III SA 1731/03
WyrokWSA w Warszawie2004-10-28
Skład orzekający: Małgorzata Długosz-Szyjko, Małgorzata Jarecka, Jolanta Sokołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o przeniesieniu odpowiedzialności za zaległości podatkowe osoby trzeciej (członka zarządu) może zostać wydana, jeśli podstawowe decyzje określające wysokość zaległości podatkowych spółki nie zostały prawidłowo doręczone tej spółce?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzje określające zaległości podatkowe spółki zostały prawidłowo doręczone poprzez doręczenie zastępcze w dniu odmowy ich przyjęcia przez członka zarządu. Ponadto, sąd stwierdził, że spełnione zostały przesłanki odpowiedzialności osoby trzeciej zgodnie z art. 116 Ordynacji podatkowej, w tym bezskuteczność egzekucji wobec spółki i brak wykazania przez członka zarządu braku winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość.Stan faktyczny
Skarga została wniesiona przez G. S. na decyzję Izby Skarbowej w W. utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji, która przeniosła na skarżącą odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki K. w podatku od towarów i usług. Skarżąca zarzuciła rażące naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym brak prawidłowego doręczenia decyzji określających zaległości podatkowe spółki. Organ odwoławczy oraz sąd uznali, że doręczenie było prawidłowe, a przesłanki odpowiedzialności osoby trzeciej zostały spełnione.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko ( spr. ), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Jarecka, asesor WSA Jolanta Sokołowska, Protokolant Teresa Iwaćkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2004 r. sprawy ze skargi G. S. na decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązania podatkowe w podatku od towarów i usług oddala skargę
Pismem z dnia 7 lipca 2003r. p. G. S., były członek zarządu spółki K., wniosła skargę na decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2003 r. Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję [...] Urzędu Skarbowego W. z [...] lutego 2003 r. znak [...]. Decyzją tą przeniesiono na Skarżącą odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe spółki z o. o "K." w podatku od towarów i usług za kwiecień 1999r. oraz kwiecień i maj 2000r.
Zdaniem Skarżącej zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem art. 108 § 2 i art. 116 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, albowiem decyzje z 28. 09. 2001r. określające zaległości podatkowe Spółki K. w podatku VAT i ustalające dodatkowe zobowiązanie podatkowe nigdy nie zostały Spółce prawidłowo doręczone.
Okoliczności te Skarżąca podnosiła także w postępowaniu podatkowym, jednakże Urząd Skarbowy uznał, że doręczenie nastąpiło 20. 11. 2001r. tj. z momentem doręczenia ich Prezes Zarządu spółki w Areszcie Śledczym.
Izba Skarbowa utrzymując w mocy decyzję organu I instancji w ogóle nie odniosła się do tych zarzutów Skarżącej, stwierdziła natomiast, iż w przedmiotowej sprawie nie zachodziły okoliczności wyłączające możliwość orzeczenia o odpowiedzialności Strony za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za okres kwiecień 1999r i kwiecień - maj 2000r spółki "K.", gdyż żaden z uprawnionych podmiotów nie złożył wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania układowego, a Strona braku winy w tym względzie nie dowiodła. Bez znaczenia, zdaniem Izby, jest również podnoszona w odwołaniu okoliczność, że decyzja o powołaniu Strony na stanowisko członka zarządu została podjęta bez jej wiedzy skoro- jak sama przyznaje- wyraziła zgodę na przyjęcie tej funkcji. Izba Skarbowa podnosiła również, iż Skarżąca nie wskazała mienia spółki " K.'', z którego egzekucja byłaby możliwa. Z uwagi na powyższe, zdaniem organu odwoławczego, nie wystąpiły negatywne przesłanki orzeczenia odpowiedzialności, natomiast zostały spełnione pozytywne przesłanki przeniesienia odpowiedzialności ( o których mowa w art. 116 Ordynacji podatkowej ) tj.:
zaległość spółki w podatku od towarów i usług za okres kwiecień 1999r, kwiecień - maj 2000r powstała w czasie, gdy Strona pełniła w tej spółce funkcję członka Zarządu (p. G. S. powołana została na funkcję członka zarządu sp. z o. o "K." uchwałą Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników w dniu [...].01.1999r )- i faktu tego Strona nie kwestionuje,
egzekucja wobec spółki okazała się bezskuteczna, albowiem spółka nie prowadzi działalności pod wskazanym adresem przy ul. [...] w W., a strona nie wskazała majątku spółki.
W złożonej skardze p. G. S. wniosła o stwierdzenie nieważności obu wydanych w sprawie decyzji w przedmiocie przeniesienia odpowiedzialności za zaległe zobowiązania Spółki.
W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie wywodząc jak w uzasadnieniu własnej decyzji, a ponadto odniosła się do zarzutu niedoręczenia decyzji określających zaległości Spółki w podatku od towarów i usług wskazując, że w sprawie nastąpiło doręczenie zastępcze w związku z nieodebraniem pisma skierowanego na adres do doręczeń podany przez Prezes Spółki. Doręczenie to nastąpiło w dniu 25. 10. 2001r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który stał się właściwy do rozpoznania tej skargi w związku z postanowieniami art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) zważył co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji bądź aktów sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Podstawą do uchylenia bądź stwierdzenia nieważności aktu administracyjnego orzeczeniem sądu jest stwierdzenie występowania w nim naruszeń prawa materialnego bądź procesowego ze skutkami dla zaskarżonego rozstrzygnięcia określonymi w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Dokonawszy kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, stwierdzić należy, że skarga jest bezzasadna, albowiem żadna z przesłanek wskazanych w art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zachodzi w przedmiotowej sprawie.
Bezpodstawny, zdaniem Sądu, jest zarzut skargi dotyczący wydania zaskarżonych decyzji przed wydaniem decyzji określających wysokość zaległości podatkowych i przed upływem 14 dni od dnia doręczenia spółce K. decyzji ustalającej wysokość dodatkowego zobowiązania podatkowego.
Decyzję inspektora kontroli skarbowej z dnia [...] września 2001r. nr [...] określającą zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za kwiecień i maj 2000r. i wysokość odsetek za zwłokę od tych zobowiązań oraz decyzję inspektora kontroli skarbowej z dnia [...] września 2001r. nr [...] określającą zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za kwiecień 1999r. i odsetki od tego zobowiązania, a także ustalającą dodatkowe zobowiązanie podatkowe należy bowiem uznać za doręczone w 2001r.
Jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy pisma inspektora kontroli skarbowej nr [...] z dnia [...] grudnia 2001r. w dniu 9 listopada 2001r. upoważniona do odbioru dokumentów spółki p. G. S. odmówiła przyjęcia w/w decyzji. Okoliczność tę Skarżąca potwierdziła podczas składania wyjaśnień na rozprawie. W takim przypadku zgodnie z art.153 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) uznaje się, że pismo doręczone zostało w dniu odmowy jego przyjęcia przez adresata, a więc 9 listopada 2001r. Nie ma przy tym znaczenia, iż tego dnia Skarżąca złożyła wniosek do Sądu o rozwiązanie spółki i zwolnienie z funkcji członka zarządu, albowiem pismo takie nie powoduje natychmiastowego zwolnienia z obowiązków członka zarządu.
Decyzja [...] Urzędu Skarbowego W. znak [...] przenosząca na Skarżącą odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe spółki z o. o " K." w podatku od towarów i usług za kwiecień 1999r. oraz kwiecień i maj 2000r. wydana została natomiast [...] lutego 2003 r., a więc zarzut skargi w tym względzie nie znajduje potwierdzenia w ustalonych okolicznościach sprawy.
Na postawie dokumentów załączonych do akt sprawy Sąd nie może natomiast uznać zasadności twierdzeń Izby Skarbowej w W., iż datą doręczenia jest dzień 25 października 2001r., albowiem na załączonej kopii potwierdzenia odbioru decyzji (nb dotyczącej wyłącznie decyzji nr [...]) brak informacji, o której mowa w art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej.
Niezasadne są zdaniem Sądu zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 116 Ordynacji podatkowej.
Z postanowień art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym w momencie powstania zaległości spółki K. (bowiem stosownie do art. 21 ustawy z 12 września 2002r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw -Dz.U. Nr 169, poz. 1387- zastosowanie w sprawie znajduje to brzmienie przepisu) wynika, iż za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu. Odpowiedzialność członków zarządu spółki obejmuje zobowiązania podatkowe, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków członków zarządu spółki.
Warunkiem powstania tej odpowiedzialności jest, by egzekucja przeciwko spółce okazała się bezskuteczna, chyba że członek zarządu wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (postępowanie układowe), albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy, bądź też wskaże on mienie, z którego egzekucja jest możliwa.
Bezsporne jest, iż Skarżąca pełniła funkcję członka zarządu spółki w okresie, którego dotyczą zaległości określone decyzjami nr: [...] i [...].
Sąd nie mógł także uznać zasadności argumentów Skarżącej podniesionych na rozprawie, iż niezgłoszenie we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jej winy, bowiem po określeniu zaległości podatkowych spółki Skarżąca nie była członkiem zarządu, a wcześniej nie występowały przesłanki upadłościowe.
Sąd zważył, iż zaległości podatkowe określone decyzjami inspektora kontroli skarbowej dotyczyły podatków powstających z mocy prawa wraz z zaistnieniem określonych w ustawie podatkowej okoliczności. Zaległości te istniały zatem obiektywnie bez względu na to, czy były określone decyzjami organu podatkowego. Jedynie dodatkowe zobowiązanie podatkowe powstało w wyniku doręczenia decyzji ustalającej.
Ponadto jak wynika z materiałów zgromadzonych w aktach sprawy przesłanki upadłościowe dotyczące innych zaległości niż podatkowe wystąpiły wcześniej niż moment wydania decyzji określających zaległości podatkowe. Skarżąca pełniła wówczas funkcję członka zarządu i miała tego pełną świadomość, bowiem już wtedy Spółka zaprzestała regulowania swoich zobowiązań (dowód: 1/pismo Skarżącej do Prezes Zarządu Spółki K. I. z 31 maja 2001r., w którym informuje o rosnącym zadłużeniu wobec ZUS, Urzędu Skarbowego i innych wierzycieli, w tym o zadłużeniu z tytułu zaległych wynagrodzeń; 2/ uzasadnienie wniosku z 9 listopada 2001r. o rozwiązanie Spółki wyrokiem sądu). Skarżąca jednak ( ani drugi członek zarządu) - co przyznała na rozprawie - wniosku o ogłoszenie upadłości nie złożyła.
Niezasadny, wobec danych wynikających z akt egzekucyjnych, jest także zarzut braku stwierdzenia przez organ podatkowy, iż egzekucja przeciwko spółce okazała się bezskuteczna.
[...] Urząd Skarbowy W. objął zaległości spółki K. za kwiecień 1999r. oraz kwiecień i maj 2000r. tytułami wykonawczymi nr: [...], [...] i [...] i zajął rachunek bankowy spółki K. w [...] w W., lecz jak wynika z pisma banku z [...].01.2002r. nr [...] egzekucja ta okazała się bezskuteczna, bowiem na rachunku brak było środków pieniężnych, ponadto nastąpił zbieg egzekucji z egzekucją prowadzoną przez ZUS.
Bezskuteczna okazała się również egzekucja z ruchomości, czego dowodzi raport starszego poborcy skarbowego A. S. z [...] listopada 2001r. stwierdzający, iż spółka pod wskazanym adresem nie prowadzi działalności i że brak informacji, gdzie znajduje się mienie spółki.
Skarżąca nie wskazała ani w trakcie postępowania podatkowego, ani w trakcie postępowania egzekucyjnego, ani w trakcie postępowania o przeniesienie odpowiedzialności za zaległości spółki, gdzie znajduje się mienie spółki, z którego byłoby możliwe wyegzekwowanie zaległości podatkowych, choć taką wiedzę posiadała o czym poinformowała na rozprawie. Dodać należy, że adres na ulicy [...] w N. podany został inspektorowi kontroli skarbowej w trakcie postępowania kontrolnego wyłącznie jako adres do korespondencji.
Niezasadny jest również zarzut naruszenia prawa strony wynikającego z art. 200 Ordynacji podatkowej. Jak wynika z akt sprawy stronie w postępowaniu zarówno w I- szej jak i w II-giej instancji wyznaczono termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału. Strona była zapoznana z zebranymi materiałami, a na okoliczność zapoznania sporządzono stosowny protokół.
Biorąc pod uwagę powyższe, nie stwierdzając, by zaskarżona decyzja naruszała prawo, na podstawie art. 151 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło