III SA 1642/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, Sędziowie del. Sędzia NSA Krystyna Chustecka, asesor sądowy WSA Sylwester Golec (spr.), Protokolant Michał Gwardyś, po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością "N." na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] czerwca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności środka odwoławczego w sprawie o podatek od nieruchomości 1/ uchyla zaskarżone postanowienie 2/ zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. na rzecz skarżącej kwotę [...] zł (słownie[...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. gc III SA 1642/03 U Z A S A D N I E N I E W dniu[...] kwietnia 2003 r. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością N. złożyła do urzędu Gminy w R. pismo, w którym zwróciła się do gminy o zwrot podatku od nieruchomości za rok 2003. W piśmie tym spółka zawarła wywód, z którego wynikało, że jej zdaniem nie ciąży na niej obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości i w związku z tym organ gminy powinien zwrócić spółce zapłacony podatek od nieruchomości za rok 2003. Razem z pismem spółka złożyła skorygowaną deklarację na podatek od nieruchomości za rok 2003. W piśmie nr [...] z dnia [...] kwietnia 2003 r. Wójt Gminy R. odmówił uznania za zasadne wniosków zawartych w piśmie skarżącej spółki z dnia [...] kwietnia 2003 r. W piśmie tym wójt zawarł uzasadnienie swojego stanowiska z przytoczeniem orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego. W dniu [...] kwietnia 2003 r. skarżąca spółka wniosła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. odwołanie od jak to określiła "decyzji Wójta Gminy R. z dnia [...] kwietnia 2003 r. nr [...]". W uzasadnieniu odwołania skarżąca spółka podniosła okoliczności faktyczne i powołała przepisy prawa, które jej zdaniem uzasadniały jej twierdzenia dotyczące ciążenia na skarżącej obowiązku podatkowego w podatku do nieruchomości. W uzasadnieniu odwołania spółka powołała się na przykłady z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego i Trybunału Konstytucyjnego świadczące jej zdaniem o zasadności podnoszonych żądań. Postanowieniem nr SKO. [...] z dnia [...] czerwca 2003 r. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. stwierdziło niedopuszczalność odwołania wniesionego przez skarżącą spółkę. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że w stosunku do skarżącej organ pierwszej instancji nie wydał jakiejkolwiek decyzji i w związku z tym w sprawie zachodzi niedopuszczalność odwołania. W dniu [...] czerwca 2003 r. spółka "N." wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W skardze strona stwierdziła, że pismo Wójta Gminy R. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2003 r. zawierało podstawowe elementy decyzji administracyjnej i w związku z tym strona miała prawo wnieść od niej odwołanie. Z tych względów zdaniem strony zaskarżone postanowienie organu odwoławczego narusza prawo. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie nie została wydana decyzja, ponieważ z przepisów ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t. jedn. Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz.84 z późn. zm.) oraz ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137, poz. 926 z późn. zm.) wynika, że do powstania zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości nie jest wymagane wydanie decyzji, gdyż w stosunku do osób prawnych zobowiązania te powstają z mocy prawa. Ponadto organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie organ pierwszej instancji nie wydawał decyzji w sprawie nadpłaty w podatku od nieruchomości, gdyż strona nie złożyła do organu gminy wniosku w tej sprawie. Organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie nie toczyło się postępowanie podatkowe gdyż nie zostało ono wszczęte w stosunku do strony z urzędu ani też na jej wniosek, którego zdaniem organu w sprawie nie było. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny właściwy w sprawie na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Przy rozpatrywaniu sprawy Sąd zważył przede wszystkim, że dla rozstrzygnięcia o zasadności skargi należało ocenić charakter prawny czynności dokonanych w sprawie przez skarżącą spółkę oraz podjętych w sprawie rozstrzygnięć organów podatkowych. Sprawa dotyczy podatku od nieruchomości, którego podatnikiem jest osoba prawna. Na podstawie art. 6 ust. 9 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych ( t.jedn. Dz. U. Z 2002 r. Nr 9, poz.84 ze zm.) osoby prawne, jednostki organizacyjne oraz spółki niemające osobowości prawnej, jednostki organizacyjne Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa, a także jednostki organizacyjne Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe są obowiązane: 1) składać, w terminie do dnia 15 stycznia, organowi podatkowemu właściwemu ze względu na miejsce położenia przedmiotów opodatkowania, deklaracje na podatek od nieruchomości na dany rok podatkowy, sporządzone na formularzu według ustalonego wzoru, a jeżeli obowiązek podatkowy powstał po tym dniu - w terminie 14 dni od dnia zaistnienia okoliczności uzasadniających powstanie tego obowiązku, 2) odpowiednio skorygować deklaracje w razie zaistnienia zdarzenia, o którym mowa w ust. 3, w terminie 14 dni od dnia zaistnienia tego zdarzenia, 3) wpłacać obliczony w deklaracji podatek od nieruchomości - bez wezwania - na rachunek budżetu właściwej gminy, w ratach proporcjonalnych do czasu trwania obowiązku podatkowego, w terminie do dnia 15 każdego miesiąca. Z uregulowań tych wynika, że zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości, którego podatnikiem jest osoba prawna powstaje z mocy prawa poprzez zaistnienie zdarzeń, z którymi ustawa podatkowa wiąże powstanie obowiązku podatkowego. Jest to, więc zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w art. 21 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.). Na podstawie art. 75 § 1 Ordynacji podatkowej, jeżeli podatnik kwestionuje zasadność pobrania przez płatnika podatku albo wysokość pobranego podatku, może złożyć wniosek o stwierdzenie nadpłaty podatku. Na podstawie art. 75 § 2 pkt 1 lit b Ordynacji podatkowej uprawnienie określone w art. 75 § 1 Ordynacji podatkowej przysługuje również podatnikom, których zobowiązanie podatkowe powstaje w sposób przewidziany w art. 21 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, jeżeli w deklaracjach innych niż wymienione w art. 73 § 2 pkt 2 i 3 Ordynacji podatkowej, z wyjątkiem deklaracji dotyczącej podatku dochodowego, wykazali zobowiązanie podatkowe nienależne lub w wysokości większej od należnej i wpłacili zadeklarowany podatek. Zgodnie z art. 75 § 3 Ordynacji podatkowej w przypadkach, o których mowa w art. 75 § 2 pkt 1 lit. a) i b) oraz w pkt 2 lit. a) i b), podatnik, płatnik lub inkasent równocześnie z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty są obowiązani złożyć skorygowane zeznanie (deklarację). W ocenie Sądu w badanej sprawie doszło do sytuacji, o której mowa w przywołanych przepisach. Zdaniem Sądu pismo skarżącej spółki z dnia [...] stycznia 2003 r. zawierało wszystkie niezbędne cechy wniosku o stwierdzenie nadpłaty. Z akt sprawy wynika, że wraz z tym pismem skarżąca spółka złożyła skorygowaną deklaracje na podatek od nieruchomości. W przedmiotowej sprawie organ gminy od początku stał na stanowisku, że w przypadku skarżącej spółki nie powstała nadpłata i w związku z tym organ gminy na podstawie art. 75 § 4 Ordynacji podatkowej a contrario miał obowiązek wydać w sprawie decyzję o odmowie stwierdzenia nadpłaty. W sprawie zgodnie z treścią art. 165 § 3 Ordynacji podatkowej z chwilą złożenia przez skarżącą wniosku o stwierdzenie nadpłaty nastąpiło wszczęcie postępowania podatkowego. W ocenie Sądu w badanej sprawie doszło do wydania decyzji przez organ pierwszej instancji. Sąd zważył, że pismo organu pierwszej instancji z dnia [...]kwietnia 2003 r. zawierało oznaczenie organu, oznaczenie adresata, datę wydania, rozstrzygnięcie sprawy poprzez orzeczenie braku podstaw do stwierdzenia nadpłaty, podpis osoby uprawnionej do działania w imieniu organu a ponadto elementy uzasadnienia prawnego. Tak, więc pismo to zawierało podstawowe cechy decyzji administracyjnej i niewątpliwie było aktem administracyjnym, w którym organ w sposób władczy rozstrzygnął o wynikających z przepisów prawa podatkowego uprawnieniach konkretnego podmiotu w indywidualnej sprawie. Tak, więc podnoszone w skardze argumenty strony w tym zakresie są słuszne. W tym miejscu warto zauważyć, że orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym Sąd niejednokrotnie stwierdzał, że dla oceny, czy w sprawie doszło do wydania decyzji, decydujące znaczenie ma treść rozstrzygnięcia a nie jego forma; ma charakter trwałej, niezmiennej i od początku jednolitej linii orzeczniczej (por. wyrok NSA z 20 lipca 1981 r. sygn. SA 1163/81, OSPiKA 1982, nr 9-10 poz 169 z glosą J. Borkowskiego, postanowienie NSA z 11 lipca 1984 r. sygn. SA Wr. 309/84, ONSA 1984, nr 2 poz. 61, postanowienie NSA z 3 grudnia 1987 r. sygn. SAB/Wr8/87 ONSA 1988, nr 1 poz 4). Z tych względów w niniejszej sprawie organ odwoławczy nie miał prawa wydać zaskarżonego postanowienia o niedopuszczalności środka odwoławczego. W ocenie Sądu organ odwoławczy nie wyjaśnił sprawy i nie zbadał w stopniu odpowiednim wszystkich jej elementów i swoje rozstrzygnięcie oparł wyłącznie na stwierdzeniu, że w aktach sprawy nie występuje dokument nazwany decyzją. Działanie organu odwoławczego naruszało przepisy art. 120, 122, 187 § 1, 220 § 1 i art. 228 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Z uwagi na powyższe na postawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) rozstrzygnięto jak w sentencji.