III SA 1314/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Nasierowska, Sędziowie WSA Hanna Kamińska, NSA (del.) Jan Rudowski (spr.), Protokolant Grażyna Cikowska, po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi A.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławcze w S. z dnia ... kwietnia 2003 r. Nr ... w przedmiocie podatku od nieruchomości 1/ uchyla zaskarżoną decyzję 2/ stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu w całości 3/ zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz skarżącego kwotę 22 (dwadzieścia dwa) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. gc Decyzją z dnia ... kwietnia 2003 r. Nr ... wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U.Nr 137, poz. 926 ze zm.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy S. z dnia ... lutego 2003 r. Nr ... ustalającą E. i A. K. wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego na 2003 r. w kwocie 773,00 zł. W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że przedmiotem opodatkowania był budynek letniskowy stanowiący własność E. i A. K. o powierzchni użytkowej 99,14 m2 położony we wsi B. gm. S. na terenach przeznaczonych pod zabudowę letniskową. O takim przeznaczeniu tego budynku świadczy złożony wykaz nieruchomości, w którym zgłoszono do opodatkowania budynek letniskowy, wniosek o pozwolenie na budowę oraz decyzja Naczelnika Gminy S. z dnia ... kwietnia 1989 r. o pozwoleniu na budowę drewnianego domu letniskowego. Z tego względu budynek podlegał opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości na podstawie przepisu art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84 ze zm.). Wysokość stawki podatkowej dla tego rodzaju budynków określona została w § 1 pkt 1 lit. E uchwały Rady Gminy w S. z dnia ... grudnia 2002 r. Nr ... określającej stawki i zwolnienia w podatku od nieruchomości na 2003 r. oraz sposobu jego poboru podjętej na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w kwocie 5,78 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej. Jednocześnie wobec nie przedstawienia przez E. i A. K. dowodów potwierdzających przeznaczenie budynku dla potrzeb mieszkalnych za pozbawione uzasadnienia uznano zastosowanie korzystniejszej stawki przewidzianej dla budynków mieszkalnych. W skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez A.K. domagając się uchylenia tej decyzji zarzucono, iż organy obu instancji błędnie przyjęły, że budynek wybudowany na działce letniskowej był wyłączony z kategorii budynku mieszkalnego. Odwołując się do przepisów prawa budowlanego stwierdzono, że wybudowany budynek ze względu na standard wykończenia, wysokość pomieszczeń, zaopatrzenie w media, kanalizację i ogrzewanie kominkowe spełnia kryteria budynku mieszkalnego. Odwołano się w tym zakresie do orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego – wyrok z dnia 4 marca 1998 r. I.SA/Gd 1476/96 i z dnia 12 lipca 2000 r. IIIRN 207/99 publ. OSNP 2001/4/102 – potwierdzającego trafność zaliczenia posiadanego budynku do kategorii budynków mieszkalnych, a nie budynków pozostałych, dla których przewidziano wyższą stawką opodatkowania w art. 5 pkt 2 lit. e ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoją dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje : Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Istota sporu sprowadza się zaklasyfikowania budynku stanowiącego własność skarżącego do jednej z kategorii budynków, o których mowa w przepisie art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84 ze zm.). Przepis ten w brzmieniu obowiązującym w 2003 r. różnicował maksymalne stawki podatkowe w zależności od zaliczenia budynku do określonej kategorii. Preferencyjną stawkę opodatkowania przewidziano dla budynków mieszkalnych wynoszącą 0,51 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej – art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy. Wyższe stawki opodatkowania przewidziano dla budynków związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą i zajętych na określone rodzaje działalności gospodarczej (art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. B, c i d). Budynki nie mieszczące się w tych kategoriach zaklasyfikowanie zostały do kategorii pozostałych, dla których przewidziano maksymalną stawkę podatkową w wysokości 5,78 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej (art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e). Z przedłożonych Sądowi akt sprawy wynika, że wymierzając skarżącemu podatek od nieruchomości zastosowano stawkę podatkową przewidzianą dla budynków pozostałych. Za rozstrzygające przyjęto bowiem to, iż budynek został wybudowany na terenie przeznaczonym pod zabudowę letniskową oraz na podstawie zezwolenia udzielonego na budowę domu letniskowego. Stanowisko to należało uznać za błędne i nie znajdujące oparcia w powołanych przepisach. Wybudowanie budynku na terenach rekreacyjnych oraz wskazanie w pozwoleniu na budowę, iż jest to budynek letniskowy nie mogło zostać uznane jako przesądzające o tym, iż budynek nie mógł zostać zaliczony do kategorii "budynku mieszkalnego". Istotna bowiem cechą przesądzającą o zakwalifikowaniu budynku do kategorii budynków mieszkalnych, jest posiadanie budynku w celu zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych. Konieczność zastosowania takiego kryterium wynika z faktu, iż w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych nie zostało zdefiniowane pojęcie "budynek mieszkalny". Z tego względu dla wyjaśnienia tej kategorii opodatkowania należało posłużyć się wykładnią językową. Przykładowo w Słowniku języka polskiego pod red. M.Szymczaka (Warszawa 1979 t. II s.162),Małym słowniku języka polskiego pod red. ST. Skorupki (Warszawa 1968 r. str. 388) oraz Słowniku współczesnego języka polskiego (Warszawa 1996 r. str. 518) wskazano, że przez określenie budynek mieszkalny należy m.in. rozumieć budynek przeznaczony, nadający się do mieszkania, zamieszkiwania; mieszkać – to przebywać gdzieś stale lub czasowo, zajmować jakiś lokal, mieć mieszkanie, zamieszkiwać. Także w doktrynie prawa podatkowego za budynek mieszkalny przyjęło się uważać całość pomieszczeń mieszczących się w bryle budynku, związanych z szeroko rozumianą funkcją zamieszkania (por: Z. Etel, S. Presnarowicz – Podatki i opłaty Samorządowe – komentarz Warszawa 1998 r. s. 57). Za wykładnią językową omawianych przepisów opowiedział się również Naczelny Sąd Administracyjny w uchwałach składu pięciu sędziów NSA z dnia 17 października 2001 r. sygn.akt FPK 9/01 publ. ONSA 2002/2/poz. 64; z dnia 22 kwietnia 2002 r. sygn.akt FPK 17/01 publ. ONSA 2002/4/poz. 143 i 1 lipca 2002 r. sygn.akt FPK 3/02 publ. ONSA 2003/2/poz. 50. W uchwałach tych wyrażono pogląd, że kryterium decydującym o zaliczeniu budynku do poszczególnych kategorii budynków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, jest kryterium zaspokojenia podstawowych potrzeb mieszkaniowych właściciela i osób mu bliskich. W uchwałach tych wskazano, że "budynek letniskowy" będzie mieścił się w pojęciu "budynku mieszkalnego" tylko wówczas, gdy będzie użytkowany faktycznie przez właściciela (jego bliskich) służąc tym samym zaspokojeniu podstawowych potrzeb mieszkaniowych (nie rekreacyjnych, wypoczynkowych bądź w celu lokaty kapitału). Sąd w składzie orzekającym podziela treść powołanych uchwał oraz argumentację służącą ich uzasadnieniu. W tym też kierunku powinny zmierzać ustalenia organu odwoławczego w rozpatrywanej sprawie. Brak zaś takich ustaleń w materiale dowodowym sprawy upoważnia do wniosku, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem powołanego przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a i e ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz zasad postępowania określonych w art. 122, art. 187 § 1 i art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. Mając to na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz. 1271 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.