III SA 137/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Rudowski, Sędzia NSA Małgorzata Niezgódka-Medek, Asesor sadowy WSA Sylwester Golec, Protokolant Maciej Kurasz, po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2004 r. sprawy ze skargi E. C. A. S.C na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. Ośrodek Zamiejscowy w P. z dnia [...] stycznia 2003 r. [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości, 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz skarżącej kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego Izba Skarbowa w W. postanowieniem z dnia [...] stycznia 2003 r. Nr [...] po rozpatrzeniu zażalenia A. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] listopada 2002 r. Nr [...] w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego utrzymała w mocy zaskarżone postanowienie. W podstawie prawnej orzeczenia Izba Skarbowa powołała art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 56 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968, ze zm.). W uzasadnieniu Izba Skarbowa podała, że postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte gdyż A. nie uregulowała należności z tytułu podatku od towarów i usług za wrzesień 2001 r. w kwocie [...] zł plus odsetki. W dniu [...] listopada 2002 r. A. złożyła wniosek do Urzędu Skarbowego w P. o restrukturyzację należności w podatku od towarów i usług. W związku z tym Naczelnik tego Urzędu wymienionym wyżej postanowieniem z dnia [...] listopada 2002 r. zawiesił z dniem [...] listopada tego roku postępowanie egzekucyjne do czasu wydania decyzji o zakończeniu restrukturyzacji. Na to postanowienie pismem z dnia [...] listopada 2002 r. zostało złożone zażalenie. Po analizie akt Izba Skarbowa podzieliła stanowisko organu egzekucyjnego, że w sprawie wystąpiła przesłanka, o której mowa w art. 56 § 1 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W związku z tym organ był zobligowany do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Ustosunkowując się natomiast do zarzutów zawartych w zażaleniu, w których zobowiązana podnosiła, że nie toczy się przeciwko niej postępowanie egzekucyjne w sprawie należności wynikających z podatku akcyzowego od towarów importowych i że nie składała wniosku restrukturyzacyjnego dotyczącego zaległości w tym podatku, Izba wyjaśniła, że wskazanie tego podatku w postanowieniu Naczelnika Urzędu Skarbowego stanowiło oczywistą pomyłkę. Pomyłka ta została sprostowana postanowieniem tego .organu z dnia [...] listopada 2002 r., które zostało doręczone A. dnia [...] listopada tego roku, a więc już po wniesieniu zażalenia. Nie miała ona przy tym wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego A. podniosła, że postanowienie Izby Skarbowej zostało wydane na podstawie wadliwie ustalonego stanu faktycznego. A. uregulowała bowiem już całą należność z tytułu podatku VAT za wrzesień 2001 r. w kwocie [...] zł wraz z kosztami upomnienia, kosztami egzekucyjnymi i odsetkami. Ponieważ w toku rozpatrywania zażalenia zostało naruszone m.in. prawo A. do czynnego udziału w postępowaniu uniemożliwiono przedstawienie jej dowodów wpłat, a także zwrócenie uwagi na nieprawidłowości w postępowaniu egzekucyjnym dotyczące regulowania zaległej należności. W związku z tym domagała się od Sądu wydania postanowienia zgodnie ze stanem faktycznym oraz zasądzenia kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie i podtrzymała stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Na rozprawie skarżąca złożyła dodatkowe pismo procesowe wraz z załączonym dokumentami, w którym rozwinęła podstawowy zarzut zawarty w skardze, że w momencie wydawania zaskarżonego postanowienia jej zobowiązanie wygasło. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który przejął sprawę do rozpoznania na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 3 0 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271, ze zrn.) , zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Sąd wyjaśnia jednak skarżącej, z uwagi na jej oczekiwania sformułowane w skardze, że nie ma uprawnień do merytorycznego załatwienia sprawy i wydania postanowienia zgodnego ze stanem faktycznym, jak tego się domaga. Jego kompetencje dotyczą bowiem jedynie kontroli działalności organów administracji publicznej z punktu widzenia zgodności z obowiązującym prawem, a nie rozstrzygania spraw administracyjnych (por. art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. Nr 153, poz. 1269) . Przechodząc zaś do meritum Sąd stwierdza, że w sprawie tej organ rozpatrujący zażalenie niewątpliwie naruszył przepisy gwarantujące zobowiązanej czynny udział w postępowaniu (art. 10 § 1 i art. 81 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Doprowadziło to do wydania zaskarżonego aktu z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 k.p.a. (podjęcie rozstrzygnięcia mimo braku wszechstronnego wyjaśnienia sprawy) i mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Związane to było w szczególności z okolicznością, że w postanowieniu organu egzekucyjnego, przed jego sprostowaniem, podano inny rodzaj należności niż faktycznie objęty tytułem wykonawczym. Dlatego też zobowiązana składając zażalenie na to postanowienie skoncentrowała się na podniesieniu kwestii braku ciążących na niej zobowiązań w podatku akcyzowym od towarów importowanych. Nie wypowiadała się natomiast, co do zasadności ewentualnego zawieszenia postępowania egzekucyjnego dotyczącego zaległości w podatku od towarów i usług. Gdyby organ drugiej instancji umożliwił jej wypowiedzenie się w toku postępowania zażaleniowego, kiedy pomyłka co do rodzaju należności została sprostowana, wówczas mogłaby podnieść fakty, na które powołuje się w skardze i w dodatkowym piśmie procesowym/ świadczące o wygaśnięciu zobowiązania. Powyższa kwestia wymaga ponownego zbadania przez organ rozpatrujący zażalenie, przy zapewnieniu skarżącej czynnego udziału w postępowaniu. Gdyby bowiem okazało się, tak jak podnosi się w skardze, że wszelkie zobowiązania związane z zaległym podatkiem od towarów i usług za wrzesień 2001 r., objęte tytułem wykonawczym [...], zostały uregulowane zanim zapadło zaskarżone postanowienie wówczas postępowanie egzekucyjne powinno zostać umorzone na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Instytucja umorzenia postępowania ma pierwszeństwo przed jego zawieszeniem. Zawiesić postępowanie egzekucyjne można jedynie w przypadku gdy nie zachodzą przesłanki do jego umorzenia. Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 i 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) postanowił jak w sentencji.