III SA 1776/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA (del.) J. Rudowski, Sędzia WSA M. Długosz-Szyjko, Asesor WSA S. Golec (spr.), Protokolant M. Gwardyś, po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2004 r. sprawy ze skargi Z. F. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] czerwca 2002 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o podatku od towarów i usług - oddala skargę - Decyzją z dnia [...] czerwca 2000 r. Inspektor Kontroli Skarbowej z Urzędu Kontroli Skarbowej w L. określił Z. F. jako pełnomocnikowi P.W. A w Z. ul. [...] kwoty zobowiązań i zaległości w podatku od towarów i usług za maj, czerwiec, lipiec, sierpień i grudzień 1998 r. oraz kwotę odsetek od zaległości podatkowych. Z akt sprawy wynika, że doręczenie decyzji zostało dokonane w dniu [...] czerwca 2000 r. Od decyzji tej w dniu [...] maja 2001 r. wniesione zostało odwołanie, które jako wniesione po terminie pozostawiono bez rozpatrzenia. Pismem złożonym do Izby Skarbowej w L. w dniu[...] stycznia 2002 r. Z. F. wezwał na podstawie "art. 34 pkt 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym" do usunięcia naruszenia prawa, którego jego zdaniem dopuszczono się opisaną decyzją organu kontroli skarbowej określając zobowiązania podatkowe i kwoty zaległości podatkowych pełnomocnikowi strony postępowania podatkowego, a nie samej stronie jako podatnikowi zobowiązanemu do zapłaty podatku. W swoim piśmie strona zażądała stwierdzenia nieważności opisanej decyzji organu kontroli skarbowej na podstawie art. 247 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.). Pismo strony zawierające żądanie stwierdzenia nieważności decyzji organu kontroli skarbowej przekazane zostało do Urzędu Kontroli Skarbowej w L., który przekazał je do Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej, jako organu właściwego na podstawie art. 26 ust.3 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej(t. j. Dz. U. Nr 54, poz. 572 ze zm.) do stwierdzenia nieważności decyzji inspektora kontroli skarbowej. Po rozpatrzeniu żądania, Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej w oparciu o art. 249 § 1 i 3 Ordynacji podatkowej odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji inspektora kontroli skarbowej. W uzasadnieniu swojej decyzji organ nadzorczy stwierdził, że podanie zawierające żądanie stwierdzenia nieważności decyzji zostało wniesione w dniu [...] stycznia 2002 r. t.j. po upływie ponad roku od doręczenia decyzji, której dotyczyło podanie strony i w związku z tym na podstawie art. 249 § 1 Ordynacji podatkowej należało odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji inspektora kontroli skarbowej. Ponadto w uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że w sprawie nie ma zastosowania art. 34 ust 4 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym Dz. U. Nr. 74, poz. 368 ze zm.), gdyż przepis ten ma zastosowanie do rozstrzygnięć od których nie przysługują środki odwoławcze w administracyjnym toku instancji. W odwołaniu od decyzji Generalnego Inspektora kontroli Skarbowej z dnia [...]marca 2002 r. odmawiającej wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności skarżący zażądał od Ministra Finansów stwierdzenia na podstawie art. 251 § 2 Ordynacji podatkowej, że decyzja inspektora kontroli skarbowej z dnia [...] czerwca 2000 r. została wydana z naruszeniem przepisów prawa. Po rozpatrzeniu odwołania Minister Finansów decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2002 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W dniu [...] lipca 2002 r. Z. F. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] czerwca 2002 r. W skardze strona skarżąca powtórzyła zarzuty dotyczące decyzji inspektora kontroli skarbowej zawarte w piśmie dotyczącym stwierdzenia nieważności tej decyzji a ponadto wniosła o stwierdzenie na podstawie art. 251 § 2 Ordynacji podatkowej, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów stwierdził brak podstaw do uznania zarzutów skargi za zasadne i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie skarżący żądał stwierdzenia nieważności decyzji wymiarowej w podatku od towarów i usług. Z akt sprawy wynika, że decyzję tę doręczono skarżącemu w dniu [...] czerwca 2000 r. Podanie zawierające żądanie stwierdzenia nieważności tej decyzji skarżący wniósł do Izby Skarbowej w L. w dniu [...] stycznia 2002 r. Żądanie to, pomimo wniesienia go do organu niewłaściwego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wydanej przez inspektora kontroli skarbowej, stanowiłoby na podstawie art. 170 § 2 Ordynacji podatkowej podstawę do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeżeli zostałoby wniesione w określonym przepisami prawa terminie. Termin ten dla żądania stwierdzenia nieważności decyzji w okresie, w którym wydano zaskarżoną decyzję o odmowie wszczęcia postępowania, zgodnie z treścią art. 249 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej wynosił jeden rok od doręczenia decyzji, której dotyczyło żądanie stwierdzenia nieważności. Z akt sprawy wynika, że skarżący uchybił temu terminowi. W toku postępowania skarżący nie wnosił o przywrócenie terminu do wniesienia żądania stwierdzenia nieważności decyzji. W związku z tym zaskarżona decyzja zawierała prawidłowe rozstrzygnięcie w zakresie stwierdzenia nieważności decyzji. Określony w art. 249 § 1 termin do wniesienia żądania stwierdzenia nieważności decyzji jest terminem prekluzyjnym i wiąże organy w postępowaniu prowadzonym na wniosek strony oraz w postępowaniu prowadzonym z urzędu. W ocenie Sądu w składzie rozpoznającym tę sprawę, Minister Finansów w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami prawa uznał, że w sprawie brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego o stwierdzenie na podstawie art. 251 § 2 Ordynacji podatkowej, że decyzja, której dotyczyło żądanie stwierdzenia nieważności została wydana z naruszeniem przepisów prawa. W tym miejscu należy podkreślić, że decyzja wydana na podstawie art. 251 § 2 Ordynacji podatkowej może dotyczyć wyłącznie sytuacji, w której uwzględnienie żądanie stwierdzenia nieważności decyzji doprowadziłoby do wydania decyzji o stwierdzeniu nieważności po upływie terminów przedawnienia zobowiązań podatkowych lub terminu do wydania decyzji ustalającej zobowiązania podatkowe, których dotyczyła decyzja, której nieważność by stwierdzono. W sytuacji tego rodzaju wydawanie decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji wymiarowej byłoby niecelowe, gdyż decyzja taka z uwagi na upływ terminów przedawnienia zobowiązań podatkowych lub terminu przedawnienia prawa do wydania decyzji ustalającej zobowiązania podatkowe, nic nie mogłaby w sprawie zmienić. Ponadto należy zauważyć, że wydanie decyzji, o której mowa w art. 251 § 2 Ordynacji podatkowej może nastąpić wyłącznie w wyniku przeprowadzonego postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Tak, więc decyzja taka nie może być wydana w sprawie, w której nie można wszcząć postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z powodu upływu terminu, o którym mowa w art. 249 § 1 Ordynacji podatkowej. Decyzja, o której mowa w art. 251 § 2 Ordynacji podatkowej nie stanowi alternatywy dla decyzji o stwierdzeniu nieważności, lecz dotyczy ona sytuacji, w której istnieją wszystkie przesłanki do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji i postępowanie to toczy się, jednak wydanie decyzji w sprawie nastąpiłoby po upływie terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych lub po upływie terminu przedawnienia prawa do wydania decyzji ustalającej zobowiązania podatkowe, których sprawa dotyczy. Uzyskanie przez stronę postępowania podatkowego decyzji, o której mowa w art. 251 § 2 Ordynacji podatkowej, z reguły ma znaczenie dla uprawnień majątkowych strony, gdyż po wydaniu takiej decyzji strona w oparciu o art. 260 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej może ubiegać się o odszkodowanie za szkodę spowodowaną decyzją wymiarową, która została wydana z naruszeniem przepisów prawa. Z tych względów zarzuty skargi należało uznać za bezzasadne. W rozpatrywanej sprawie w ocenie Sądu nie wystąpiły naruszenia prawa uzasadniające uchylenie zaskarżonej decyzji lub stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem przepisów prawa. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.