III SA 128/03

WyrokWSA w Warszawie2004-01-07

Skład orzekający: Sędzia NSA Jerzy Rypina, Sędzia NSA Małgorzata Niezgódka-Medek, Asesor WSA Ewa Radziszewska-Krupa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy naruszył przepisy Ordynacji podatkowej, w szczególności dotyczące bezstronności pracownika organu podatkowego, przy rozpatrywaniu odwołania w sprawie podatku od towarów i usług?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że organ odwoławczy naruszył art. 233 § 1 pkt 2 lit. b) w związku z art. 130 § 3 Ordynacji podatkowej, nie stosując przepisu o wyłączeniu pracownika organu podatkowego, którego żona rozwiązywała stosunek pracy z podatnikiem w atmosferze konfliktu. W związku z tym zaskarżona decyzja została uchylona w części utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji, a jej wykonanie w tej części wstrzymane.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Izby Skarbowej w W. utrzymującej w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w P. w części dotyczącej podatku od towarów i usług za listopad 2001 r. Skarżąca spółka cywilna Wydawnictwo E. zarzuciła wadliwość postępowania kontrolnego i podatkowego, w tym doręczanie dokumentów przypadkowym osobom i wymuszanie podpisów na protokole kontroli. Izba Skarbowa uznała, że doręczenia były prawidłowe, a zarzuty dotyczące kontroli nieuzasadnione. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej października i grudnia 2001 r. z uwagi na potencjalny brak bezstronności pracownika Urzędu Skarbowego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Izby Skarbowej w W. w części utrzymującej w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] kwietnia 2002 r. Stwierdził, że decyzja ta nie może być wykonana w tej części i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Rypina, Sędziowie NSA Małgorzata Niezgódka-Medek (spr.), Asesor WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Protokolant Ewa Czyżewska, po rozpoznaniu w dniu 7 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi Wydawnictwa E. spółka cywilna E. C. na decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) uchyla zaskarżoną decyzję w części utrzymującej w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] kwietnia 2002r. nr [...], 2) 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w części określonej w pkt 1), 3) zasądza na rzecz skarżącej od Izby Skarbowej w W. kwotę 500 zł (słownie pięćset zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r- Nr [...] Izba Skarbowa w W. na podstawie art. 233 § l pkt 3 lit. a) ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa , (Dz.U. Nr 137, póz. 926, ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania firmy Wydawnictwo E./ spółka cywilna/ uchyliła decyzję H, Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] kwietnia 2002 r. Nr [...] w części określającej spółce zaległość podatkową w podatku od towarów' i usług, odsetki od tej zaległości oraz ustalającej dodatkowe zobowiązanie podatkowe za październik i grudzień 2001 r. i w tym zakresie umorzyła postępowanie, natomiast utrzymała w mocy tę decyzję w części dotyczącej listopada 2001 r. W uzasadnieniu decyzji Izba Skarbowa stwierdziła, odnosząc się do zarzutów strony zawartych w odwołaniu o wadliwie kontroli podatkowej/ która poprzedziła ; postępowanie podatkowe, że kontrolę podejmuje się z urzędu bez potrzeby powiadamiania o niej kontrolowanego (art. 282 Ordynacji podatkowej). Wyjaśniła też/ że w jednostce organizacyjnej nieposiaćta ącej osobowości prawnej w razie nieobecności członka rządu, wspólnika lub osoby upoważnionej do reprezentowania lub prowadzenia spraw kontrolowanego upoważnienie do przeprowadzenia kontroli oraz legitymację służbową kontrolujący okazuje pracownikowi j ednostki lub osobie czynnej w miej scu kontroli (art,. 285 § 3 Ordynacji podatkowej). Odbiór kopii upoważnienia do przeprowadzenia kontroli w Wydawnictwie E., tak jak i w znaj duj ącej się pod tym samym adresem Agencj i Reklam. s.c., potwierdziła (z upoważnienia) pracująca w ,1 Agencji p. A. W.. Współwłaścicielką obu firm, mających 4. samą siedzibę w P. przy ul * S., była p. E. C.. Izba Skarbowa uznała więc, że p. A. W. była osobą czynną w miejscu kontroli, a nie znajdującą się tam przypadkowo, i doręczenie nastąpiło prawidłowo. Nadto p. E. C. podpisała protokół , z kontroli.'-Tym samym nie kwestionowała zawartych w nim ustaleń/.co czyni bezprzedmiotowymi zarzuty naruszenia art. 282 i'285 § 3 Ordynacji podatkowej. Odnośnie zawartego w odwołaniu zarzutu doręczania wadliwie postanowień w trakcie kontroli. Izba Skarbowa wyjaśniła, że postanowienie dotyczące wszczęcia z 'urzędu postępowania w dniu [...] kwietnia 2002 r. doręczono p. I. S./ zaś postanowienie o wyznaczeniu 3 - dniowego ' terminu w sprawie wypowiedzenia się w kwestii zebranego materiału dowodowego w dniu 8 kwietnia 2002 r. odebrała p. A. W.. Obie panie były zatrudnione w ww. Agencj i Reklam.. Zdaniem organu odwoławczego skoro były one osobami obecnymi w miejscu pracy strony i dysponowały jej pieczęciami firmowymi oraz miały dostęp do innych urządzeń biurowo -administracyjnych, to przyjęcie, że były upoważnione do odbioru korespondencji, w świetle art. 148 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej, nie może nasuwać wątpliwości - .W dalszej części uzasadnienia Izba Skarbowa podała, że kontrolujący ustalili, co podzielił organ pierwszej instancji, że strona do dnia rozpoczęcia kontroli nie złożyła deklaracji VAT - 7 za październik/ listopad i grudzień 2001 r. Dlatego też Urząd Skarbowy określając podatniczce podatek należny za ten okres nie 'uwzględnił podatku naliczonego* W wyniku dodatkowych czynności dowodowych/ prowadzonych na zlecenie Izby Skarbowej przez organ pierwszej ihstancj i w toku postępowania odwoławczego, w tym przesłuchania świadków, którzy potwierdzili m.in. fakt zalania pomieszczeń firmy i zniszczenia w ten sposób części jej dokumentacji/ organ odwoławczy przyjął, że jakkolwiek nie można jednoznacznie ustalić, czy deklaracje VAT 7 za ww. okres .wpłynęły -do Urzędu- ..Skarbowego, to dowody w postaci nadania przesyłek poleconych z dnia 20 listopada 2001 r. i 21 stycznia 2002 r. przemawiają za przyjęciem/ że deklaracje za październik i grudzień 2001 r. zostały przesłane. Dlatego też w tym zakresie Izba Skarbowa uwzględniła odwołanie i uchyliła organu pierwszej instancJi/ umarzając postępowanie podatkowe. Brak było natomiast przesłanek do przyjęcia/ że strona wywiązała się z obowiązku złożenia deklaracj i za listopad 2001 r. W tym zakresie decyzja organu pierwszej instancji została więc otrzymana w mocy. , W skardze do NSA Wydawnictwo E. s.c./ reprezentowane przez p. E. C./ wniosło o Tf wydanie orzeczenia zgodnego ze stanem faktycznym" oraz o zasądzenie zwrotu kosztów Na czternastu stronach skargi, uzupełnionej pismami procesowymi, polemicznie ustosunkowującymi się do stanowiska Izby Skarbowej, a także dodatkowym materiałem dowodowym, skarżąca opisuje nieprawidłowy, jej zdaniem przebieg postępowania kontrolnego i postępowania podatkowego. Twierdzi, że kontrolujący wymusili na p. A. W., która nie była pracownicą .-" kontrolowanego Wydawnictwa, podpisanie upoważnienia doi. ' przeprowadzenia kontroli. Ponadto postępowanie kontrolneprowadzili tendencyjnie, pobierając materiał dowodowy idoręczając dokumenty przypadkowym osobom, pod nieobecność C., która w tym czasie była hospitalizowana w W. z powodu konieczności przeprowadzenia operacji okulistycznej. Nie próbowali też skontaktować się z drugą wspólniczką p.--A, K.. Nakazali również p. E. C., podpisanie protokołu kontroli w czasie kiedy przyniosła do firmy kolejne zwolnienie lekarskie z powodu choroby oczu (odklejenie siatkówki). Biorąc pod uwagę jej stan zdrowia nie była w stanie zapoznać się z tym materiałem, do którego ustosunkowała się dopiero w odwołaniu Od decyzji Urzędu Skarb podtrzymała ponadto stanowisko/ że wywiązała się z obowiązku złożenia wszystkich deklaracji VAT - 7 za kwestionowane miesiące. Podkreśliła, że deklaracje i dokumenty wymagane przez Urząd Skarbowy były doręczane zawsze jednego dnia z wszystkich trzech firm, w których była wspólniczką, w tym z Wydawnictwa E., pocztą lub osobiście. Dlatego też muszą się o znajdować w tym Urzędzie, który "pogubił się" w ich księgowaniu i w którym panuje bałagan w prowadzeniu dokumentacji, dotyczącej wywiązywania się podatników z ciążących na nich zobowiązań. Fc-.-.-ierdza to pośrednio przedstawiony przez nią materiał dowodowy, także nadesłany do NSA, jak i zeznania świadków, który szczegółowo opisała. Braki w dokumentacji firmy są wynikiem zalania zajmowanych przez nią pomieszczeń, co także potwierdzone w toku postępowania podatkowego. Ponadto skarżąca podniosła, że być może na tendencyjny sposób przeprowadzenia kontroli i postępowania podatkowego we wszystkich trzech firmach: P. Radiu P., Agencji Reklamowo Promocyjnej oraz Wydawnictwie E. miała wpływ okoliczność/ że | zwolniona z Wydawnictwa E. pracownica M. G. jest . żoną Piotra G./ osoby odpowiedzialnej w Urzędzie Skarbowym w P. a VAT (kierownika odpowiedniego Wydziału Urzędu)", na co wcześniej zwracała uwagę w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w W. wniosła o jej oddalenie i podtrzymała stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie/ rozpoznając skargę stosownie do art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D z.U. Nr 153, póz. 1271, ze zm.)/ zważył/ co następuje: Skarga jest zasadna. Sąd stwierdził bowiem, że organ odwoławczy naruszył w stopniu/ który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy art. 233 § l pkt 2 lit. b) Ordynacji podatkowej, nie tego przepisu jako podstawy rozstrzygnięcia mimo, że w 3 w zw. z art. 130 § 3 Ordynacji podatkowej . Decyzja organu instancji została bowiem wydana z up. Naczelnika Urzędu P. G. - Kierownika Działu Podatków h- **,A, sniej ten pracownik Urzędu Skarbowego wydawał o wszczęciu postępowania zakończonego tą decyzją, zające stronie termin do zapoznania się z - - materiałem dowodowym. Ponadto podpisywał on upoważnienia do  przeprowadzenia kontroli w spółce cywilnej E. C. i A. K. "Wydawnictwo E.". Należy zwrócić uwagę/ że upoważnienia te zostały podpisane 15 lufego 2002 r. W tym dniu rozpoczęła się również kontrola podatkowa"w spółce, a tego samego dnia (jak w odwołaniu podaje skarżąca o - godzinę przed wej ściem kontrolujących) prośbę o rozwiązanie stosunku 'jbracy w Wydawnictwie/ po incydencie na bankiecie po zakończeniu plebiscytu "Wybór najlepszego płockiego sportowca"/ złożyła żona p.,P. G. - M.. Tego dnia operacji okulistycznej była też poddana w szpitalu w : W., prowadząca firmę wspólniczka p. E. C., a nieobecna w niej była druga wspólniczka p. A. K.. Przy czym jak wynika z odwołania praca p. M. G. już wcześniej była oceniana negatywnie i w listopadzie 2001 r. pocięto pierwsze działania, z których strona na skutek prośby p. M. G. wycofała się, mające na celu rozwiązanie z nią stosunku pracy. W tym stanie rzeczy Sąd stwierdza/ że prawdopodobne było, iż p. P. G. może nie być bezstronnym pracownikiem Urzędu farbowego wobec podatnika, którego pracownikiem była jego żona i z '-it rym rozstawała się w wyniku konfliktu. Dlatego też jeśli Kierownik Działu Podatków Pośrednich nie złożył stosownego wniosku o wyłączenie (aczkolwiek w tej sprawie powinien on taki wńioe 210 § 4 Ordynacj i podatkowej. Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 14S § l pkt l lit. g. b) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu t. przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153/ póz. 1270) postanowił uchylić zaskarżoną decyzję Izby Skarbowej w części utrzymującej w mocy decyzję Urzędyu Skarbowego w P.. Z uwagi na obowiązującą od dnia l stycznia 2004 r. zmianę art. 233 § l kt 2 lit. b) Sąd uznał, że niecelowe byłoby, także z uwagi na względy ekonomii procesowej, jak również przedstawione wyżej przyczyny nieprawidłowości popełnionych przez Urząd Skarbowy, ' którego pracownik mógł nie być bezstronny w załatwianiu sprawy, uchylanie w ww. części decyzji organu pierwszej instancji. Sąd orzekł jednocześnie, na podstawie art. 152 ww. ustawy, że w tej decyzja nie może być wykonana. O zwrocie kosztów )., postępowania na rzecz skarżącej od Izby Skarbowej w W. orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy. W tym stanie rzeczy postępowanie odwoławcze w części dotyczącej rozliczeń skarżącej w podatku od towarów i usług za listopad 2001 powinno zostać powtórzone, z uwzględnieniem atkowego materiału dowodowego, nadesłanego przez skarżącą w toku postępowania przed sądem administracyjnym. Sąd nie przesądza natomiast wyniku tego postępowania. Nie posiada bowiem uprawnień/ wbrew oczekiwaniom skarżącej, wyrażonym w zawartym w skardze żądaniu wydania orzeczenia zgodnego ze stanem faktycznym, do podatkowych, w tym prowadzenia postępowania dowodowego mającego na celu ustalić ten stan faktyczny w sprawie. Zgodnie bowiem z art. l § l i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, póz. 1269) do sądu należy kontrola działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. [pic]

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło