III SA 1233/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA (del.) Włodzimierz Kubiak Sędziowie NSA (del.) Jan Rudowski WSA Grażyna Nasierowska (spr.) Protokolant Robert Powojski po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2004r. sprawy ze skargi B. D. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2002r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. oraz poprzedzające je postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. z dnia [...] stycznia 2002r., [...], 2. stwierdza, że uchylone postanowienia nie podlegają wykonaniu w całości, 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz skarżącego kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. ic III SA 1233/02 Uzasadnienie Wyrokiem z dnia [...] lutego 2001 r. Sąd Rejonowy dla W. Wydział [...], sygn. akt [...] zasądził od Przedsiębiorstwa [...] "W" - Spółka z o.o. na rzecz B. D. określone kwoty pieniężne tytułem odszkodowania za nieuzasadnione rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia i ekwiwalentu za urlop. Wyrokowi nadano rygor natychmiastowej wykonalności do kwoty [...] zł. W związku ze zbiegiem egzekucji administracyjnej i sądowej do majątku spółki "W" Sąd Rejonowy dla W. [...] Wydział Cywilny postanowieniem z dnia [...] października 2000 r., sygn. akt [...] oraz postanowieniem z dnia [...] maja 2001 r. , sygn. akt [...] wyznaczył Zakład Ubezpieczeń Społecznych[...] Oddział w W. jako organ egzekucyjny do prowadzenia łącznie wszystkich postępowań egzekucyjnych w stosunku do dłużnika - Spółki z o.o., między innymi do wyegzekwowania kwot zasądzonych wyrokiem Sądu Rejonowego na rzecz B. D. Pismem z [...] marca 2001 r. B. D. zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat W. o wyegzekwowanie od spółki "W" należnych mu kwot. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat W. pismem z [...] lipca 2001 r. poinformował B. D. , że postępowanie egzekucyjne prowadzone będzie przez [...] Oddział ZUS w W. przy ul. [...]. [...] Oddział ZUS w W. zwrócił się pismem z [...] lipca 2001 r. do PKO SA [...]Oddz. w W. o przekazywanie środków pieniężnych z rachunku firmy "W" na konto oddziału ZUS. Dnia[...] sierpnia 2001 r. Bank PEKAO SA poinformował Zakład Ubezpieczeń Społecznych, że na rachunku dłużnika brak jest środków na realizację zajęć wierzytelności. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2002 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych umorzył postępowanie egzekucyjne, powołując się na art. 59 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 1991 r. Nr 36, poz. 161 z późn. zm.). W uzasadnieniu stwierdzono, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne oraz że bezpośrednią przyczyną umorzenia jest brak środków na rachunku bankowym dłużnika oraz innych środków materialnych i praw majątkowych o wartości egzekucyjnej. W zażaleniu na powyższe postanowienie B. D. podniósł m.in., że były prezes spółki "W" prowadzi parking samochodowy przy ul. [...] w W. , zatem postępowanie egzekucyjne powinno być nadal prowadzone. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2002 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu postanowienia stwierdzono, że zgodnie z art. 19 §4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji Dyrektor oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania tylko niektórych środków egzekucyjnych wymienionych w art. 1a pkt 12 tej ustawy, a mianowicie jest uprawniony do przeprowadzenia egzekucji z wynagrodzenia za pracę, ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego, z wierzytelności pieniężnych oraz z rachunków bankowych. Wskazane środki okazały się nieskuteczne, bowiem na zajętych rachunkach bankowych od dłuższego czasu nie odnotowano żadnych operacji finansowych, nie można również ustalić rzeczywistej siedziby władz firmy, ani jej wierzytelności. W toku czynności sprawdzających ustalono, że parking przy ul. [...] w W. prowadzony jest przez inny podmiot gospodarczy. Jednocześnie poinformowano stronę, że w przypadku ujawnienia i wskazania majątku lub źródła dochodu zobowiązanego, zgodnie z art. 61 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji może nastąpić wszczęcie ponownej egzekucji. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego B. D. podniósł, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych przedwcześnie umorzył postępowanie egzekucyjne , bowiem spółka "W" posiada nieruchomości, z których można przeprowadzić postępowanie egzekucyjne. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. , wnosząc o jej oddalenie, wyjaśnił, że ograniczenie zakresu egzekucji prowadzonej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych dotyczy zarówno rodzaju egzekwowanych należności, jak również sposobów prowadzenia egzekucji - stosowania środków egzekucyjnych. Zatem wskazany przez stronę skarżącą majątek nieruchomy Spółki stanowi podstawę do wszczęcia ponownej egzekucji przez Komornika Sądowego i zaspokojenia roszczeń orzeczonych wyrokiem Sądu Rejonowego dla W. Wydział [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Zgodnie z art. 1 §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlega zatem zgodność wydawanych aktów zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego. W sprawie jest niesporne, że na mocy postanowień Sądu Rejonowego dla W. z dnia [...] października 2000 r. i z dnia [...] maja 2001 r., Zakład Ubezpieczeń Społecznych został wyznaczony jako organ egzekucyjny do prowadzenia łącznie wszystkich postępowań egzekucyjnych w stosunku do dłużnika spółki z o.o. "V". Zbieg egzekucji sądowej i administracyjnej nastąpił do wierzytelności dłużnika z rachunku bankowego w Banku Pekao S.A.[...] Oddział w W. Należy podkreślić, że zgodnie z art. 19 §4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 1991 r. Nr 36, poz. 161 z późn. zm.) Dyrektor oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania egzekucji z wynagrodzenia za pracę, że świadczeń z ubezpieczenia społecznego, z wierzytelności pieniężnych oraz z rachunków bankowych, w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i należności pochodnych od składek oraz nienależnie pobranych świadczeń z ubezpieczenia społecznego lub innych świadczeń wypłacanych przez ten oddział, które nie mogą być potrącane z bieżących świadczeń. Wydane w sprawie postanowienia Sądu Rejonowego nie oznaczają, że rozszerzone zostały uprawnienia dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, będącego wyspecjalizowanym organem egzekucyjnym. Jednakże w sytuacji, gdy stosowany środek nie jest w stanie zaspokoić roszczeń egzekwowanych w trybie tej egzekucji, dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych powinien się zwrócić jako wierzyciel do właściwego naczelnika urzędu skarbowego celem prowadzenia egzekucji za pomocą innych środków egzekucyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny oceniając zgodność z prawem wydanych postanowień, stwierdził że zarówno postanowienie Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. z dnia [...] stycznia 2002 r., jak i postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2002 r. naruszają prawo w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Trudno bowiem uznać pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lipca 2001 r. skierowane do PKO S.A. [...] O/W. za wyczerpujące zebranie materiału dowodowego i dostateczne wyjaśnienie sprawy w kontekście spełnienia przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 §2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym. Skoro zgodnie z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, to należy przyjąć, że wydane postanowienia organu I i II instancji naruszają art. 77 §1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Prawidłowe postępowanie dowodowe ma istotne znaczenie ze względu na charakter postępowania uregulowanego w art. 59 §2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Użycie w tym przepisie wyrażenia modalnego "może" oznacza, że postępowanie może być umorzone, ale nie musi być umorzone. Umorzenie postępowania z kolei musi być prawidłowo uzasadnione. Jedynym dowodem, na którym organy oparły swe rozstrzygnięcie było pismo Banku PEKAO SA z dnia[...] sierpnia 2001 r. informujące Zakład Ubezpieczeń Społecznych, że na rachunku dłużnika brak jest środków na realizację zajęć wierzytelności. Uznając zatem umorzenie postępowania egzekucyjnego za przedwczesne, Sąd działając na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c) , art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji.