III SA 1335/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA G. Nasierowska (spr.), Sędziowie NSA (del) K. Chustecka, B. Lubiński, Protokolant A. Kot, po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2004 r. sprawy ze skargi B. U., S. U. na decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie o podatek od towarów i usług - oddala skargę - III SA 1335/02 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] grudnia 2001 r. Urząd Skarbowy w P. na podstawie art. 207 w związku z art. 330 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.), art. 175 §1 k.p.a., art. 29 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych (Dz.U. z 1993 r. Nr 108, poz. 486 z późn. zm.) po rozpatrzeniu wniosku S. U. z dnia [...] listopada 2001 r. w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług w kwocie [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę : 1. stwierdził istnienie obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług od dopuszczonego do obrotu na polskim obszarze celnym w dniu [...] września 1993 r. samochodu marki Volkswagen Jetta w kwocie [...] zł, 2. odmówił zwrotu pobranego przez Urząd Celny w W. podatku od towarów i usług w kwocie [...] zł oraz wypłaty odsetek za zwłokę. W motywach powyższej decyzji Urząd Skarbowy wyjaśnił, że S. U. w dniu [...] września 1993 r. sprowadził na polski obszar celny samochód marki Volkswagen Jetta, który w dniu [...] września 1993 r. zgłosił do odprawy celnej. Organ celny wymierzył cło, obliczył i pobrał podatek od towarów i usług w wysokości [...] zł. Wnioskiem z dnia [...] lipca 1998 r. S. U. zwrócił się do organu celnego o uchylenie decyzji zawartej w Dowodzie Odprawy Celnej, ponieważ towar przywieziony z zagranicy stanowił mienie podróżnego przebywającego czasowo za granicą, który winien być zwolniony od cła i należności podatkowych. Dyrektor Urzędu Celnego w W. postanowieniem z dnia [...] lipca 1998 r. wznowił postępowanie w sprawie przedmiotowego importu i decyzją z dnia [...] sierpnia 1998 r. odmówił uchylenia decyzji zawartej w dowodzie odprawy celnej z dnia [...] września 1993 r. Podatnik od powyższej decyzji wniósł odwołanie do Prezesa Głównego Urzędu Ceł w Warszawie. Prezes Głównego Urzędu Ceł w Warszawie decyzją z dnia [...] kwietnia 1999 r. uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Decyzją z dnia [...]listopada 1999 r. Urząd Celny w W. uchylił decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w W. zawartą w dowodzie odprawy celnej przywozowej z dnia [...] września 1993 r. w części dotyczącej wymiaru cła i uznał samochód marki Volkswagen Jetta, będący przedmiotem odprawy za wolny od cła i zarządził zwrot cła uiszczonego zgodnie z decyzją zawartą w Dokumencie Odprawy Celnej. W związku z powyższym S. U. pismem z [...] listopada 2001 r. zwrócił się do Urzędu Skarbowego o zwrot podatku od towarów i usług w kwocie [...] zł . Urząd Skarbowy wyjaśnił, że stosownie do art. 330 ustawy - Ordynacja podatkowa do nadpłat powstałych przed dniem 1 stycznia 1998 r. mają zastosowanie przepisy ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Zgodnie zaś z art. 175 §1 k.p.a., jeżeli obliczenie i pobranie podatku odbywa się za pośrednictwem płatnika, a podatnik kwestionuje obliczenie bądź istnienie obowiązku podatkowego, może on w terminie jednego miesiąca od dnia pobrania podatku przez płatnika wystąpić do organu podatkowego z żądaniem sprostowania obliczenia podatku bądź uznania nieistnienia obowiązku podatkowego oraz o zwrot niesłusznie pobranej kwoty. S. U. wniosek w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług złożył dopiero w dniu [...] listopada 2001 r., a zatem nie dotrzymał terminu z art. 175 §1 k.p.a. Oznacza to również, że nadpłata w rozumieniu art. 29 ustawy o zobowiązaniach podatkowych z tytułu nienależnie obliczonej i pobranej kwoty podatku od towarów i usług przez organ celny w dniu [...] września 1993 r. również nie powstała. W odwołaniu od powyższej decyzji podatnik wniósł o jej uchylenie. Podkreślił, że Urząd Skarbowy powinien uwzględnić wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego i pisma Głównego Urzędu Ceł, z których wynika, że w sprawie zwrotu należności podatku VAT należy się zwrócić do Urzędu Skarbowego właściwego dla miejsca zamieszkania. Skoro toczyło się postępowanie, to – zdaniem podatnika – uległy zawieszeniu wszelkie terminy, w tym również termin przewidziany w art. 175 §1 k.p.a. Decyzją z dnia [...]kwietnia 2002 r. Izba Skarbowa w W. uchyliła zaskarżoną decyzję w całości i umorzyła postępowanie w sprawie jako bezprzedmiotowe. Izba Skarbowa szczegółowo przedstawiając przebieg postępowania, wskazała również na wyrok NSA z dnia 1 sierpnia 2001 r., sygn. akt V SA 2850/00. Wyrokiem tym Sąd uchylił decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia [...] lipca 2000 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Urzędu Celnego w W. z dnia [...] marca 2000 r. W związku z powyższym Dyrektor Urzędu Celnego w W. decyzją z dnia [...] września 2001 r. zarządził wypłatę odsetek od cła zwróconego decyzją z dnia [...] listopada 1999 r. Od tej decyzji strona złożyła odwołanie , żądając zwrotu pozostałej kwoty uiszczonej na podstawie Dowodu Odprawy Celnej przywozowej. Dyrektor Urzędu Celnego decyzją z dnia[...] października 2001 r. zarządził zwrot cła w kwocie [...] zł uiszczonego na podstawie dokumentu celnego z dnia [...] września 1993 r. wraz z należnymi odsetkami od dnia uiszczenia do dnia zwrotu. Następnie strona w dniu [...] listopada 2001 r. wystąpiła do Urzędu Skarbowego z wnioskiem o zwrot nienależnie pobranego podatku od towarów i usług w kwocie [...] zł wraz z odsetkami od samochodu sprowadzonego z USA. Izba Skarbowa podzieliła stanowisko Urzędu Skarbowego wyrażone w decyzji z dnia [...] grudnia 2001 r. , że w rozpatrywanej sprawie strona nie zachowała terminu określonego w ar. 175 §1 k.p.a., który jest terminem materialnoprawnym i nie podlega przywróceniu. Izba powołała się jednocześnie na stanowisko, które w podobnej sprawie zajął NSA w wyroku z dnia 14 marca 2001 r., sygn. akt III SA 1477/00. Sąd stwierdził, że, gdy obliczenie i pobranie podatku następowało za pośrednictwem płatnika, a podatnik kwestionował obliczenie podatku, zwrot nadpłaconego lub nienależnie pobranego podatku mógł nastąpić na podstawie art. 29 ustawy o zobowiązaniach podatkowych tylko na mocy wcześniej wydanej na podstawie art. 175 k.p.a. decyzji w przedmiocie obliczenia tego podatku bądź braku obowiązku podatkowego. Na podstawie art. 29 ustawy o zobowiązaniach podatkowych organ podatkowy nie mógł bowiem weryfikować ustaleń płatnika co do istnienia obowiązku podatkowego po stronie podatnika, jak też prawidłowości obliczenia podatku pobranego przez płatnika od podatnika. Zdaniem Izby Skarbowej postępowanie w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego podatku od towarów i usług jest bezprzedmiotowe (art. 208 §1 Ordynacji podatkowej), bowiem Urząd Skarbowy w P. nie miał podstaw prawnych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego B. i S. U., wnosząc o uchylenie wydanych w sprawie decyzji, stwierdzili, że od 1993 r. przed organami Urzędu Celnego , a następnie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym toczyły się postępowania w sprawie zasadności naliczenia opłat celnych i podatku od towarów i usług od dopuszczonego do obrotu na polskim obszarze celnym samochodu marki Volkswagen Jetta . Tym samym wszelkie terminy powinny ulec zawieszeniu na podstawie art. 97 §1 pkt 4 k.p.a. Ponadto wskazali, że przepis art. 175 §1 k.p.a. został skreślony, a zatem skarżący nie uchybili żadnym terminom określonym obecnie obowiązującymi przepisami prawa. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w W. wniosła o jej oddalenie. Na rozprawie w dniu 11 lutego 2004 r. pełnomocnik skarżących złożył pięć dokumentów ( 1. podanie B. U. z dnia[...] września 1993 r. skierowane do Prezesa Głównego Urzędu Ceł, 2. dowód odprawy celnej przywozowej pojazdu samochodowego z dnia [...] września 1993 r., 3.pismo Głównego Urzędu Ceł z dnia [...] września 1993 r. przekazujące pismo B. U. z dnia [...] września 1993 r. w sprawie mienia przesiedlenia według właściwości Urzędowi Celnemu w W., 4. pismo Urzędu Celnego w W. z dnia [...]października 1993 r., przekazujące pismo B. U. według właściwości do Urzędu Celnego Port Lotniczy w W. dotyczące mienia przesiedlenia określonego w Dokumencie Odprawy Celnej z dnia[...] września 1993 r. oraz 5. pismo z dnia [...] października 1993 r. Urzędu Celnego Port Lotniczy W. wzywające stronę do nadesłania oryginału Dokumentu Odprawy Celnej z dnia [...] września 1993 r. oraz uiszczenia opłaty skarbowej) , które Sąd włączył do akt. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje : Zgodnie z art. 1 §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Dokonując kontroli legalności wydanych w sprawie decyzji, Sąd ocenia zgodność wydanych decyzji zarówno z prawem materialnym jak i procesowym. W sprawie jest niesporne, że [...] września 1993 r. S. U. dokonał zgłoszenia celnego samochodu osobowego marki Volkswagen Jetta (dowód odprawy celnej nr [...], seria [...]). Dowód odprawy celnej z dnia [...] września 1993 r., znany Sądowi (k. 1 akt ) został ponownie przedstawiony przez pełnomocnika na rozprawie dnia 11 lutego 2004 r. Ponadto pełnomocnik przedstawił dowody dotyczące istnienia mienia przesiedlenia odprawionego na podstawie Dowodu Odprawy Celnej z dnia [...] września 1993 r., nr [...], a więc kolejnego dokumentu, dowodu odprawy celnej, który jednakże nie dotyczył samochodu osobowego marki Volkswagen Jetta. Należy podkreślić, że z pisma z dnia [...] września 1993 r. skierowanego do Prezesa Głównego Urzędu Ceł (pismo włączone do akt sądowych) wynika jedynie, że B. U. zwraca się "o zwolnienie od opłat celnych" dotyczących mienia przesiedlenia, w skład którego wchodzą : samochód osobowy marki Volkswagen Jetta, telewizor Sony, komputer TENDY 1000, drobne części samochodowe. Sąd oceniając postępowanie organów podatkowych w sprawie, zebrany materiał dowodowy oraz oceniając dokumenty przedstawione na rozprawie, stwierdził, że skarga nie jest zasadna. Kwestionowane zobowiązanie podatkowe, w którym powstała nadpłata, było regulowane za pośrednictwem płatnika – organów celnych. W takim przypadku zaś, gdy obliczenie i pobranie podatku następowało za pośrednictwem płatnika, a podatnik kwestionował obliczenie podatku, zwrot nadpłaconego lub nienależnie pobranego podatku mógł nastąpić na podstawie art. 29 ustawy o zobowiązaniach podatkowych tylko na mocy wcześniej wydanej na podstawie art. 175 k.p.a. decyzji w przedmiocie obliczenia tego podatku bądź braku obowiązku podatkowego. Na podstawie art. 29 ustawy o zobowiązaniach podatkowych organ podatkowy nie mógł bowiem weryfikować ustaleń płatnika co do istnienia obowiązku podatkowego po stronie podatnika, jak też prawidłowości obliczenia podatku pobranego przez płatnika od podatnika ( por. m.in. wyrok NSA z 22 października 1987 r., SA/Kr 893/87; ONSA 1987 nr 2, poz. 72, wyrok NSA z 14 marca 2001 r., III SA 1477/00, LEX nr 47494). Z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, ze strona skarżąca do dnia [...] listopada 2001 r. kwestionowała tylko dokonany wymiar cła. Pismem z [...] listopada 2001 r., które wpłynęło do Urzędu Skarbowego w P. [...] listopada 2001 r. S. U. zwrócił się o zwrot podatku VAT, a zatem nie dotrzymał terminu z art. 175 §1 k.p.a. Również pismo podatnika z [...] lipca 1998 r., skierowane do urzędu celnego, na które powołuje się Urząd Skarbowy w P. w decyzji z [...] grudnia 2001 r., nie stanowiło działania podatnika zgodnego z art. 175 §1 k.p.a. Zgodnie z art. 175 k.p.a., jeżeli obliczenie i pobranie podatku odbywało się za pośrednictwem płatnika, a podatnik kwestionował obliczenie bądź istnienie obowiązku podatkowego, mógł on w terminie jednego miesiąca od dnia pobrania podatku przez płatnika wystąpić do organu podatkowego z żądaniem sprostowania obliczenia podatku bądź uznania nieistnienia obowiązku podatkowego oraz o zwrot niesłusznie pobranej kwoty. Gdyby podatnik wystąpił w terminie do dnia [...] października 1993 r. z odpowiednim wnioskiem do organu podatkowego w sprawie podatku VAT, wówczas termin uległby zawieszeniu do czasu zakończenia postępowania przed organami celnymi. Strona występowała do organów celnych w sprawie zwrotu należności celnych , nie wystąpiła w terminie jednego miesiąca od dnia pobrania podatku do organu podatkowego, dlatego też postępowanie w sprawie podatku VAT nie mogło być zawieszone. Organy podatkowe prawidłowo zatem przyjęły, że strona skarżąca nie dochowała terminu wynikającego z art. 175 §1 k.p.a., który jest przepisem prawa materialnego i nie podlega przywróceniu i zasadnie odmówiły zwrotu pobranego przez Urząd Celny podatku VAT oraz wypłaty odsetek za zwłokę. Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), orzekł, jak w sentencji.