II SO/Wa 93/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Żurawska - Matusiak po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku W. S. o wymierzenie grzywny Wójtowi Gminy [...] za nieprzekazanie w terminie skargi z dnia 21 października 2011 r. wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia 30 września 2011 r. o udostępnienie informacji publicznej p o s t a n a w i a: 1. wymierzyć Wójtowi Gminy [...] grzywnę w wysokości 500 zł (słownie: pięćset złotych) z tytułu nieprzekazania do Sądu skargi w terminie, 2. przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata P. R. kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) powiększoną o kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych 20/100) stanowiącą 23% podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Pismem z 25 listopada 2011 r. W. S. (dalej jako skarżący) złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o wymierzenie grzywny Wójtowi Gminy [...] za niedopełnienie obowiązku wynikającego z treści art. 54 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej jako "ppsa"), tj. za nieprzekazanie Sądowi skargi z 21 października 2011 r. na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z 30 września 2011 r. o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej wskazania dat publikacji oraz numerów i pozycji Dziennika Urzędowego Województwa Mazowieckiego, w którym opublikowano poszczególne uchwały Rady Gminy [...] z 1994 r. wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że mimo obowiązku wynikającego z art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, organ nie przekazał jego skargi do Sądu w ustawowym terminie 15 dni, który upłynął 7 listopada 2011 r. Wskazał, że wymierzenie grzywny organowi może nastąpić w każdym przypadku niewypełnienia obowiązków, nawet jeśli dopełnienie obowiązku wynikającego z art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej nastąpiło jeszcze przed rozpoznaniem wniosku o wymierzenie grzywny. Ponadto wniósł o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na wniosek organ wniósł o jego oddalenie wskazując, że skarga z 21 października 2011 r., wraz z odpowiedzią na skargę oraz kompletem dokumentów, została przesłana do Sądu 12 grudnia 2011 r. Podniósł, że tylko 30 września 2011 r. skarżący złożył do organu 23 wnioski. Podkreślił, że wnioskodawca wykorzystuje ustawę o dostępie do informacji publicznej jako instrument osobistej kontroli i narzędzie w prywatnej wojnie z organami Gminy [...], bowiem olbrzymią ilością składanych wniosków, skarg i zażaleń paraliżuje działalność Urzędu. Powołując się na załączone do odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny: oświadczenie, opinię i deklarację nr [...] Rady Gminy [...] z [...] maja 2011 r. w sprawie znieważania organów i funkcjonariuszy publicznych Gminy [...], organ podał, że od 19 maja 2011 r. ilość wniosków, skarg i zażaleń, składanych przez skarżącego, wzrosła z 250 do ponad 620. Wójt Gminy [...] wskazał również, że skarżący był wielokrotnie informowany, że wszystkie uchwały i zarządzenia organów Gminy znajdują się na stronie internetowej bip.[...].pl. Postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 18 stycznia 2012 r. o sygn. akt II SO/Wa 93/11 przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 54 § 1 ppsa, skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia (art. 54 § 2 ppsa). Przy czym mając na uwadze charakter prawa do dostępu do informacji publicznej, ustawodawca w art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001 r. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) zwiększył gwarancje procesowe nadania biegu sprawie i skrócił termin przewidziany w art. 54 § 2 ppsa do 15 dni. W myśl zaś art. 55 § 1 ppsa w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 ppsa, czyli do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Wniosek o wymierzenie grzywny rozpatrywany w niniejszej sprawie dotyczy nieterminowego wykonania obowiązku przekazania do Sądu skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami, w sprawie dostępu do informacji publicznej. Ustalenia terminowości wykonania tego obowiązku należy zatem dokonać mając na względzie termin piętnastodniowy. Z przytoczonego powyżej art. 55 § 1 ppsa, wynika, iż wyłączną przesłanką orzeczenia o wymierzeniu organowi grzywny jest niewypełnienie przez organ obowiązków określonych w art. 54 § 2 ppsa. Sformułowanie "sąd może orzec" o wymierzeniu organowi grzywny oznacza, że rozstrzygając w tej kwestii, sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 ppsa, a także czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 259). Niemniej jednak należy podkreślić, że wymierzenie grzywny organowi może nastąpić w każdym przypadku niewypełnienia obowiązków, nawet jeżeli dopełnienie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 ppsa nastąpiło jeszcze przed rozpoznaniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny. Sformułowanie zawarte w art. 55 § 1 ppsa nakazuje bowiem przyjąć, że grzywna, o której mowa w tym przepisie, ma charakter mieszany: dyscyplinująco – restrykcyjny (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2006 r. o sygn. akt II OSK 1024/06, ONSAiWSA, nr 6 z 2006, poz. 156). Do jej wymierzenia wystarcza niewykonanie obowiązku przewidzianego w art. 54 § 2 ppsa. Wskazać ponadto należy, że przewidziany w art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej obowiązek przekazania sądowi akt sprawy i odpowiedzi na skargę, poza nadzwyczajnym przypadkiem wymienionym w art. 54 § 3 ppsa, ma charakter bezwzględny. W konsekwencji organ, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi musi w taki sposób wykonać nałożony na niego obowiązek przekazania dokumentów Sądowi, aby w sytuacji, gdy skarżący skorzysta z przyznanego mu na mocy art. 55 § 1 ppsa uprawnienia, móc skutecznie udowodnić dochowanie ustawowego terminu przekazania akt sprawy, skargi i odpowiedzi na skargę. Musi przy tym przekazać dokładnie te dokumenty, które wymieniono zarówno w treści art. 54 § 2 ppsa, jak i w art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W ocenie Sądu wniosek W. S. o wymierzenie grzywny Wójtowi Gminy [...] zasługuje na uwzględnienie, bowiem skarga została złożona w organie 21 października 2011 r., natomiast organ skargę tę przekazał Sądowi wraz z odpowiedzią na skargę oraz aktami administracyjnymi dopiero 15 grudnia 2011 r. Ostatnim dniem terminu do spełnienia obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 ppsa w związku z art. 21 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, był dzień 7 listopada 2011 r., a zatem uchybienie terminu przekazania skargi do Sądu wyniosło 38 dni. W niniejszej sprawie, organ ostatecznie przekazał określone w art. 54 § 2 ppsa dokumenty, jednak z uchybieniem terminu. W konsekwencji, wymierzenie grzywny w przedmiotowej sprawie ma przede wszystkim charakter restrykcyjny. Wskazać należy, że Sąd, wymierzając grzywnę, winien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności danej sprawy, w tym przyczyny niewypełnienia przez organ ciążącego na nim obowiązku. Okoliczności te mogą mieć wpływ na wysokość grzywny, gdyż sądowi orzekającemu w przedmiocie wymierzenia grzywny ustawodawca pozostawił swobodny zakres ustalenia jej wysokości w ramach granic wynikających z art. 55 § 1 w związku z art. 154 § 6 ppsa. Pozwala to zatem na wymierzenie grzywny w wysokości adekwatnej do stopnia uchybienia przez organ obowiązkowi przesłania skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę w wyznaczonym w ustawie terminie, w tym uwzględnienia okresu, w jakim organ pozostawał w zwłoce oraz okoliczności faktycznych, które legły u podstaw uchybienia przez organ temu obowiązkowi. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd uznał wniosek skarżącego za uzasadniony i wymierzył grzywnę w wysokości 500 zł. Sąd, określając wysokość grzywny wziął pod uwagę szczególny przedmiot sprawy, tj. dostęp do informacji publicznej oraz okoliczność, iż organ ostatecznie wykonał przed rozpoznaniem wniosku o wymierzenie grzywny przewidziany w ustawie obowiązek przekazania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w sposób umożliwiający rozpoznanie sprawy, a także wskazany przez organ fakt wpływu znacznej liczby wniosków skarżącego o udostępnienie informacji publicznej, kierowanych do Wójta Gminy [...]. Zdaniem Sądu, wysokość grzywny jest adekwatna do stopnia uchybienia przez organ obowiązkowi określonemu w art. 54 § 2 ppsa. Dodać należy, że jednokrotność przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim (Komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z 9 lutego 2012 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2011 r. – M. P. z 2012 r., poz. 63) wyniosła 3.399,52 zł (art. 154 § 6 ppsa). Z tych względów, na podstawie art. 55 § 1 ppsa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji. Należy również wskazać, że Sąd nie miał podstaw do uwzględnienia wniosku Wiesława Stańczaka o zasądzenie kosztów postępowania, gdyż te w sprawie nie wystąpiły, z uwagi na przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu (art. 239 pkt 4 ppsa). Na podstawie art. 250 ppsa w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) i w związku z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.), Sąd przyznał pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenie w wysokości 240 zł, powiększone o należny podatek od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej z urzędu.