III SA 1430/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, Sędziowie NSA (del.) Antoni Hanusz (spr.), Grzegorz Krzymień, Protokolant Grażyna Cikowska, po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2004 r. sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2002 r. Nr [...] w przedmiocie nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych oddala skargę 1. Zaskarżoną decyzją z dnia [...].02.2002r. Nr [...] odmawiającą zwrotu kwoty podatku, jako świadczenia nienależnie uiszczonego, Izba Skarbowa w W. utrzymała w mocy decyzję organu I instancji. Jak wynika z motywów powyższej decyzji w trakcie postepowania podatkowego wszczętego na wniosek strony, ustalono, iż Z. S. będąc Prezesem Zarządu Spółki "U" dokonał w dniu [...].04.1998r. wpłaty [...] zł na konto Urzędu Skarbowego w C., wskazując jako tytuł wpłaty zobowiązanie firmy "U" Sp. z o.o. C.. Organ podatkowy wpłatę przyjął i zaksięgował ją na poczet zaległości podatkowych, które spółce "U" określił w części Inspektor Kontroli Skarbowej. Natomiast w dniu[...] stycznia 2002r. Z. S. złożył do Urzędu Skarbowego w C.wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych, wnosząc jednocześnie o zwrot tej nadpłaty. Wnioskujący stwierdził, iż dokonana przez niego wpłata tytułem zobowiązań Spółki z o.o. "U" z/s w C. w podatku dochodowym od osób prawnych za 1997r. stanowi świadczenie nienależne i zgodnie z art. 74 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej stanowi nadpłatę. Jednakże organ podatkowy I instancji po rozpatrzeniu w/w wniosku decyzją [...].02.2002r. Nr [...] umorzył postępowanie podatkowe w tej sprawie jako bezprzedmiotowe. W odwołaniu wniesionym od decyzji organu I instancji strona zarzuciła naruszenie przepisów art. 47 i 40 ustawy z dnia 19.12.1980r. o zobowiązaniach podatkowych oraz art. 72, 120-122 i art. 208 Ordynacji podatkowej. Zdaniem odwołującego się przekazana kwota na rzecz budżetu stanowi świadczenie nienależne, ponieważ nie był on zobowiązany do jej uiszczenia. 2. Izba Skarbowa w W. nie znalazła podstaw do uwzględnienia odwołania i wskazała, iż nadpłata ma miejsce, gdy świadczenie podatkowe jest nadpłacone lub też nienależnie uiszczone o czym stanowi art. 72 § 1 Ordynacji podatkowej. Uiszczona kwota przez Z. S. nie stanowi, zdaniem organu odwoławczego, ani świadczenia podatkowego nadpłaconego ani też świadczenia nienależnego. W chwili rozpatrywania wniosku strony przez Urząd Skarbowy w C. zarówno na koncie Z. S., jak i na koncie Spółki "U", ktorej był 100% udziałowcem nie istniały żadne kwoty nadpłat. Izba Skarbowa zwraca uwagę, iż przepis art. 59 § 1 Ordynacji podatkowej stanowi, że zobowiązanie podatkowe wygasa przez zapłatę podatku przedawnienie lub umorzenie. Z przepisu tego nie wynika jednak, aby zobowiązanie podatkowe wygasło przez jego zapłatę dokonaną wyłącznie przez podatnika. Zdaniem Izby zapłaty zobowiązania podatkowego może dokonać również osoba trzecia, o ile uczyni to za podatnika, wskazując zobowiązanie, z tytułu którego następuje zapłata. Stąd też w ocenie organu odwoławczego należało umorzyć postępowanie podatkowe w sprawie dokonania zwrotu nadpłaty jako bezprzedmiotowe. 3. Na powyższą decyzję Z. S.wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnosząc w niej o uchylenie decyzji organów obu instancji skarżący zarzucił im, że wydane zostały z naruszeniem przepisów Ordynacji podatkowej, a mianowicie art. 72 § 1 ust. 1 oraz art. 120. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podkreśla, iż stwierdzenie bezprzedmiotowości roszczenia nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ wnioskodawca takie roszczenie posiada, a budżet państwa jest w posiadaniu świadczenia nienależnie uiszczonego. Skarżący jako osoba fizyczna nie był podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych, nie ponosił również odpowiedzialności za zobowiązania osoby prawnej jako osoba trzecia. Wpłaty kwoty [...] zł na konto Urzędu Skarbowego w C. dokonał w mylnym przekonaniu, iż ciąży na nim odpowiedzialność za zaległości podatkowe Spółki "U" z/s w C. Skarżący nie zgadza się również ze stanowiskiem organu odwoławczego, iż zapłaty zobowiązania podatkowego może dokonać osoba nie zobowiązana do tego, o ile tylko wskaże konkretne zobowiązanie, którego dotyczy zapłata. Stoi to w sprzeczności z treścią art. 5, 59 § 1 oraz 107 § 1 Ordynacji podatkowej. Wskazuje on natomiast, że przepisy Ordynacji podatkowej i ustawy o zobowiązaniach podatkowych ograniczają możliwość wykonania cudzych zobowiązań do ściśle określonej grupy osób, do których skarżący nie należy. 4. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w W. wniosła o jej oddalenie, bowiem jej zarzuty uznała za bezzasadne i podtrzymała stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji wraz z przytoczoną tam argumentacją. 5. Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem w świetle art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25.07.2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) stwierdzić należy, iż wbrew zarzutom skargi, decyzja ta nie narusza ani przepisów prawa materialnego, ani też przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Skarga nie zasługuje zatem na uwzględnienie. W toku postępowania podatkowego w sprawie poza sporem pozostawał fakt, iż skarżący dokonał w dniu [...].04.1998r. wpłaty [...] zł tytułem zobowiązań podatkowych spółki z o.o. "U", w której był prezesem Zarządu oraz jej 100% udziałowcem, po czym w dniu [...].02.2002r. złożył wniosek o stwierdzenie nadpłaty podatku. Mając na uwadze treść przepisu art. 72 Ordynacji podatkowej oraz zawartą w niej definicję nadpłaty należy powiedzieć, iż kwota uiszczona przez skarżącego nie stanowiła nadpłaty. Zatem o zwrocie wpłaty, której dokonał skarżący z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych w związku z zobowiązaniem podatkowym spółki z o.o. "U" nie można było orzec na podstawie przepisów art. 72 Ordynacji podatkowej. Należy przy tym podzielić pogląd, iż podatek może być skutecznie zapłacony przez osobę inną, niż podatnik, co miało miejsce w badanej sprawie. W świetle bowiem treści art. 59 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe wygasa m. in. poprzez zapłatę podatku. Ustawodawca nie zastrzega jednak, iż zapłata podatku musi być dokonana przez podatnika. W świetle zatem art. 59 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej stosunek prawnopodatkowy wygasa efektywnie nawet wówczas, gdy zapłaty podatku dokona również osoba trzecia, choćby w osobie prezesa zarządu spółki oraz jej 100% udziałowca. W związku z tym Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisu art. 72 § 1, a także 120 Ordynacji podatkowej. Natomiast czym innym jest dochodzenie ewentualnych roszczeń o zwrot nienależnego świadczenia wobec podmiotu, który w związku z zapłatą podatku stał się wzbogacony. Mając na uwadze powyższe ustalenia i wnioski należy powiedzieć, iż brak jest ustawowych przesłanek do uwzględnienia skargi, w związku z czym należało ją oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).