II SO/Wa 91/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Mierzejewska po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Stowarzyszenia S. o wymierzenie grzywny Polskiemu Stronnictwu Ludowemu za nieprzekazanie w ustawowym terminie skargi, odpowiedzi na skargę i akt administracyjnych w sprawie II SAB/Wa 17/14 postanawia: 1) wymierzyć Polskiemu Stronnictwu Ludowemu grzywnę w wysokości 1000 (tysiąc) złotych; 2) zasądzić od Polskiego Stronnictwa Ludowego na rzecz wnioskodawcy Stowarzyszenia S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 22 lipca 2013 r. (data wpływu do organu, k. 2 akt sądowych sprawy II SAB/Wa 17/14) Stowarzyszenie S. wniosło za pośrednictwem Polskiego Stronnictwa Ludowego skargę na bezczynność tego organu w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia 19 czerwca 2013 r. o udostępnienie informacji publicznej. Powyższa skarga wraz z aktami administracyjnymi i odpowiedzią na skargę została przez organ przekazana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 26 listopada 2013 r. (k. 12 akt sądowych sprawy II SAB/Wa 17/14). W dniu 30 października 2013 r. Stowarzyszenie zwróciło się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wymierzenie grzywny powyższemu organowi za przekazanie jego skargi, odpowiedzi na skargę i akt administracyjnych. W odpowiedzi na powyższy wniosek organ wniósł o jego oddalenie. Wskazał, że nierozpoznanie sprawy nastąpiło w wyniku splotu nieprzewidzianych okoliczności i nieświadomego błędu ludzkiego. Wyjaśnił, że w pomieszczeniu, do którego została przekazana skarga do załatwienia nastąpiła niespodziewana awaria ciągów wentylacyjnych, w związku z czym pomieszczenie to zostało wyłączone z użytku na blisko cztery tygodnie. W tym czasie nie było dostępu do znajdującej się tam dokumentacji, w tym skargi. Następnie w wyniku wielokrotnego przenoszenia, sprawa została nieświadomie pominięta. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia (art. 54 § 2 ustawy). Natomiast art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r., Nr 112, poz. 1198 ze zm.) stanowi, że do skarg rozpatrywanych w postępowaniu sądowoadministarcyjnym o udostępnienie informacji publicznej przekazanie skargi, akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Wskazana regulacja stanowi zatem przepis szczególny w stosunku do ogólnego unormowania w art. 54 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zakreślający inny, krótszy termin do wykonania obowiązku ciążącego na organie. W myśl zaś art. 55 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 tej ustawy, czyli do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Wymierzenie grzywny jest środkiem dyscyplinująco - restrykcyjnym mającym na celu doprowadzić do wykonania przez organ obowiązku przekazania skargi. Jednakże samo wykonanie obowiązku nie uzasadnia odstąpienia od wymierzenia grzywny. Z treści przepisu cytowanego powyżej art. 55 § 1 ustawy wynika bowiem, że jedyną materialną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie obowiązku wskazanego w art. 54 § 2 w terminie określonym w tym przepisie. Zatem wymierzenie grzywny w sytuacji wykonania obowiązku ale z uchybieniem terminu, pełni funkcję nie tylko represyjną ale też prewencyjną i służy zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości. Sąd może więc uwzględnić wniosek strony o wymierzenie grzywny nawet jeśli organ spełnił obowiązek ale z uchybieniem terminu. Skoro bowiem z art. 54 § 2 cytowanej ustawy wynika obowiązek dochowania określonego terminu, to uchybienie tej powinności mieści się w "niezastosowaniu się do obowiązków" będącym przesłanką wymierzenia grzywny na podstawie art. 55 § 1 cytowanej ustawy. W rezultacie przedmiot zaskarżenia określony w art. 55 § 1 obejmuje nie tylko zaniechanie przekazania Sądowi skargi wraz z aktami administracyjnymi i odpowiedzią na skargę ale również zwłokę organu w dopełnieniu tego obowiązku (por. T. Woś, H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2011, s. 380 i nast.). Podkreślić należy jednak, że zastosowanie tego środka nie jest obligatoryjne, ponieważ przepis art. 55 § 1 ustawy wyraźnie wskazuje, że "sąd może orzec" o wymierzeniu organowi grzywny. Oznacza to potrzebę uwzględnienia przez sąd wszystkich okoliczności sprawy, a więc między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązku, a także czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (tamże). W niniejszej sprawie organ spóźnił się z wypełnieniem ciążącego na nim obowiązku. Skarga, jak wynika z akt sprawy o sygn. II SAB/Wa 17/14, wpłynęła do organu w dniu 22 lipca 2013 r. Zatem organ, stosownie do art. 21 ustawy o dostępie do informacji publicznej, winien przekazać ją wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi najpóźniej do dnia 6 sierpnia 2013 r. Tymczasem organ wykonał swój obowiązek w dniu 26 listopada 2013 r., tj. ponad 3 miesiące po upływie piętnastodniowego terminu. Sąd orzekając o wysokości grzywny wziął pod uwagę szczególny przedmiot sprawy (dostęp do informacji publicznej) i związany z nim skrócony termin do wykonania ciążącego na organie obowiązku przekazania skargi. Nie bez znaczenia pozostała też wskazana przez organ przyczyna opóźnienia. Z tych względów, na podstawie art. 55 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 1 w zw. z art. 210 § 2 w zw. 64 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.