III SA 1290/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Antoni Hanusz, Sędzia WSA Grażyna Nasierowska (spr.), Asesor WSA Jolanta Sokołowska, Protokolant Łukasz Duda, po rozpoznaniu w dniu 3 sierpnia 2004 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję Izby Skarbowej w W. Ośrodek Zamiejscowy w C. z dnia[...] kwietnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie o podatek od towarów i usług 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Urzędu Skarbowego w O. z dnia [...]lutego 2003r., 2) stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz skarżącej kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z [...] lutego 2003 r. Urząd Skarbowy w O. , po ponownym rozpoznaniu sprawy przekazanej przez Izbę Skarbową w W., umorzył z uwagi na bezprzedmiotowość postępowanie wszczęte postanowieniem z [...]listopada 2002 r. w sprawie orzeczenia solidarnej odpowiedzialności M. J. za zaległości w podatku od towarów i usług spółki cywilnej Agencja Celna "A" M. J. i L. J. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podano art. 207 i art. 208 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.). W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że postanowienie stało się bezprzedmiotowe, ponieważ zaległość podatkowa ciążąca na Spółce została zapłacona w całości wraz z odsetkami. Pismem z [...] marca 2003 r. M. J. wniosła odwołanie od tej decyzji, żądając merytorycznego rozpatrzenia sprawy i uchylenia zaskarżonej decyzji. Decyzją z [...] kwietnia 2003 r. Izba Skarbowa w W., na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej, po rozpatrzeniu odwołania M. J. , utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji, podzielając stanowisko organu I instancji, organ odwoławczy stwierdził, że skoro zaległość ciążąca na Spółce została zapłacona w całości wraz z odsetkami za zwłokę, to postępowanie wszczęte postanowieniem z [...]listopada 2002 r. w sprawie orzeczenia solidarnej odpowiedzialności za zaległości w podatku od towarów i usług spółki cywilnej Agencja Celna "A" M. J. i L. J. stało się bezprzedmiotowe. Na decyzję Izby Skarbowej w W. skarżąca złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 224 § 1 w związku z art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej i wniesiono o jej uchylenie, jako niezgodnej z prawem. W uzasadnieniu odwołania stwierdzono, że "zapłacenie przez stronę podatku w czasie toczącego się postępowania odwoławczego nie powoduje bezprzedmiotowości tego postępowania i nie uprawnia organu podatkowego do jego umorzenia". Powołując się na przepisy Ordynacji podatkowej skarżąca stwierdziła, że podatnik jest obowiązany wykonać decyzję organu I instancji także wówczas, gdy złożył od niej odwołanie, gdyż jego wniesienie nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżąca podniosła również, że zapłata przez podatnika podatku określonego przez organ I instancji "nie jest wyrazem chęci uiszczenia go i rezygnacji z przysługującego podatnikowi ustawowego prawa do korzystania ze środka odwoławczego". W odpowiedzi na skargę, Izba Skarbowa w W. podtrzymała swoje stanowisko i wniosła o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę zgodnie z zakresem swojej właściwości, stwierdził naruszenie prawa przez organa podatkowe, które bezpodstawnie umarzając postępowanie w sprawie, uchyliły się od merytorycznego jej rozpoznania. Postępowanie podatkowe wszczynane jest i prowadzone w celu rozstrzygnięcia sprawy co do istoty. Skoro organ I instancji wszczął postępowanie podatkowe w sprawie orzeczenia odpowiedzialności solidarnej M. J. za zobowiązania podatkowe Spółki, to postępowanie powinno być zakończone merytorycznym rozstrzygnięciem. Zapłata przez innego wspólnika znanych Urzędowi Skarbowemu w O. spornych zaległości podatkowych zlikwidowanej Spółki z należnymi odsetkami za zwłokę nie spowodowała bezprzedmiotowości postępowania, gdyż skarżąca nie zgodziła się z rozstrzygnięciem organu I instancji i nie wniosła o umorzenie postępowania. Wręcz przeciwnie, pomimo uiszczenia przez wspólnika spornych zaległości podatkowych zlikwidowanej Spółki, skarżąca wniosła odwołanie od decyzji organu I instancji. Warto dodać, że w tej sytuacji Izba Skarbowa w W. , która rozpatrywała odwołanie M. J. , uchyliła w całości decyzję Urzędu Skarbowego w O. i przekazała sprawę do ponownego, merytorycznego rozpatrzenia. W tym stanie rzeczy należy zgodzić się z zarzutami strony skarżącej, iż zapłata przez jednego ze wspólników spornych zaległości podatkowych Spółki nie powoduje bezprzedmiotowości postępowania wszczętego z urzędu przez organ I instancji, w sprawie orzeczenia solidarnej odpowiedzialności M. J. za zaległości podatkowe zlikwidowanej spółki cywilnej "A". Umorzenie postępowania ma cechę działania procesowego podejmowanego w ostateczności, gdy nie istnieją już możliwości rozstrzygnięcia o istocie sprawy i zamyka drogę do konkretyzacji praw lub obowiązków stron postępowania. Przesłanka bezprzedmiotowości występuje, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle, bądź nie było podstaw do jej rozpoznania w drodze postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z 24 kwietnia 2003 r., III SA 2225/01, "Biuletyn Skarbowy" 2003/6/25). W rozpoznawanej sprawie wykonanie spornego zobowiązania przez byłego wspólnika zlikwidowanej Spółki nie może stanowić podstawy do stwierdzenia, że postępowanie wszczęte przez organ I instancji stało się bezprzedmiotowe. Skoro więc doszło do umorzenia postępowania pomimo braku przesłanki określonej w art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej, a tym samym nie rozstrzygnięto merytorycznie o obowiązkach podatnika, to uznać należało, że zaskarżona decyzja została wydana z obrazą przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 145 § 1 lit. c) w związku z art. 135, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), Sąd orzekł, jak w sentencji.