III SA 2241/02
WyrokWSA w Warszawie2004-03-16
Skład orzekający: Antoni Hanusz, Małgorzata Długosz-Szyjko, Włodzimierz Kubiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej, wydana w sytuacji, gdy ta sama osoba podpisała zarówno decyzję pierwszej instancji, jak i decyzję w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, jest zgodna z prawem, biorąc pod uwagę przepisy o wyłączeniu pracownika od udziału w postępowaniu?Ratio decidendi
Decyzja Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej została uchylona, ponieważ narusza przepisy prawa. Kluczowym naruszeniem było wydanie decyzji przez osobę, która brała udział w wydawaniu decyzji w pierwszej instancji, co stanowiło podstawę do wyłączenia tej osoby z mocy prawa na podstawie art. 130 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Naruszenie przepisów o wyłączeniu pracownika stanowi przesłankę wznowienia postępowania.Stan faktyczny
Spółka cywilna "M." wniosła o zmianę ostatecznej decyzji inspektora kontroli skarbowej określającej zaległość w podatku od towarów i usług. Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej (GIKS) odmówił zmiany decyzji, uznając brak podstaw prawnych. Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, GIKS utrzymał w mocy swoje poprzednie rozstrzygnięcie. Skarżący zarzucili nieprawidłowości postępowania kontrolnego i powołali się na komunikat prasowy dotyczący rejestracji samochodów. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie przepisów o wyłączeniu pracownika.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję, stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, oraz zasądza od Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej na rzecz skarżącej spółki zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA (del.), Antoni Hanusz (spr.), WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, Sędziowie, NSA (del.) Włodzimierz Kubiak, Protokolant Robert Powojski, po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2004 r. sprawy ze skargi "M." s. c. – S. S., M. W. na decyzję Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej z dnia [...] lipca 2002 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o podatku od towarów i usług 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3) zasądza od Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej na rzecz skarżącej spółki 300 (słownie: trzysta złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
1. Zaskarżoną decyzją z dnia [...].07.2002r. Nr [...], po rozpatrzeniu wniosku M. W. i S. S. o ponowne rozpatrzenie sprawy Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...].04.2002r. Nr [...] odmawiającą zmiany decyzji ostatecznej inspektora kontroli skarbowej.
Jak wynika z uzasadnienia powyższej decyzji wspólnicy spółki cywilnej "M." w B. zwrócili się o zmianę, na podstawie art. 254 § 1 Ordynacji podatkowej, decyzji ostatecznej Nr [...] z dnia [...].12.2001r. wydanej przez inspektora kontroli skarbowej z Urzędu Kontroli Skarbowej w B., którą została określona zaległość w podatku od towarów i usług za czerwiec 2000r. odsetki za zwłokę oraz ustalono dodatkowe zobowiązanie w podatku od towarów i usług. Jednakże po rozpatrzeniu wniosku Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej wydał decyzję z dnia [...].04.2002r. Nr [...], którą odmówił zmiany ostatecznej decyzji inspektora z dnia [...].12.2001r., wskazując, iż brak jest podstaw do jej weryfikacji na podstawie art. 254 § 1 Ordynacji podatkowej. Przepis ten zdaniem GIKS umożliwia jedynie zmianę decyzji ustalających wysokość zobowiązań podatkowych w sytuacji, gdy w sprawie nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych mających wpływ na ich ustalenie, a skutki wystąpienia tych okoliczności zostały uregulowane w przepisach prawa podatkowego obowiązujących w dniu wydawania decyzji.
W odwołaniu wniesionym od decyzji organu niższego stopnia, potraktowanym jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, strony zarzuciły nieprawidłowości postępowania kontrolnego, wskazując na komunikat prasowy z dnia 31.01.2002r. mówiący o możliwości rejestracji do 1.01.2001r. samochodu osobowego, jako ciężarowego bez stosownej homologacji. Jednakże odwołujący się powołali treść przepisu art. 253 § 1 Ordynacji podatkowej, w którym mowa o możliwości uchylenia lub zmiany decyzji, jeżeli przemawia za tym interes publiczny lub ważny interes podatnika.
2. Główny Inspektor Kontroli Skarbowej nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania. Po rozpoznaniu odwołania, które zostało potraktowane, jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, z uwagi na zmianę od 1.07.2002r. przepisu art. 26 ust. 2 ustawy o kontroli skarbowej, zarzutów strony, bowiem nie podzielał i decyzją z dnia [...].07.2002r. Nr [...] GIKS utrzymał w mocy własne rozstrzygnięcie. Odmawiając zmiany decyzji GIKS wskazał na jakich przesłankach oparta jest weryfikacja decyzji ostatecznych na podstawie przepisu art. 254 § 1 Ordynacji podatkowej oraz wyjaśnił, że przepis ten nie może być podstawą do zmiany decyzji ostatecznej inspektora. Nie stwierdzono bowiem, by w sprawie nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych mających wpływ na ustalenie zobowiązania podatkowego spółki.
3. Na powyższą decyzję M. W. i S. . wnieśli skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnosząc w niej o uchylenie lub zmianę zaskarżonej decyzji zarzucają, iż w związku z tym, że dokumenty firmy "M." w okresie kontroli były w posiadaniu Urzędu Kontroli Skarbowej kontrola nie powinna być prowadzona w tym czasie. Przytaczając komunikat prasowy z dnia 31.01.2002r. skarżący wskazują, iż zakupiony przez nich samochód, bez stosownej homologacji, może być uznany do 1.01.2001r. jako ciężarowy. Strony powołują się na treść art. 253 § 1 Ordynacji podatkowej przytaczając ogólnie sens tego przepisu.
4. W odpowiedzi na skargi Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej wniósł o jej oddalenie, bowiem jej zarzuty uznał za bezzasadne i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji wraz z przytoczoną tam argumentacją.
5. Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem w świetle art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25.07.2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) stwierdzić należy, iż decyzja ta narusza przepisy prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Skarga zasługuje więc na uwzględnienie, lecz z innych powodów niż podniesionych w skardze.
Jak wynika z akt sprawy w wydaniu zaskarżonej decyzji udział brał Sekretarz Stanu w Ministerstwie Finansów Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej, którego podpis widnieje zarówno na decyzji wydanej w pierwszej instancji, jak w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy. Zgodnie z treścią art. 26 ust. 3 ustawy z dnia 7.06.2002r. o zniesieniu Generalnego Inspektora Celnego, o zmianie ustawy o kontroli skarbowej oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 89, poz. 804), którą zmieniono z mocą obowiązującą od 1.07.2002r. art. 26 ustawy o kontroli skarbowej, do uchylenia decyzji ostatecznej Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej właściwy jest Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej. Natomiast w myśl art. 26 ust. 2 tej ustawy od decyzji wydanej przez Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej stronie nie służy odwołanie lecz wniosek do tego organu o ponowne rozpatrzenie sprawy. Do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stosuje się, w świetle przepisu art. 26 ust. 4 powołanej ustawy, odpowiednio przepisy Ordynacji podatkowej. Tego rodzaju postępowanie mimo braku w nim elementu dewalutywności, nie jest bowiem klasycznym postępowaniem dwuinstancyjnym, obejmującym działanie dwóch organów niższej i wyższej instancji, podlega więc ogólnym regułom określonym przez przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące postępowania odwoławczego. Ustalony w sposób bezsporny stan faktyczny polegający na tym, że zarówno decyzję wydaną w pierwszej instancji, jak w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy podpisała w analizowanym okresie ta sama osoba, a więc Sekretarz Stanu Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej, skłania do wniosku, iż należy zastosować normę wypływającą z treści art. 130 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Natomiast na podstawie art. 130 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej pracownik Ministra Finansów podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawach dotyczących zobowiązań podatkowych oraz innych spraw normowanych przepisami prawa podatkowego, w których brał udział w wydawaniu decyzji. Pracownik ten podlega wyłączeniu z mocy prawa jeśli brał udział w czynnościach decydujących, a konkretnie w wydawaniu zaskarżonej decyzji, co miało miejsce w niniejszej sprawie. Na podstawie powołanego przepisu wyłączeniu podlega także pracownik piastujący stanowisko organu administracji państwowej, jakim jest Sekretarz Stanu w Ministerstwie Finansów Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej. Skutek w postaci wyłączenia pracownika od załatwienia sprawy następuje z chwilą wydania decyzji. Naruszenie przepisów o wyłączeniu pracownika, polegające na wydaniu decyzji przez pracownika, który został wyłączony, stanowi przesłankę wznowienia postępowania.
Wobec tego powyższe okoliczności w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego świadczą o naruszeniu przepisów prawa dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało zaskarżoną decyzję uchylić i orzec o kosztach na podstawie art. 200 powołanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło