II SO/Wa 84/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Fronczyk po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku W. S. w przedmiocie wymierzenia grzywny Wójtowi Gminy K. postanawia: 1. wymierzyć Wójtowi Gminy K. grzywnę w wysokości 500 (słownie: pięćset) złotych; 2. przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata P. R. kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych) oraz kwotę 55,20 zł (słownie: pięćdziesiąt pięć złotych 20/100) stanowiącą 23% podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Pismem z dnia [...] października 2011 r. W. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Wójta Gminy K. w zakresie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] września 2011 r. o udostępnienie informacji publicznej, dotyczącej wskazania dat publikacji, numerów i pozycji Dziennika Urzędowego Województwa [...], w którym opublikowano uchwały Rady Gminy K. z 2010 r. Przedmiotowa skarga wpłynęła do organu w dniu 21 października 2011 r. W dniu [...] listopada 2011 r. W. S. złożył w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie wniosek o wymierzenie Wójtowi Gminy K. grzywny za niewywiązanie się z obowiązków przewidzianych w art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), tj. nieudzielenie w ustawowym terminie odpowiedzi na ww. skargę na bezczynność Wójta Gminy K. i nieprzekazanie jej Sądowi, wraz ze skargą i aktami sprawy. W. S. wniósł ponadto o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny Wójt Gminy K. wniósł o jego oddalenie, wskazując, że skarga z dnia [...] października 2011 r., wraz z odpowiedzią na skargę oraz kompletem dokumentów, została przesłana do Sądu w dniu 12 grudnia 2011 r. (l. dz. [...]). Podniósł, że w samym tylko dniu [...] września 2011 r. W. S. złożył do organu [...] wnioski. Podkreślił, że wnioskodawca wykorzystuje ustawę o dostępie do informacji publicznej jako instrument osobistej kontroli i narzędzie w prywatnej wojnie z organami Gminy K., bowiem olbrzymią ilością składanych wniosków, skarg i zażaleń paraliżuje działalność Urzędu. Powołując się na załączone do odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny: oświadczenie, opinię i deklarację nr [...] Rady Gminy K. z dnia [...] maja 2011 r. w sprawie znieważania organów i funkcjonariuszy publicznych Gminy K., organ podał, że od dnia [...] maja 2011 r. ilość wniosków, skarg i zażaleń, składanych przez W. S., wzrosła z [...] do ponad [...]. Wójt Gminy K. wskazał również, że strona była wielokrotnie informowana, że wszystkie uchwały i zarządzenia organów Gminy znajdują się na stronie internetowej bip. [...] .pl. Postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 stycznia 2012 r. o sygn. akt II SO/Wa 84/11 przyznano W. S. prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia (art. 54 § 2 powołanej ustawy). Zgodnie natomiast z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), do skarg rozpatrywanych w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej stosuje się, z zastrzeżeniem przypadku, o którym mowa w art. 22, przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. W myśl zaś art. 55 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 tej ustawy, czyli do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Oznacza to, że przewidziany w art. 54 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi obowiązek przekazania Sądowi skargi, akt sprawy i odpowiedzi na skargę ma charakter bezwzględny. W konsekwencji organ, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi, musi w taki sposób wykonać nałożony na niego obowiązek przekazania powyższych dokumentów Sądowi, aby w sytuacji, gdy skarżący skorzysta z przyznanego mu na mocy art. 55 § 1 powołanej ustawy uprawnienia, móc skutecznie udowodnić dochowanie ustawowego terminu. Z akt niniejszej sprawy oraz z akt sprawy ze skargi W. S. na bezczynność Wójta Gminy K. w zakresie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] września 2011 r. o udostępnienie informacji publicznej, dotyczącej wskazania dat publikacji, numerów i pozycji Dziennika Urzędowego Województwa [...], w którym opublikowano uchwały Rady Gminy K. z 2010 r. (sygn. akt II SAB/Wa 475/11) wynika, że organ przekazał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ww. skargę, odpowiedź na skargę oraz akta sprawy w dniu 15 grudnia 2011 r. (dowód – data stempla pocztowego). Zestawiając zatem datę 15 grudnia 2011 r. z datą wpływu skargi do organu, która to data przypadła na dzień 21 października 2011 r. (dowód – prezentata organu na skardze), stwierdzić należy, że Wójt Gminy K. nałożony na niego obowiązek wykonał z przekroczeniem terminu piętnastu dni, a opóźnienie to wyniosło 38 dni, bowiem ostatni dzień terminu na przesłanie do Sądu skargi, odpowiedzi na skargę oraz akt sprawy (uwzględniając treść art. 83 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) przypadał na dzień 7 listopada 2011 r. Użyte przez ustawodawcę w art. 55 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sformułowanie "sąd może orzec" o wymierzeniu organowi grzywny oznacza, że podejmując rozstrzygnięcie w tej sprawie, Sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie jej okoliczności, a więc m.in. przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 tej ustawy, a także okoliczność, czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Niemniej jednak, co w związku z zajętym przez Wójta Gminy K. w odpowiedzi na wniosek stanowiskiem należy podkreślić, wymierzenie grzywny organowi może nastąpić w każdym przypadku niewypełnienia obowiązków, nawet jeżeli dopełnienie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 ustawy nastąpiło jeszcze przed rozpoznaniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny. Sformułowanie zawarte w art. 55 § 1 nakazuje bowiem przyjąć, że grzywna, o której mowa w tym przepisie, ma charakter mieszany: dyscyplinująco – restrykcyjny (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2006 r. o sygn. akt II OSK 1024/06, ONSAiWSA, nr 6 z 2006, poz. 156). Do jej wymierzenia wystarcza niewykonanie obowiązku przewidzianego w art. 54 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jakkolwiek w niniejszej sprawie organ, wobec którego sformułowano zarzut bezczynności, ostatecznie przekazał, określone w art. 54 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, dokumenty, to jednak przekazanie to nastąpiło z ponad dwukrotnym przekroczeniem zakreślonego tymi przepisami terminu. W ocenie Sądu, wskazywane przez organ w odpowiedzi na wniosek przyczyny, które spowodowały nieprzekazanie skargi, pozostają bez znaczenia w sprawie samego wymierzenia grzywny, mogą mieć jedynie wpływ na jej wysokość. Ponadto, podkreślenia wymaga, iż skarga W. S. rozpatrywana jest w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej, które jest trybem szczególnym i zawiera bardziej restrykcyjne unormowania co do terminu przekazania sądowi skargi w tym przedmiocie, wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy. W konsekwencji, wymierzenie grzywny w niniejszej sprawie ma przede wszystkim charakter restrykcyjny. Stąd też w sytuacji, gdy ww. dokumenty zostały przekazane do Sądu ze znaczącym opóźnieniem, odstąpienie od wymierzenia grzywny niweczyłoby przypisywany tej instytucji charakter. Należy bowiem zaznaczyć, że przedmiot zaskarżenia, określony w art. 55 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obejmuje nie tylko zaniechanie przekazania Sądowi skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy, ale także zwłokę organu w dopełnieniu tej czynności. Oznacza to, że nie przestanie on istnieć w przypadku przekazania Sądowi wskazanych dokumentów z uchybieniem trzydziestodniowego terminu. Ustalone tym samym w sprawie okoliczności odpowiadają dyspozycji przepisu art. 55 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i z tej przyczyny Sąd uznał wniosek W. S. za uzasadniony. Przy określaniu wysokości grzywny Sąd miał na względzie znaczącą zwłokę w realizacji obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 powołanej ustawy w związku z art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, wynoszącą 38 dni, jak również szczególny przedmiot sprawy, jakim jest dostęp do informacji publicznej. Sąd wziął przy tym pod uwagę okoliczność, iż organ ostatecznie wykonał przewidziany w ustawie obowiązek w sposób umożliwiający rozpoznanie sprawy, a także wskazywany przez organ fakt wpływu znacznej liczby wniosków strony o udostępnienie informacji publicznej, kierowanych do Wójta Gminy K. Jednokrotność przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim (Komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 9 lutego 2012 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2011 r. – M. P. z 2012 r., poz. 63) wyniosła 3.399,52 zł (art. 154 § 6 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Z tych względów, stosując art. 55 § 1 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w punkcie pierwszym sentencji postanowienia. Na podstawie art. 250 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" i w związku z § 2 ust. 2 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.), Sąd przyznał pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenie w wysokości 240 zł powiększone o należny podatek od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Należy również wskazać, że Sąd nie miał podstaw do uwzględnienia wniosku W. S. o zasądzenie kosztów postępowania, gdyż te w sprawie nie wystąpiły, z uwagi na przyznanie wnioskodawcy prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu (art. 239 pkt 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).