III SA 1507/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA (del.) Bogusław Dauter, Sędziowie NSA (del.) Antoni Hanusz (spr.), Grzegorz Krzymień, Protokolant Anna Zientara, po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2004 r. sprawy ze skargi M.T. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] maja 2002 r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia w wyniku wznowienia postępowania decyzji o odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązania podatkowe 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że decyzja nie podlega wykonaniu, 3) zasądza od Ministra Finansów na rzecz skarżącego kwotę [...] zł ([...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego a.z. 1. Zaskarżoną decyzją z dnia [...].05.2002r. Nr [...], po rozpatrzeniu odwołania M. T. od decyzji Izby Skarbowej w B. z dnia [...].04.2000r. Nr [...], uchylającej w wyniku wznowienia postępowania, decyzję tejże Izby, utrzymującą w mocy decyzję Trzeciego Urzędu Skarbowego w B. orzekającą o odpowiedzialności wspólnika za zaległości Przedsiębiorstwa [...] "H." Sp. z o.o. z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 1993r., Minister Finansów utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Jak wynika z motywów w powyższej decyzji w toku przeprowadzonego postępowania podatkowego, w wyniku wznowionego postępowania Izba Skarbowa w B. decyzją z dnia [...].04.2000r. Nr [...] uchyliła w całości swoją decyzję ostateczną z dnia[...].01.1998r. i orzekła o odpowiedzialności M. T. za zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 1993r. w kwocie [...] zł. Za podstawę prawną swego rozstrzygnięcia przyjęła treść art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 19.12.1980r. o zobowiązaniach podatkowych (Dz. U. z 1993r., Nr 108, poz. 486 ze zm.), w myśl której wspólnik spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiada całym swoim majątkiem za zobowiązania spółki z tytułu podatków w takiej części w jakiej ma prawo uczestniczyć w podziale zysku. Natomiast w toku przeprowadzonego postępowania nie stwierdzono przesłanek przemawiających za odstąpieniem od orzekania o odpowiedzialności wspólnika tj. M. T. W odwołaniu wniesionym od decyzji organu I instancji strona zarzuciła rażące naruszenie prawa, a mianowicie postanowień art. 40 ust. 2 i 47 ust. 2 cytowanej ustawy z dnia 19.12.1980r. o zobowiązaniach podatkowych oraz art. 332 Ordynacji podatkowej. Zdaniem odwołującego się wspólnicy spółki z o.o. nie ponoszą odpowiedzialności za zaległości podatkowe powstałe przed dniem [...].05.1993r., wobec tego brak jest podstaw do orzeczenia o ich odpowiedzialności za zaległości powstałe w tym okresie. Odwołujący wskazuje ponadto, że w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki uzasadniające odstąpienie od orzekania o jego odpowiedzialności ze względu na zasady współżycia społecznego. Z uwagi natomiast na to, że o odpowiedzialności wspólnika za zaległości spółki za 1993r. orzeczono decyzją z dnia [...].04.2000r., decyzja taka, jako wydana po okresie 5 lat jest wadliwa. Jego zdaniem zobowiązanie podatkowe przedawniło się z dniem [...].12.1999r. 2. Minister Finansów nie znalazł jednak podstaw do uwzględnienia odwołania i wskazał, iż w przedmiotowej sprawie nie zaistniały okoliczności uzasadniające odstąpienie od orzekania o odpowiedzialności M. T. za zaległości spółki "H" ze względu na zasady współżycia społecznego lub inne ważne względy społeczno - gospodarcze. Natomiast zgodnie z art. 332 Ordynacji podatkowej do odpowiedzialności osób trzecich, o których mowa w ustawie o zobowiązaniach podatkowych z tytułu zaległości podatkowych powstałych przed dniem wejścia w życie Ordynacji podatkowej stosuje się przepisy ustawy o zobowiązaniach podatkowych. W związku z powołanym brzmieniem tego przepisu nie znajduje zastosowania zasada stosowania przepisów korzystniejszych. Wobec tego kwestia przedawnienia rozpatrywana była na podstawie ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Zgodnie z treścią art. 30 ust. 1 i 2 tej ustawy zobowiązania podatkowe przedawniają się z upływem 5 lat licząc od końca roku, w którym upłynął termin płatności podatku, przy czym bieg przedawnienia przerywa się przez czynność egzekucyjną, o której zobowiązany został zawiadomiony. Natomiast w badanej sprawie doszło do przerwania biegu przedawnienia na skutek dokonania czynności egzekucyjnej, zgodnie z treścią art. 70 ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Na bieg terminu przedawnienia nie ma wpływu ograniczenie wysokości zobowiązania podatkowego. 3. Na powyższą decyzję M.T. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnosząc w niej o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzuca jej rażące naruszenie prawa, tj. treści art. 40 ust. 2 oraz art. 47 ust. 2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Zdaniem skarżącego, ponieważ zaległość podatkowa dotyczy 1993r., zgodnie z treścią art. 332 Ordynacji podatkowej, w niniejszej sprawie stosuje się przepisy ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Wydane w sprawie decyzje naruszają natomiast prawo w stopniu rażącym, gdyż orzekają o odpowiedzialności wspólnika spółki z o.o. za okres całego roku 1993r., w sytuacji kiedy przepis wprowadzający taką odpowiedzialność obowiązuje od dnia 17.05.1993r. Z kolei, w ocenie skarżącego, przeprowadzone w 1996r. czynności egzekucyjne wykazały brak mienia spółki. W sposób rażący naruszono przepis art. 40 ust. 2 powoływanej ustawy o zobowiązaniach podatkowych ze względu na nie uwzględnienie przy rozszerzaniu odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe spółki na osobę skarżącego, zasad współżycia społecznego oraz innych ważnych względów społeczno - gospodarczych. 4. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie ponieważ zarzuty w niej zawarte uznał za bezzasadne oraz podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji wraz z przytoczoną tam argumentacją. Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd administracyjny zważył, co następuje. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem w świetle art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 5.07.2002r., Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) stwierdzić należy, iż decyzja narusza przepisy prawa o postępowaniu w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Skarga zasługuje zatem na uwzględnienie. W toku postępowania podatkowego prowadzonego w badanej sprawie poza sporem pozostawał fakt, iż spółce z o.o., za której zobowiązanie, jako osoba trzecia odpowiadać ma skarżący, określono wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 1993r. w wysokości [...] zł. Zgodnie z treścią art. 40 ust. 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają również osoby trzecie, jeżeli zachodzą przewidziane w tej ustawie okoliczności. Aby wydać decyzję o odpowiedzialności osoby trzeciej, w tym członka zarządu spółki z o.o., należało ustalić w jakiej wysokości przysługiwało skarżącemu prawo w podziale zysku. W zaskarżonej decyzji ustalono, że zgodnie z art. 191 § 1 Kodeksu handlowego, gdy umowa spółki nie stanowi inaczej zysk przypadający na wspólników dzieli się w stosunku do udziałów. Takie też unormowanie zawiera § 13 umowy spółki z o.o. "H" zawartej w dniu [...].09.1988r., co oznacza, że skarżący odpowiada za połowę ciążących na spółce zaległości podatkowych. Nie ustalono natomiast w zaskarżonej decyzji za jaki okres odpowiada skarżący w sytuacji, gdy kwestię tę podnosi skarżący zarówno w odwołaniu z dnia [...]04.2000r., jak i na etapie skargi. Minister Finansów nie tylko nie ustalił okresu za jaki odpowiada skarżący lecz również nie uzasadnił dlaczego orzekł o odpowiedzialności w kwocie [...] zł. Tymczasem skoro skarżący miał odpowiadać za połowę zobowiązania spółki to jego odpowiedzialność powinna być orzeczona w kwocie [...] zł ( [...]zł : 2 = [...] zł). Dopiero zatem ustalenie przez Ministra Finansów okresu za jaki odpowiada skarżący, tj. wyraźne wskazanie czy odpowiada on za zobowiązanie podatkowe w podatku od osób prawnych za cały rok 1993, czy też jak mówią uchylone przez Izbę Skarbową decyzje jedynie za okres od [...].05.1993r. do [...].12.1993r. pozwoli dokonać oceny legalności zaskarżonej decyzji. Podatkowy organ odwoławczy naruszył bowiem treść przepisów art. 122 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej, a także art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej. Natomiast pozostałe zarzuty zawarte w skardze nie zasługują na uwzględnienie. W związku z niedopełnieniem obowiązku poinformowania o zmianie adresu zgodnie z art. 146 § 2 Ordynacji podatkowej w sposób prawidłowy decyzję uznano za doręczoną i pozostawiono w aktach sprawy. Podatkowy organ odwoławczy ustosunkował się do przesłanek uzasadniających odstąpienie od orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej ze względu na zasady współżycia społecznego lub inne ważne względy społeczno - gospodarcze, o których mowa w art. 40 ust. 2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Podzielić należy pogląd Ministra Finansów, iż nie jest przesłanką uzasadniającą odstąpienie od orzekania odpowiedzialności okoliczność, iż przepisy Ordynacji podatkowej nie przewidują odpowiedzialności wspólnika spółki z o.o. oraz treść art. 47 ust. 2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Zgodnie z treścią art. 332 Ordynacji podatkowej przepis ma zastosowanie do odpowiedzialności osób trzecich z tytułu zaległości podatkowych powstałych przed dniem 1.01.1998r. Zgodnie natomiast z przepisami ustawy o zobowiązaniach podatkowych o odpowiedzialności osób trzecich można orzec do czasu przedawnienia zobowiązania. Na bieg terminu przedawnienia w analizowanej sprawie wpływ miało dokonanie czynności egzekucyjnych. Spowodowały one, że decyzja o rozciągnięciu odpowiedzialności na osobę trzecią wydana została w dopuszczalnym terminie. Mając na uwadze powyższe ustalenia i wnioski należy powiedzieć, iż zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym jej uchylenie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ) ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).