III SA 1117/03

WyrokWSA w Warszawie2004-01-16

Skład orzekający: M. Niezgódka-Medek, W. Kubiak, M. Długosz-Szyjko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy budynek koszarowy przeznaczony do zakwaterowania żołnierzy Wojska Polskiego może być opodatkowany według stawki podatku od nieruchomości przewidzianej dla "pozostałych budynków", czy też powinien być traktowany jako "budynek mieszkalny lub jego część"?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że budynek koszarowy przeznaczony do zakwaterowania żołnierzy należy kwalifikować jako budynek mieszkalny lub jego część, a nie "pozostałe budynki". Kluczowe znaczenie mają przepisy ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, które określają wspólne kwatery jako pomieszczenia mieszkalne. Językowe znaczenie słowa "mieszkać" oraz "zakwaterowanie" wspiera tę interpretację, wskazując na czasowe zamieszkiwanie.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Burmistrza Gminy W. i Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., które określiły Jednostce Wojskowej zaległość z tytułu podatku od nieruchomości za lata 1997-2000. Organy uznały, że budynek koszarowy przy ul. [...] w W. powinien być opodatkowany według stawki dla "pozostałych budynków", a nie "budynków mieszkalnych lub ich części", ponieważ żołnierze nie zamieszkują w nim na stałe. Jednostka Wojskowa wniosła skargę, zarzucając błędną wykładnię przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Burmistrza Gminy W., stwierdzając jednocześnie, że wymienione decyzje nie mogą być wykonane w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA M. Niezgódka-Medek (spr.), Sędziowie NSA W. Kubiak, WSA M. Długosz-Szyjko, Protokolant M. Gwardyś, po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości 1) uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Burmistrza Gminy W. Nr [...] z dnia [...] września 2002r., 2) stwierdza, że wymienione w pkt 1 decyzje nie mogą być wykonane w całości. Decyzją z dnia [...] września 2002 r. Nr [...] Burmistrz Gminy W., określił Jednostce Wojskowej [...] w W. zaległość z tytułu podatku od nieruchomości za lata 1997-2000 w kwocie 50.535,80 zł wraz z odsetkami w kwocie 67.727,90 zł. W podstawie prawnej organ powołał art. 51 oraz art. 53 § l i § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926, ze zm.) i art. 6 ust. 8 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 9 poz. 84, ze zm.). W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ podatkowy podniósł, iż w składanych w latach 1997 - 2000 deklaracjach na podatek od nieruchomości jednostka wojskowa błędnie zakwalifikowała do opodatkowania budynek koszarowy położony przy ul. [...] w W. według stawki przewidzianej dla "budynków mieszkalnych lub ich części". Organ podatkowy stwierdził ponadto, że "charakter budynku przeznaczonego do zakwaterowania żołnierzy Wojska Polskiego nie pozwala na przyznanie mu statusu domu mieszkalnego z tej choćby racji, że przebywające tam osoby nie zamieszkują w nim na stałe, a zatem nie koncentrują w nim swych interesów życiowych". W końcowej części uzasadnienia Burmistrz Gminy W. wywodzi, iż Jednostka Wojskowa Nr [...] winna zgłosić do opodatkowania budynek położony przy ulicy [...] w W. wg. stawki podatkowej określonej dla "pozostałych" budynków. Od powyższej decyzji Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] w dniu 26 września 2002 r. wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, w którym zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie dyspozycji przepisu art. 5 ust. l pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych przez przyjęcie błędnej wykładni, iż budynki mieszkalne lub ich części, taki charakter miał bowiem budynek przy ul. [...], mogą być opodatkowane według stawki podatku przewidzianej dla "pozostałych budynków". Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 r. Nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Burmistrza Gminy W. z dnia [...] września 2002 r. powołując w podstawie prawnej art. 220 § 2 w związku z przepisem art. 13 § l pkt 3 oraz art. 233 § l pkt l Ordynacji podatkowej. Podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji Burmistrza Gminy, SKO podkreśliło m.in., iż budynki przeznaczone na zakwaterowanie żołnierzy pełniących służbę wojskową pomimo pewnych cech "budynków mieszkalnych" służą do zupełnie innych celów i nie posiadają niezbędnych cech do uznania ich za budynek mieszkalny w rozumieniu przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. W treści uzasadnienia SKO wskazało również, iż przepis ustawy o podatkach i opłatach lokalnych przewidujący najniższą preferencyjną stawkę dla budynków mieszkalnych lub ich części nie powinien podlegać wykładni rozszerzającej. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzupełnionej pismem procesowym z dnia 24 września 2003 r. Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] wniósł o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2003 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Gminy W. z dnia [...] września 2002 r. określającej zaległość z tytułu podatku od nieruchomości. Strona skarżąca zarzuca powyższym rozstrzygnięciom naruszenie art. 5 ust l pkt 2 lit. e) ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, a także przepisów art. 6 i art. 7 ustawy z dnia 22 czerwca 1995r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 368 ze zm.) poprzez przyjęcie, iż budynki mieszkalne lub ich części przeznaczone na zakwaterowanie żołnierzy pełniących służbę wojskową w różnych formach stanowią "pozostałe budynki lub ich części" i jako takie powinny być opodatkowane zgodnie z wysokością stawek podatku od nieruchomości właściwą dla takich budynków. Ponadto skarżąca zarzuciła niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych tj. naruszenie art. 7, art. 77 i art. 80 Kpa (następnie modyfikując ten zarzut przez wskazanie art. 180 § 1 i art. 187 Ordynacji podatkowej). W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz, 1271, ze zm.) zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych różnicuje stawki podatku od nieruchomości w zależności od rodzaju budynku. W art. 5 tej ustawy określone są stawki dla budynków mieszkalnych lub ich części, budynków lub ich części związanych z działalnością gospodarczą inną niż rolnicza lub leśna, budynków lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie obrotu kwalifikowanym materiałem siewnym oraz pozostałych budynków lub ich części. Wyżej powołana ustawa nie zawiera definicji wymienionych rodzajów budynków, aczkolwiek w art. 3 ust. 4 ww. ustawy określono, iż budynek Jest to "obiekt budowlany umocowany w ziemi lub na ziemi, posiadający ściany lub słupy albo filary oraz pokrycie dachowe". Ustawa nie zawiera definicji budynku mieszkalnego, zaś pojęcie samego "budynku" jest odmienne od jego brzmienia zredagowanego w art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2002 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.). Odwołując się do znaczenia stów "budynek mieszkalny" trzeba stwierdzić, że jest to: budynek służący lub nadający się do mieszkania; "mieszkać" - to przebywać gdzieś stale lub czasowo, zajmować jakiś lokal, mieć mieszkanie, zamieszkiwać..." (Słownik Języka Polskiego dostępny na stronie "www.sjp.pwn.pl" Wydawnictwo Naukowe PWN). Wykładnia językowa przemawia więc za uznaniem budynku położonego przy ul. [...] w W. za budynek mieszkalny, gdyż czasowo zamieszkują go żołnierze Wojska Polskiego, co potwierdzono w toku oględzin przeprowadzonych w ramach kontroli Wydziału [...] Urzędu Dzielnicy Gminy W. w dniu [...] czerwca 2002 r. Wykładnia językowa przy klasyfikacji podatkowej budynków znajduje poparcie w innych dyrektywach interpretacyjnych, w szczególności wykładni systemową. Przesądzające znaczenie dla zaliczenia budynku, w którym znajdują się wspólne kwatery przeznaczone do zakwaterowania żołnierzy do budynków o charakterze mieszkalnym mają przepisy ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Zgodnie z art. 6 i art. 7 tej ustawy na zakwaterowanie zbiorowe żołnierzy przeznacza się wspólne kwatery stałe będące pomieszczeniami mieszkalnymi w budynkach położonych na terenach zamkniętych. Wspólne kwatery przeznaczone na zakwaterowanie żołnierzy pełniących służbę wojskową w różnych formach zostały określone jako pomieszczenia mieszkalne. Powyższe przepisy ustawy nie zawierają pojęcia koszar, posługując się wyłącznie terminem wspólnych stałych kwater przeznaczonych na zakwaterowanie żołnierzy. Pojęcie "zakwaterowanie" oznacza zaś czasowe pomieszczenia mieszkalne; "zakwaterować" - przydzielić komuś kwaterę, "zakwaterować się" - zamieszkać gdzieś tymczasowo (Słownik Języka Polskiego dostępny na strome "www.sjp.pwn.pl Wydawnictwo Naukowe PWN). Dlatego też w rozpatrywanej sprawie nie może mieć zastosowania uchwała NSA z dnia 30 sierpnia 1999 r. Sygn. akt FPK 1/99 (ONSA z 2000/1/8), która dotyczyła aresztów śledczych. Wobec stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego w stopniu, który miał wpływ na wynik sprawy na podstawie art. 145 § l pkt l lit a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), Sąd uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i utrzymaną nią w mocy decyzję Burmistrza Gminy W.. O stwierdzeniu, że ww. decyzje nie mogą być wykonane w całości Sąd orzekł na art. 152 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło