III SA 1845/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA(del) Małgorzata Niezgódka-Medek, Sędzia NSA (del) Włodzimierz Kubiak, Asesor WSA Jolanta Sokołowska (spr.), Protokolant Maciej Kurasz, po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2004 r. sprawy ze skargi W. P. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] czerwca 2002 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o podatku obrotowym i dochodowym oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2002 r. Nr [...] Minister Finansów, po rozpatrzeniu odwołania W. P. utrzymał w mocy decyzje Izby skarbowej w G. z dnia [...] kwietnia 2001 r. Nr [...], odmawiająca wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Komisji Odwoławczej przy Wydziale Finansowym Prezydium wojewódzkiej rady narodowej z dnia [...] stycznia 1966 r. w sprawie wymiaru podatku obrotowego i dochodowego za 1959 r. Z uzasadnienia powyższej decyzji wynika, że W. P. pismem z dnia [...] grudnia 2000 r. zwrócił się do [...] Urzędu Skarbowego w G. o uchylenie decyzji Prezydium wojewódzkiej rady narodowej z dnia [...] stycznia 1966 r., która został wymierzony podatek obrotowy i dochodowy za rok 1959 z tytułu prowadzenia działalności w [...], polegającej na drukowaniu wydawnictw [...] bez zgłoszenia obowiązku podatkowego. Kolejnym pismem sprecyzował swoje żądanie wnosząc o stwierdzenie nieważności wyżej wymienionej decyzji. Stwierdził, że decyzja ta została na skutek wyroku sądu Powiatowego w G. z dnia [...] kwietnia 1965 r., skazującego go na [...] więzienia za udział w organizacyjnej działalności w [...], utrzymanego w mocy przez Sąd Wojewódzki w G. wyrokiem z dnia [...] kwietnia 1965 r. Natomiast obecnie wyroki te zostały uchylone przez Sąd Najwyższy wyrokiem z dnia [...] kwietnia 1999 r., którym tez został uniewinniony od stawianego zarzutu. Izba Skarbowa decyzją z dnia [...] kwietnia 2001 r. Nr [...] odmówiła wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Komisji Odwoławczej przy wydziale Finansowym Prezydium Wojewódzkiej rady Narodowej, ze względu na upływ terminu określonego w art. 249 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa, tj. żądanie o stwierdzenie nieważności decyzji zostało wniesione po upływie roku od jej doręczenia. W odwołaniu od wyżej wymienionej decyzji strona stwierdziła, że decyzja jest prawnie niezasadna i krzywdząca. Zwraca uwagę na brak możliwości złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji przed wydaniem wyroku przez Sąd Najwyższy. Minister Finansów podzielił stanowisko Izby Skarbowej wyrażone w decyzji z dnia [...] kwietnia 2001 r. Wyjaśnił, że termin do wniesienia żądania stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej jest terminem nieprzywracalnym i zastrzeżonym dla działań organu podatkowego z urzędu. W takim wypadku przywoływana przez stronę okoliczność wydania przez Sąd Najwyższy wyroku uniewinniającego nie może stanowić podstawy do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Sygn. akt III S.A. 1845/02 W Skardze do Sądu W. P. wnosząc o uchylenie decyzji Ministra Finansów zarzucił jej naruszenie art. 249 ustawy - Ordynacja podatkowa. Przytoczył argumenty podobne jak we wniosku z dnia [...] grudnia 2000r. oraz w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Stwierdził, iż przyjęcie w zaskarżonej decyzji instytucji przedawnienia jest nadużyciem prawa i jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Wyraził pogląd, iż bieg terminu przedawnienia powinien być liczony od daty wydania wyroku Sądu Najwyższego. Wyjaśnił, że do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji zobligował go Sąd Okręgowy w G., do którego wniósł pozew o odszkodowanie za straty poniesione w związku z wydaną decyzją. Poza tym w piśmie procesowym skarżący dowodził, że uchylone przez Sąd Najwyższy wyroki stanowiły podstawę do wydania decyzji z 1959r.. Prosi o stwierdzenie jej nieważności i uznanie uwarunkowań historycznych jako przeszkodę do rozpoczęcia biegu przedawnienia. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Zakwestionował pogląd skarżącego odnośnie liczenia terminu do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji od daty wyroku Sądu Najwyższego, uznając, że brzmienie art. 249 Ordynacji podatkowej jest jednoznaczne i nie uprawnia do takiej interpretacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Organy podatkowe zasadnie zastosowały w niniejszej sprawie art. 249 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.), zgodnie z którym organ podatkowy odmawia wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeżeli żądanie zostało wniesione po upływie roku od jej doręczenia. Bezsprzecznym jest, że wniosek stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej został złożony ze znacznym przekroczeniem tego terminu. Zakreślony omawianym przepisem art. 249 Ordynacji podatkowej termin jest terminem zawitym i jego przekroczenie ma ten skutek, że wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji nie podlega merytorycznemu rozpoznaniu. Odmowa wszczęcia postępowania stanowi bowiem jednocześnie odmowę przeprowadzenia jakichkolwiek dowodów w sprawie i rozstrzygania merytorycznego o zasadności wniosku o stwierdzenie nieważności. Z tego też względu organy podatkowe nie mogły rozpatrywać podnoszonych przez skarżącego argumentów na okoliczność stwierdzenia nieważności decyzji Komisji Odwoławczej przy Wydziale Finansowym Prezydium Wojewódzkiej rady Narodowej z dnia [...] stycznia 1966r. w sprawie wymiaru podatku obrotowego i dochodowego za 1959 r.. Podkreślenia wymaga, że roczny termin do wniesienia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej jest terminem nieprzywracalnym. Ordynacja podatkowa nie przewiduje też ani zawieszenia biegu tego terminu, ani innego sposobu jego liczenia, a tylko w takim przypadku byłoby to możliwe. Dlatego nie zasługuje na uwzględnienie stanowisko skarżącego, aby ze względu na uwarunkowania historyczne termin do wniesienia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji był liczony od daty wyroku Sądu Najwyższego, bądź ażeby owe uwarunkowania stanowiły przesłankę do zawieszenia biegu tego terminu. O ile natomiast chodzi o zarzut naruszenia zasad współżycia społecznego, to jest on zupełnie bezprzedmiotowy w sytuacji, gdy przepisy Ordynacji podatkowej nie zawierają odpowiednika art. 5 Kodeksu cywilnego, co powoduje, że organy orzekające w sprawach jak przedmiotowa, są limitowane wyłącznie kryteriami i warunkami ściśle określonymi w przepisach ustawy. Zważywszy na oczekiwania skarżącego, iż Sąd rozstrzygnie sprawę merytorycznie oraz uwzględni wnioski zawarte w pismach procesowych, wyjaśnienia wymaga, że stosownie do postanowień art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że rola sądu administracyjnego sprowadza się do sprawowania kontroli działalności organów administracji publicznej, a nie zastępowania ich w załatwianiu spraw poprzez wydawanie końcowego rozstrzygnięcia w sprawie. Wyjaśnienia wymaga też, iż właściwość sądu orzekającego w niniejszej sprawie wynika z treści art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) stanowiącego, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpatrzeniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż brak jest ustawowych przesłanek do uwzględnienia skargi, w związku z czym należało ją oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).