III SA 1359/03

WyrokWSA w Warszawie2004-08-19

Skład orzekający: Małgorzata Długosz-Szyjko, Grażyna Nasierowska, Jolanta Sokołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu odwoławczego uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia, w sytuacji gdy ustalenie stanu faktycznego wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, jest zgodna z prawem?
Ratio decidendi
Decyzja organu odwoławczego uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia jest zgodna z prawem, jeśli wymaga ona przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części. Sąd ocenia legalność decyzji kasacyjnej w kontekście podstaw do jej wydania, a nie zasadności pierwotnego żądania strony. W przypadku ustalania zaległości podatkowych w momencie powstania nadpłaty, konieczne jest przeprowadzenie stosownego postępowania przez organ pierwszej instancji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M.T. i W.T. na decyzję Izby Skarbowej w W., która uchyliła decyzję Urzędu Skarbowego w Z. odmawiającą zwrotu nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1995 r. i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów dotyczących zaliczania nadpłat na zaległości podatkowe oraz przewlekanie postępowania. Sąd oceniał legalność decyzji kasacyjnej organu odwoławczego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko (spr.), sędzia WSA Grażyna Nasierowska,, asesor WSA Jolanta Sokołowska, Protokolant Robert Powojski, po rozpoznaniu w dniu 19 sierpnia 2004 r. sprawy ze skargi M.T. i W.T. na decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia ... kwietnia 2003 r. Nr ... w przedmiocie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia ... kwietnia 2003 r. nr ... Izba Skarbowa w W. uchyliła decyzję Urzędu Skarbowego w Z. z dnia ... listopada 2000 r. nr ... w sprawie odmowy zwrotu nadpłaty Państwu M.T. i W.T. z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych w wysokości 35.483,60 zł wykazanej w zeznaniu PIT -33 za 1995 r. i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 233 § 2 w związku z art. 220 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz.U. nr 137, poz.926 z póź. zm.). Zaskarżona decyzja Izby Skarbowej została wydana w związku z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2003 r. sygn. akt III SA 924/01, który uchylił poprzednio wydaną decyzję Izby Skarbowej w przedmiocie odmowy zwrotu nadpłaty podatku za rok 1995. Izba Skarbowa, kierując się przesłankami, które stały się podstawą uchylenia decyzji Izby Skarbowej przez Naczelny Sąd Administracyjny, doszła do wniosku, że sprawa powinna zostać przekazana do ponownej analizy przez organ I instancji, ponieważ wymaga przeprowadzenia postępowania zmierzającego do ustalenia stanu faktycznego sprawy. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Izba Skarbowa podniosła, że art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych (tekst jednolity Dz.U. z 1993 r. Nr 108 poz.486 z póź. zm.) wskazuje, że kwoty nadpłaconych i nienależnie uiszczonych podatków podlegają z urzędu zaliczeniu na zaległe i bieżące zobowiązania podatkowe a w razie braku takich zobowiązań podatkowych podlegają zwrotowi z urzędu w ciągu 3 miesięcy od dnia powstania nadpłaty, chyba że podatnik zgłosi wniosek o zaliczenia nadpłaty na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych. Wobec powyższego organ podatkowy II instancji, przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, bowiem nie był w stanie ustalić czy w dacie powstania nadpłaty skarżący posiadali zaległe lub bieżące zobowiązania podatkowe. Izba Skarbowa podniosła również, że uchylając decyzję Urzędu Skarbowego i przekazując ją do ponownego rozpatrzenia kierowała się zasadą dwuinstancyjności postępowania podatkowego, zgodnie z którą strona ma prawo do rozpatrzenia jej indywidualnej sprawy przez organ I stopnia i II stopnia. Z decyzją Izby Skarbowej uchylającą i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia nie zgodzili się skarżący. Wnosząc skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego zażądali uchylenia w całości zaskarżonej decyzji. Skarżący zarzucili decyzji Izby Skarbowej, rażące naruszenie art. 29 cyt. ustawy o zobowiązaniach podatkowych, poprzez przyjęcie, że obecnie przedmiotem ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ podatkowy I instancji ma być ustalenie stanu faktycznego w zakresie, czy w momencie powstania nadpłaty strony posiadały zaległe lub bieżące zobowiązania podatkowe. W ocenie skarżących takie rozstrzygnięcie Izby Skarbowej prowadzi do przewlekania merytorycznego rozpatrzenia sprawy, co w efekcie spowoduje niewykonanie wcześniej wydanego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2003 r. o sygn. akt III SA 924/01. Strony powołują się na cytowany wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, który ich zdaniem, uchylając decyzję Izby Skarbowej stwierdził o bezprawności działań Izby Skarbowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Przedmiotowa sprawa została rozpoznana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.). Przepis ten stanowi, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji bądź aktów sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Sąd - oceniając legalność zaskarżonych orzeczeń - zgodnie z art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270)- (zwanej dalej p.p.s.a.) -uwzględnia skargę na decyzję i uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie organy podatkowe nie naruszyły ani prawa materialnego, ani procesowego, w sposób który mógłby skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. Na wstępie należy zauważyć, że chodzi o decyzję kasacyjną, mocą której Izba Skarbowa uchyliła w całości decyzję Urzędu Skarbowego w Z. w sprawie odmowy zwrotu nadpłaconego podatku. W takiej sytuacji Sąd ocenia legalność decyzji kasacyjnych w kontekście podstaw do jej wydania a nie zasadności żądania zwrotu nadpłaty. Mając to na uwadze oraz treść skargi w przedmiotowej sprawie należało przede wszystkim zinterpretować art. 233 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa. Zgodnie z tym przepisem organ II instancji może uchylić w całości decyzję organu I instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Z treści cyt. przepisu wynika również, że uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia może nastąpić w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organ może wskazać na okoliczności jakie należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrywaniu sprawy. W tym miejscu należy zauważyć, iż zwrot w "znacznej części" jest pojęciem nieostrym. Wobec powyższego, od okoliczności stanu faktycznego sprawy będzie zależało czy zasadne jest przeprowadzenie stosownego postępowania. Mając na względzie powyższą interpretację art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej oraz przyznany przez stronę skarżącą fakt, iż w momencie powstania nadpłaty istniały zaległości podatkowe, w ocenie Sądu, Izba Skarbowa zasadnie uchyliła decyzję Urzędu Skarbowego do ponownego rozpatrzenia, ponieważ ustalenie wysokości zaległych lub bieżących zobowiązań podatkowych w momencie powstania nadpłaty wymagało przeprowadzenia stosownego postępowania przez Urząd Skarbowy. Także dokładna analiza wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 stycznia 2004 r. sygn. akt III SA 924/01 potwierdza, że organy podatkowe nie przeprowadziły stosownego postępowania w sprawie zaliczenia z urzędu powstałej nadpłaty, czym naruszyły art.122 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej. Stwierdzając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153 poz. 1270 ), orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło