również wskazać, że Sąd nie miał podstaw do uwzględnienia wniosku W. S. o zasądzenie kosztów postępowania, gdyż te w sprawie nie wystąpiły, z uwagi na przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu (art. 239 pkt 4 ppsa). Na podstawie art. 250 ppsa w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) i w związku z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.), Sąd przyznał pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenie w wysokości 240 zł, powiększone o należny podatek od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej z urzędu.