III SA 2000/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, Sędziowie sędzia WSA Dariusz Dudra, sędzia WSA Małgorzata Jarecka (spr.), Protokolant Krzysztof Zaorski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2004 r. sprawy ze skargi F. S. – Zarząd Inwestycji [...] w W. na postanowienie Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych pisma - oddala skargę - Zaskarżonym postanowieniem nr [...] z dnia [...] lipca 2003 r. na podstawie art. 233§1 pkt 1 w zw. z art. 239 oraz art. 162 ustawy Ordynacja podatkowa Izba Skarbowa utrzymała w mocy postanowienie Urzędu Skarbowego W. [...] z dnia [...] maja 2003 r. odmawiające przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych pisma z dnia [...] marca 2003r. w sprawie umorzenia odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych. F. S. w dniu [...] marca 2003r. złożył wniosek o rozliczenie zobowiązań finansowych z tytułu podatku od osób fizycznych. We wniosku wyjaśnił, iż na koncie Urzędu Skarbowego W. [...] istnieje nierozliczona nadpłata zaliczek podatku dochodowego za rok 1999 – według PIT-36, w kwocie [...] zł oraz niedopłata w podatku dochodowym za okres od [...] listopada 2000r. do [...] grudnia 2001r., w kwocie [...] zł. Twierdził, iż dokonał wpłat w dniu [...] marca 2003r. w kwocie [...],- zł oraz w dniu [...] lutego 2003 r. w kwocie [...] zł . Wobec czego niedopłata faktycznie stanowi różnicę kwoty [...] zł i sumy dokonanych wpłat wraz z kwotą nadpłaty, w wysokości łącznej [...] zł., a zatem pozostała mu do zapłaty kwota [...] zł. Tę różnicę skarżący wpłacił na konto Urzędu Skarbowego w dniu [...] marca 2003r. Skarżący twierdząc, że rozliczył się z Urzędem Skarbowym w konkluzji swego wniosku zwrócił się o "nienaliczanie odsetek". W dniu [...] marca 2003r. Urząd Skarbowy W. [...] wezwał F. S. w trybie art. 169§1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz.U. Nr 137, poz. 926 z 1997r. ze zm. ) oraz na podstawie art. 44 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2002 r. o warunkach dopuszczalności i nadzorowaniu pomocy publicznej dla przedsiębiorców ( Dz.U. Nr 141 poz. 1176) do uzupełnienia braków formalnych pisma przez pisemne skonkretyzowanie zakresu żądania objętego złożonym wnioskiem – tj. określenie kwoty, rodzaju podatku, wskazanie okresu jakiego dotyczy należność objęta wnioskiem jak również wskazanie rozmiaru ulgi oraz o złożenie informacji dotyczącej pomocy publicznej w okresie kolejnych trzech lat poprzedzających dzień złożenia wniosku. [...] kwietnia 2003 r. powyższe wezwanie doręczono skarżącemu. W dniu [...] kwietnia 2003 r.( co wynika z prezentaty Urzędu Skarbowego) F. S. złożył pismo, w którym wyjaśniał, o co wnosił we wniosku oraz wypełniony formularz informacji o pomocy publicznej. [...] kwietnia 2003 r. Urząd Skarbowy W. [...] postanowieniem numer [...], na podstawie art. 169§1 i §4 Ordynacji podatkowej orzekł o pozostawieniu bez rozpatrzenia wniosku F. S. o umorzenie odsetek za zwłokę od zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych, uzasadniając orzeczenie opóźnieniem w uzupełnieniu braków formalnych pisma, do którego skarżący został wezwany. Zakreślony terminu upływał w dniu [...] kwietnia 2003 r., a braki uzupełnił skarżący [...] kwietnia 2003r. W dniu [...] kwietnia 2003 r. skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu, podnosząc, iż opóźnienie nie był znaczne, a spowodowane zostało tym, "że nie miał technicznych możliwości" dopełnienia obowiązku. Postanowieniem z dnia [...] maja 2003 r. Urząd Skarbowy W. [...] Nr [...], na podstawie art. 216§1 ia rt. 162 i 163§1 Ordynacji podatkowej, odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych pisma z dnia [...] marca 2003r. w sprawie umorzenia odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych w podatku od osób fizycznych. W uzasadnieniu wskazał, że skarżący nie wykazał, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, albowiem jak Urząd podniósł, mimo załatwiania spraw w urzędzie w dniu [...] maja 2003r. skarżący miał techniczną możliwość pozostawienia pism w urzędzie, który tego dnia był czynny w godzinach 9-17 lub wysłania ich drogą pocztową. Nadto Urząd wskazał, iż skarżący nie tylko nie dochował 7-o dniowego terminu do uzupełnienia braków formalnych pisma, lecz także nie spełnił wymogów z art. 162§2 Ordynacji podatkowej, który nakazuje wniosek o przywrócenie terminu składać w terminie 7 dni od momentu ustania przyczyny uchybienia terminowi. F. S. na powyższe postanowienie złożył zażalenie. W zażaleniu ponownie wyjaśniał, iż w Urzędzie Skarbowym W. [...] toczyło się postępowanie w przedmiocie nadpłaconego podatku VAT w związku z wynajmem lokalu na cele mieszkalne. Nadpłata ta, zdaniem skarżącego przewyższa sumę dopłat do podatku dochodowego i jest cały czas na koncie Urzędu, a zatem liczenie odsetek za zwłokę w jego sprawie jest niezasadne. Nadto twierdził, iż w bezpośrednich rozmowach z pracownikiem Urzędu uzgadniał z Działem Podatków Bezpośrednich kwoty dopłat do podatku i odsetek. W dniu [...] kwietnia 2003r. był także w Urzędzie w celu podpisania uzgodnienia salda i wpłacił jeszcze w kasie resztę należności [...] zł. W tym dniu także poinformował pracownika Urzędu Pana M. S., iż nie jest zainteresowany pomocą publiczną dla przedsiębiorstw albowiem o nią nie występował. Skarżący podniósł, iż uważa, że postanowienie o odmowie przywrócenia terminu zostało wydane wyłącznie po to by nie ustosunkować się do merytorycznego problemu pobierania odsetek od środków finansowych , które faktycznie znajdowały się na koncie Urzędu. Izba Skarbowa utrzymując w mocy postanowienie organu podatkowego pierwszej instancji stwierdziła, że skarżący uchybił terminowi do uzupełnienia braków formalnych pisma i nie uprawdopodobnił, iż uchybienie to nastąpiło bez jego winy. Skarżący został wezwany przez Urząd do uzupełnienia braków formalnych pisma z dnia [...] marca 2003r. W dniu [...] kwietnia 2003r., z jednodniowym opóźnieniem, złożył pismo uzupełniające braki w Urzędzie Skarbowym, natomiast nie wniósł jednocześnie podania o przywrócenie terminu. Izba Skarbowa uznała, iż skarżący miał możliwość złożenia pisma wyjaśniającego zarówno w Kancelarii Urzędu Skarbowego jak i w Urzędzie Pocztowym. Zatem nie można było uznać , iż uchybienie nastąpiło bez jego winy. Nadto stwierdziła, iż skarżący uchybił także terminowi do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, albowiem wniosek ten wpłynął [...] kwietnia 2003r, a termin do jego złożenia upłynął [...] kwietnia 2003r. Izba Skarbowa stwierdzając , iż Urząd postąpił prawidłowo i nie znajdując podstaw do uwzględnienia zażalenia zaskarżonym postanowieniem utrzymała w mocy postanowienie pierwszej instancji. Na powyższe postanowienie F. S. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W skardze ponownie podniósł, iż nie uzupełnił braków formalnych pisma w terminie, albowiem swoją sytuację wyjaśniał jeszcze [...] kwietnia 2003r. w Urzędzie ustnie, zapłacił kwotę należnych zaległości podatkowych wraz z odsetkami oraz poinformował pracownika Urzędu, iż nie jest zainteresowany pomocą materialną. Twierdził, "że jego sprawa " jest w sferze logiki’, a jeżeli nienaliczanie odsetek jest niemożliwe wystarczy zwykła odmowa z uzasadnieniem". W ocenie skarżącego zatem dostarczenie dokumentów, o które prosił Urząd dla merytorycznego rozstrzygnięcia nie miało znaczenia. Skarżący zarzucił także, iż Izba Skarbowa rozpatrując niniejsze zażalenie nie odniosła się do jego prośby o ustalenie, czy w oczywistej, zdaniem skarżącego sytuacji braku podstaw do naliczania odsetek możliwe jest ich nienaliczanie. W związku z powyższym skarżący zwrócił się do Sądu o uchylenie postanowień Izby Skarbowej i Urzędu Skarbowego oraz orzeczenie w sprawie prośby o odstąpienie od naliczania odsetek za zwłokę w podatku dochodowym w związku z przewidywanym przez Urząd Skarbowy uznaniem nadpłaty w podatku VAT. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w Warszawie wniosła o jej oddalenie. Przedmiotowa sprawa została rozpoznana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 97§1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U.153 poz1217 ze zm.) Przepis ten stanowi, że sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 01.101 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy wojewódzkie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim należy podnieść, iż zgodnie z brzmieniem art. 1 §1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz.U. Nr 153 poz.1296), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Oznacza to, że sąd ten na skutek zaskarżenia działania (zaniechania) organu nie przyjmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie skontrolować (ocenić) działalność tego organu. Z tego względu sąd administracyjny, co do zasady nie może zastępować organu administracji publicznej i wydawać końcowego rozstrzygnięcia sprawy. A zatem w przedmiotem rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie mogło być tylko zagadnienie, którego ramy zakreśla zaskarżone postanowienie Izby Skarbowej z dnia [...] lipca 2003r. czyli kwestia prawidłowości rozstrzygnięcia co do odmowy przywrócenia terminu. Sąd nie mógł natomiast rozstrzygnąć, czy też zająć merytorycznego stanowiska w przedmiocie odstąpienia od naliczania odsetek albowiem wkroczyłby w sferę zakreśloną dla działania organu administracji. Natomiast organ przed rozpoznaniem wniosku w przedmiocie przywrócenia terminu nie był uprawniony do merytorycznej oceny wniosku skarżącego z dnia [...] marca 2003r. Oceniając zgodność z prawem wydanego postanowienia w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu Sąd stwierdził, iż zarówno organ I-ej instancji jak i drugiej działały prawidłowo. Przesłanki do przywrócenia terminu, które muszą być spełnione określone zostały w art. 162 Ordynacji podatkowej. Są nimi: - uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy strony w uchybieniu terminu, - wniesienie wniosku o przywrócenie terminu w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu - równoczesne ze złożeniem wniosku dokonanie czynności, której strona nie dokonała w terminie. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie w swoich orzeczeniach wskazywał okoliczności, które mogą wykazać brak winy w uchybieniu terminu np. błędne powiadomienie ( Wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2000 sygn. akt. I SA/Lu 40/99 niepubl.), istnienie przeszkody nie do przezwyciężenia np. pożar, nagła choroba ( wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2000r. sygn. I SA/Ka 660/98 niepubl). W świetle dotychczasowego orzecznictwa ukształtował się pogląd, iż zachowanie strony, uzasadniające pozytywne rozpatrzenie wniosku, należy rozpatrywać pod kątem obowiązku szczególnej staranności strony przy dokonywaniu czynności procesowej. Obiektywnym miernikiem staranności jest staranność, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. ( Kodeks postępowania cywilnego z komentarzem, Warszawa 1989r., t.I s. 275) Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, iż Izba Skarbowa dokonując oceny zachowania skarżącego nie naruszyła prawa. Obiektywnie bowiem należy stwierdzić, iż skarżący miał możliwość nie uchybienia terminowi przez złożenie pisma uzupełniającego braki w Kancelarii Urzędu lub Urzędzie Pocztowym. Twierdzenie skarżącego, iż " nie miał technicznych" by to uczynić jest nieuzasadnione. Dodatkowo Izba Skarbowa słusznie wskazała, iż w przedmiotowej sprawie skarżący uchybił terminowi wskazanemu w art. 162§2 Ordynacji podatkowej, albowiem. W dniu [...] kwietnia 2003r. ustała przyczyna uchybienia terminowi w rozumieniu wyżej wymienionego przepisu, a zatem skarżący w terminie 7 dni licząc do dnia [...] kwietnia winien złożyć wniosek o jego przywrócenie. Tymczasem wniosek taki złożył dopiero [...] kwietnia 2003r. Należy także podnieść, iż w odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej zasadnie stwierdził, iż przedmiotem niniejszego postępowania było zażalenie na postanowienie Urzędu z dnia [...] maja 2003r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych pisma, a nie postanowienie z dnia [...] kwietnia 2003r., którym to Urząd Skarbowy pozostawił bez rozpatrzenia wniosek w sprawie umorzenia odsetek za zwłokę od zaległości w podatku od osób fizycznych. Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia i wnioski należy stwierdzić, iż brak jest przesłanek do uwzględnienia skargi i w związku z tym na postawie art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) należało ją oddalić.