III SA 1048/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Hanna Kamińska, Sędziowie sędzia NSA Krystyna Chustecka (spr.), sędzia NSA Bogdan Lubiński, Protokolant Łukasz Duda, po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2004 r. sprawy ze skargi E. C. i R. C. na decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania w sprawie o podatek dochodowy od osób fizycznych oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem wydanym na podstawie art. 228 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) Izba Skarbowa w W. [...] stwierdziła niedopuszczalność odwołania z dnia [...] stycznia 2003 r. od decyzji Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...].12.2002 r., nr [...], określającej p.p. R. i E. C. zaległość w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 r. wraz z należnymi odsetkami z powodu złożenia przedmiotowego odwołania przez osobę nieupoważnioną. W uzasadnieniu postanowienia Izba Skarbowa wskazała, że odwołanie wniósł doradca podatkowy R. O., podający się za pełnomocnika małżonków C. W związku z tym, że aktach sprawy nie było dokumentu pełnomocnictwa, organ podatkowy zwrócił się do doradcy podatkowego o uzupełnienie powyższego braku. Zważywszy, że przedstawione przez p. R. O. pełnomocnictwo w dniu 3 marca 2003 r. pełnomocnictwo budziło wątpliwości co do autentyczności złożonego na dokumencie podpisu mocodawcy, Izba Skarbowa wezwała Pana R. O. do złożenia wyjaśnień. Wezwany wyjaśnił, że państwo C. przed wyjazdem do Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej złożyli kilka podpisów in blanco w celu ewentualnego wystawienia pełnomocnictwa do ich reprezentacji przed organem odwoławczym oraz Naczelnym Sądem Administracyjnym. Zlecona przez Izbę Skarbową ekspertyza autentyczności podpisu Pana R. C. na pełnomocnictwie, wykonana przez biegłego grafologa, wykazała jednoznacznie, że podpis złożony na pełnomocnictwie nie jest autentycznym podpisem R. C. i że został sfałszowany przez inną osobę. W związku z powyższym Izba Skarbowa stwierdziła, że dor. pod. R. O. nie jest pełnomocnikiem małżonków E. i R. C. i nie posiada legitymacji do wniesienia odwołania. Na tej podstawie, zgodnie z art. 228 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej stwierdziła niedopuszczalność odwołania i pozostawiła je bez rozpatrzenia. W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia Izby Skarbowej, zarzucając naruszenie przepisów art. 122 i art. 127 ustawy Ordynacja podatkowa. Powołali się także na wyrażoną w art. 78 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej zasadę dwuinstancyjności postępowania dowodząc, że R. C., niewątpliwie strona w postępowaniu podatkowym w sprawie określenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 r., miał prawo wnieść odwołanie do wyższej instancji, albowiem posiadał interes prawny w jego merytorycznym rozpatrzeniu. Zdaniem Strony pozbawiono R. C. prawa rozpatrzenia jego sprawy przez organ odwoławczy, co stanowi rażące naruszenie art. 127 Ordynacji podatkowej, albowiem pozostawiono w obrocie prawnym decyzję wadliwą, wydaną przez organ I instancji z naruszeniem prawa. Wnoszący w imieniu R. C. skargę dor. pod. R. O. podnosi, że R. C. podtrzymuje, iż jego wolą było umocowanie doradcy podatkowego R. O. do wniesienia w jego imieniu odwołania od decyzji organu podatkowego I instancji, a sam podatnik twierdzi, że rzekomo sfałszowany podpis na pełnomocnictwie jest jego podpisem. Różnice pomiędzy podpisem na pełnomocnictwie, a innymi swoimi podpisami, umieszczonymi na dokumentach znajdujących się w posiadaniu organów podatkowych przypisuje okolicznościom, w których podpis został złożony (towarzyskie spotkanie przed wyjazdem R. C. do USA, w trakcie którego spożywano alkohol). Konieczność podpisania pełnomocnictwa in blanco przed wyjazdem za granicę uzasadnia skarżący tym, iż przewidywał potrzebę wniesienia odwołania od decyzji urzędu skarbowego, ze względu na toczące się przed nim postępowanie podatkowe. W momencie wyjazdu nie znał jednak jeszcze daty wydania i numeru decyzji urzędu od której należało wnieść odwołanie. Okoliczność wyrażenia woli wniesienia odwołania oraz umocowania w tym celu doradcy podatkowego poprzez złożenia podpisu in blanco może potwierdzić obecny na przyjęciu inny udziałowiec spółki z o.o. w której udziały posiada skarżący. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie, zaś odpowiadając na zarzuty podniesione w skardze przypomniała, że skuteczność wniesienia odwołania uzależniona jest od legitymacji podmiotu wnoszącego odwołanie. W niniejszej sprawie z uwagi na zakwestionowanie pełnomocnictwa organ odwoławczy nie miał podstaw prawnych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Ustosunkowując się do argumentów strony przeciwnej organ podatkowy powołał się na przepisy Ordynacji podatkowej regulujące instytucję pełnomocnika (art. 137 Ordynacji podatkowej i kontrargumentował, że dla skuteczności udzielonego pełnomocnictwa ogólnego nie ma znaczenia wskazanie konkretnej daty i numeru decyzji administracyjnej). Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpatrując sprawę na mocy art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271), zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 136 ustawy Ordynacji podatkowej strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Z art. 137 § 2 tej ustawy wynika, że pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie lub zgłoszone ustnie do protokołu. Według oceny Sądu postępowanie wyjaśniające i dowodowe przeprowadzone w rozpoznawanej sprawie uzasadnia stanowisko Izby Skarbowej, iż doradca podatkowy Pan R. O. w dacie złożenia odwołania od decyzji Urzędu Skarbowego wydanej w sprawie podatku dochodowego nie legitymował się udzielonym na piśmie przez podatników pełnomocnictwem do reprezentowania Ich w tej sprawie, a zatem wniesione odwołanie należało uznać za niedopuszczalne. Przedłożone przez p. R. O. pełnomocnictwo, jak to jednoznacznie stwierdza biegły grafolog, nie zostało podpisane przez p. R. C. Składane przy tym wyjaśnienia co do okoliczności złożenia podpisu przez Pana R. C. na kartce papieru, a to z uwagi na brak, w momencie jej podpisywania, informacji co do dalszego toku sprawy podatkowej, jak to już wykazała Izba Skarbowa, nie stanowią podstawy do zmiany stanowiska w tej sprawie. Sąd nie stwierdził, aby organy w postępowaniu naruszyły przepisy art. 187 i 191 Ordynacji podatkowej. W ramach czynności zmierzających do ustalenia stanu faktycznego sprawy (art. 122, art. 187 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa) organy podatkowe są nie tylko uprawnione, ale także zobowiązane do ustalenia rzeczywistej treści i charakteru stosunków cywilnoprawnych, o ile okoliczności te są istotne z punktu widzenia obowiązków podatkowych stron tych stosunków. Przepis art. 191 Ordynacji podatkowej wyraża zarówno zasadę prawdy obiektywnej jak też zasadę swobodnej oceny dowodów. Wynika z niego, że organ prowadzący postępowanie musi dążyć do ustalania prawdy materialnej i według swojej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania ocenia wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych, wpływ udowodnienia jednej okoliczności na inne okoliczności. W świetle art. 228 §1 pkt 1 Ordynacji podatkowej niedopuszczalność odwołania z przyczyn podmiotowych obejmuje sytuacje wniesienia odwołania przez osobę nieposiadającą legitymacji do jego wniesienia. Stwierdzając, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed Sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.