III SA 1917/03
WyrokWSA w Warszawie2004-12-13
Skład orzekający: Hanna Kamińska, Dariusz Dudra, Jakub Pinkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa umorzenia zaległości podatkowej, dokonana z powodu braku przesłanek ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, a także braku zgody organu samorządowego na umorzenie podatku stanowiącego dochód gminy, jest zgodna z prawem?Ratio decidendi
Organ podatkowy może umorzyć zaległości podatkowe lub odsetki za zwłokę w przypadku uzasadnionym ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, co stanowi uznanie administracyjne. W przypadku podatków stanowiących dochód gminy, umorzenie wymaga zgody organu samorządowego. Brak tych przesłanek uzasadnia odmowę umorzenia, a sądowa kontrola ogranicza się do postępowania, a nie do samego rozstrzygnięcia uznaniowego.Stan faktyczny
Skarżący M. R. wniósł o umorzenie zaległości podatkowej w zryczałtowanym podatku dochodowym za lata 2000-2001. Organy podatkowe obu instancji odmówiły umorzenia, wskazując na brak ważnego interesu podatnika oraz na fakt, że okoliczności powstania zaległości były zależne od działań podatnika. Dodatkowo, Burmistrz Gminy nie wyraził zgody na umorzenie należności głównej, która stanowiła dochód gminy. Skarżący podnosił, że jego jedynym źródłem utrzymania jest renta, a proponowana przez Izbę Skarbową ulga w spłacie zadłużenia w postaci rozłożenia na raty jest teoretyczna.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Hanna Kamińska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Dariusz Dudra, sędzia WSA Jakub Pinkowski, Protokolant Anna Zientara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi M. R. na decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej oddala skargę.
Izba Skarbowa w W. decyzją z dnia [...] czerwca 2003r. utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego W.- [...] z dnia [...] marca 2003r.odmawiającą M. R. umorzenia zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym z tytułu karty podatkowej za lata 2000-2001 w kwocie [...] zł.
Z uzasadnienia decyzji wynika, że organy podatkowe obu instancji rozważyły sprawę w świetle przesłanek z art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej i doszły do przekonania, że sytuacja osobista i materialna podatnika opisana w decyzji nie uzasadnia udzielenia mu ulgi płatniczej w postaci umorzenia zaległości podatkowych, a w szczególności okoliczności, które miały wpływ na powstanie przedmiotowych zaległości były zależne od działań podatnika.
Organ odwoławczy wskazał, że podatek dochodowy z tytułu działalności gospodarczej od osób fizycznych opłacany w formie karty podatkowej jest dochodem gminy. Warunkiem do przyznania ulgi jest, zatem zgoda Przewodniczącego organu samorządowego. Burmistrz Gminy W.- [...] postanowieniem z dnia [...] września 2002r. nie wyraził zgody na umorzenie zaległości głównej, natomiast wyraził zgodę na umorzenie odsetek w kwocie [...] zł. Skarżący w dacie złożenia wniosku o umorzenie zaległości otrzymywał rentę oraz wynagrodzenie za pracę w wysokości łącznej [...] zł miesięcznie, wobec czego miał możliwość chociażby częściowej spłaty zadłużenia. Nie podjął jednak próby zmniejszenia zadłużenia.
Strona jednocześnie została pouczona na podstawie art. 48 § 1 Ordynacji podatkowej o możliwości wystąpienia do Urzędu Skarbowego z wnioskiem o udzielenie ulgi w postaci rozłożenia na raty zapłaty zaległości podatkowej.
M.R. zaskarżył powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnosząc o pozytywne rozpatrzenie skargi ze względu na swoją sytuację finansową i materialną. Podnosi, że obecnie jego jedynym źródłem utrzymania jest renta w wysokości [...] zł. Wyjaśnił, iż od sierpnia 2001r. do czerwca 2002r. otrzymywał wynagrodzenie za pracę w wysokości ok. [...] zł, jednakże z tych dochodów spłacał zaległość wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Zaskarżonym decyzjom organów podatkowych stawia zarzut nie uwzględnienia ważnego interesu podatnika polegający na obiektywnej niemożliwości spłacenia powstałych zaległości oraz wskazuje, iż proponowana przez Izbę Skarbową ulga w spłacie zadłużenia w postaci rozłożenia jej na raty może być potraktowana jako czysto teoretyczna ewentualność.
Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził i zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Przepis art. 67 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) będący materialno-prawną podstawą rozstrzygnięcia stanowi, że w przypadku uzasadnionym ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy może, na wniosek podatnika, umorzyć w całości lub części zaległości podatkowe lub odsetki za zwłokę. Z powyższego sformułowania wynika, iż decyzje podejmowane na podstawie wskazanego przepisu są decyzjami podejmowanymi w ramach uznania administracyjnego i to uznania pełnego: " organ ... może -. Oznacza to, że do organu administracji państwowej należy wybór jednego z możliwych sposobów rozstrzygnięcia sprawy. Sądowa kontrola tego rodzaju decyzji obejmuje samo postępowanie poprzedzające jej wydanie, ale nie rozstrzygniecie, będące wynikiem dokonania wyboru, o którym była mowa wyżej.
Jeżeli organ administracji stwierdzi, że w sprawie nie zachodzą przesłanki, wynikające z art. 67 Ordynacji podatkowej tj. ważny interes podatnika lub interes publiczny, przepis ten w ogóle nie może mieć zastosowania.
Decyzja uznaniowa może być przez Sąd uchylona tylko w razie stwierdzenia, że została wydana z naruszeniem przepisów o postępowaniu, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy ( art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). O tego rodzaju naruszeniach można by mówić, gdyby organ pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pominął istotny dla rozstrzygnięcia sprawy materiał dowodowy lub dokonał oceny tego materiału wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. Opisane uchybienia w rozpoznawanej sprawie nie miały miejsca. Z zaskarżonej decyzji Izby Skarbowej w W. wynika, że organ ten dokonał oceny okoliczności uzasadniających, zdaniem podatnika, umorzenie zaległości podatkowych i uzasadnił w sposób wyczerpujący, dlaczego nie uznał argumentów skarżącego. Dołożył należytej staranności, jeżeli chodzi o ustalenie możliwości finansowych skarżącego, wypełniając tym samym dyspozycję art. 122 Ordynacji podatkowej, który to przepis nakłada na organy podatkowe obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Zarówno ocena okoliczności sprawy, jak i jej rozstrzygnięcie mieszczą się w granicach uznania administracyjnego zakreślonych w powołanym przepisie art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej, nie przekroczyły także granic prawa do swobodnej oceny dowodów zapisanego w art. 191 tej ustawy. Stosowanie ulg płatniczych w postaci umorzenia zaległości podatkowych stanowi zawsze wyłom w zasadzie powszechności opodatkowania i równego traktowania podmiotów. Z tego powodu winno mieć miejsce tylko w okolicznościach szczególnych, a takie okoliczności szczególne w rozpatrywanej spawie nie wystąpiły
Okoliczności, które miały wpływ na powstanie przedmiotowych zaległości były zależne od działań skarżącego.
Należy przede wszystkim przypomnieć, iż w przypadku pobieranych przez urząd skarbowy podatków i opłat stanowiących dochody jednostek samorządu terytorialnego, organ podatkowy może umarzać zaległości lub odsetki za zwłokę wyłącznie za zgodą - w przypadku gminy - wójta, burmistrza( prezydenta). W niniejszej sprawie Burmistrz Gminy W.- [...] nie wyraził zgody na umorzenie należności głównej. Brak zgody tego organu, do którego urząd skarbowy obowiązany był wystąpić o zajęcie stanowiska, w myśl art. 209 § 1 Ordynacji podatkowej, oznacza że organ podatkowy nie ma podstaw do zastosowania ulgi polegającej na umorzeniu zaległości podatkowej.
Wobec stwierdzenia, że zaskarżona decyzja prawa nie naruszała Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, miał obowiązek oddalić skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło