III SA 225/03

WyrokWSA w Warszawie2004-01-06

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy grunty leśne, będące w posiadaniu przedsiębiorcy, który nie uzyskał administracyjnej decyzji o wyłączeniu ich z produkcji leśnej, podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości jako grunty związane z działalnością gospodarczą, czy podatkiem leśnym?
Ratio decidendi
Grunty leśne, będące w posiadaniu przedsiębiorcy, podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości jako grunty związane z działalnością gospodarczą tylko wtedy, gdy zostały one wyłączone z produkcji leśnej na mocy ostatecznej decyzji administracyjnej lub faktycznie zajęte na cele innej działalności gospodarczej. Samo posiadanie gruntów przez przedsiębiorcę, zamiar prowadzenia działalności gospodarczej w przyszłości, zmiana przeznaczenia terenu w planie miejscowym lub zawarcie w akcie notarialnym celu zakupu jako żwirownia nie są wystarczające do objęcia ich podatkiem od nieruchomości według stawek dla działalności gospodarczej, jeśli nie utraciły one charakteru leśnego w trybie administracyjnym.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła opodatkowania podatkiem od nieruchomości gruntów należących do Cementowni "O." S.A., które były porośnięte lasem. Organ I instancji i Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznały, że grunty te są związane z działalnością gospodarczą inną niż leśna i podlegają podatkowi od nieruchomości. Cementownia kwestionowała tę kwalifikację, argumentując, że grunty te nadal mają charakter leśny i powinny podlegać podatkowi leśnemu, ponieważ nie zostały administracyjnie wyłączone z produkcji leśnej. Skarżąca podniosła również zarzuty dotyczące błędnego określenia odsetek za zwłokę.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy Cz.-B.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu sprawy ze skargi Cementowani "O." SA na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia 9 grudnia 2002 r. (...) w przedmiocie podatku od nieruchomości - uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy Cz.-B. 19 września 2002 r.; (...). Zaskarżoną decyzją z dnia 9.12.2002 r. (...), po rozpatrzeniu odwołania Cementowni "O." S.A. od decyzji Wójta Gminy Cz.-B. z dnia 19.09.2002 r. w części dotyczącej określenia wysokości zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości za styczeń i luty 2002 r. oraz odsetki za zwłokę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Jak wynika z uzasadnienia powyższej decyzji w toku przeprowadzonego postępowania podatkowego organ I instancji ustalił, powołując się na art. 3 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /t.j. Dz.U. 2002 nr 9 poz. 84/, że nabyte przez skarżącą spółkę grunty związane są z prowadzeniem działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza i leśna, a zatem jako takie podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Wobec tego decyzją z dnia 19.09.2002 r. Wójt Gminy Cz.-B. określił dla niej wysokość zaległości w podatku od nieruchomości za styczeń i luty 2002 r. oraz odsetki za zwłokę. Jego zdaniem bowiem czynności podejmowane przez Cementownię "O." świadczą o tym, że grunty będą w przyszłości służyć prowadzeniu działalności gospodarczej innej niż leśna. Grunty, będące przedmiotem opodatkowania, związane są z wydobywaniem kruszywa, nie zaś prowadzeniem działalności leśnej. W odwołaniu, wniesionym od decyzji organu I instancji, strona zarzuciła naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 60 ustawy o lasach oraz art. 53 Ordynacji podatkowej poprzez błędne określenie wysokości odsetek za zwłokę. Zdaniem odwołującej się przedmiotowa nieruchomość porośnięta jest lasem, a na gruntach nie znajdują się żadne budowle, czy urządzenia świadczące o prowadzeniu tam przez skarżącą spółkę działalności innej niż leśna. Skarżąca nie występowała też o wyłączenie gruntów z produkcji leśnej. Wobec tego, zgodnie z art. 60 ustawy o lasach przedmiotowa nieruchomości podlega opodatkowaniu podatkiem leśnym. Natomiast naruszenie art. 53 Ordynacji podatkowej wynika z nieprawidłowego określenia wysokości odsetek od zaległości podatkowych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. uchyliło zaskarżoną decyzję w części dotyczącej określenia wysokości odsetek za zwłokę i określiło je w nowej wysokości. Natomiast w pozostałej części utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż bezspornie właścicielem gruntów znajdujących się na terenie gminy Cz.-B. jest Cementownia "O." S. A. z siedzibą w K. Zgodnie więc z art. 5 ust. 3 pkt 3 cytowanej wyżej ustawy o podatkach i opłatach lokalnych grunty, które są w posiadaniu przedsiębiorcy, a w szczególności tereny, na których są lub mają być realizowane inwestycje podlegają opodatkowaniu jako grunty związane z prowadzoną działalnością. Powoływana ustawa podatkowa w art. 3 ust. 2 i 3 zawiera ponadto definicję działalności rolniczej i leśnej i w rozumieniu tej ustawy Cementownia, zdaniem SKO, takiej działalności nie prowadzi. Bezspornym jest natomiast fakt, że Cementownia "O." prowadzi działalność gospodarczą inną niż działalność rolnicza lub leśna. Natomiast przedsiębiorstwo, które w przyszłości ma zamiar wydobywać kopaliny dla celów prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej, posługuje się gruntami wtedy, kiedy przygotowuje je pod inwestycje, dokonuje na nich odpowiednich inwestycji, np. w zakresie budowy i urządzeń, jak również gdy przygotowane technicznie tereny już eksploatuje. Przejściowe zatem niewykorzystywanie przez podmiot gospodarczy nieruchomości nie daje podstawy do tego, by do wymiaru podatku od nieruchomości nie miały zastosowania, do tej nieruchomości, stawki przewidziane dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą. Zdaniem organu odwoławczego o zamiarze prowadzenia działalności wydobywczej świadczą akty notarialne, w których określono cel zakupu przedmiotowych gruntów jako gruntów pod potrzeby żwirowni, a także uzyskana koncesja na prowadzenie prac rozpoznawczych i zmiana przeznaczenia terenu w planie miejscowym. Na powyższą decyzję Cementownia "O." S. A. wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnosząc w niej o uchylenie decyzji obu instancji skarżąca zarzuciła im, że wydane zostały z naruszeniem prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 60 ustawy o lasach w brzmieniu obowiązującym do dnia 31.12.2002 r. oraz art. 3 i art. 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu obowiązującym do dnia 31.12.2002 r. W uzasadnieniu skargi skarżąca spółka podniosła, iż grunty Cementowni "O." położone w gminie Cz.-B. oznaczone numerami ewidencyjnymi 50/1 i 50/2, zgodnie z danymi z ewidencji gruntów w części o powierzchni 13,87 ha są gruntami leśnymi, porośnięte lasem iglastym i różnymi gatunkami drzew liściastych. Twierdzenie zatem, iż skarżąca prowadzi na tych gruntach działalność gospodarczą inną niż leśna jest wyrazem nie zrozumienia przepisów oraz irracjonalnego podejścia do ich interpretacji. Zdaniem spółki zajęcie gruntów leśnych na prowadzenie innej działalności niż leśna wymaga każdorazowo wyłączenia z gospodarki leśnej, które odbywa się na podstawie przepisów ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Działki nr 50/1 i 50/2 nie zostały wyłączone w trybie administracyjnym z produkcji leśnej, co potwierdza wyżej wymienione pismo Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych. Natomiast zmiana przeznaczenia gruntu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego nie oznacza automatycznego wyłączenia ich z produkcji leśnej. W rezultacie, zdaniem skarżącej, przedmiotowe grunty nie utraciły dotychczasowego charakteru leśnego i opodatkowanie ich podatkiem leśnym jest w pełni uzasadnione. Przedsiębiorca może więc posiadać grunty podlegające opodatkowaniu podatkiem rolnym lub leśnym. Natomiast organ w toku interpretacji pojęcia gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, zawartego w art. 3 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, błędnie stosuje definicję dotyczącą gruntów związanych z działalnością gospodarczą zawartą w art. 5 ust. 3 analizowanej ustawy podatkowej. Tymczasem opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty rolne lub leśne, które są rzeczywiście zajęte na prowadzenie działalności innej niż rolna lub leśna, nie zaś te, na których hipotetycznie zakłada się realizację zadania inwestycyjnego. Biorąc pod uwagę okoliczności faktyczne sprawy, a zwłaszcza to, że przedmiotowe grunty porośnięte są lasem oraz brak jakichkolwiek przesłanek wskazujących na to by prowadzono na nich inną działalność gospodarczą niż leśna, zdaniem skarżącej należy uznać, iż grunty, o których mowa, nie są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej innej niż leśna i wobec tego nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. wniosło o jej oddalenie, jej zarzuty uznano bowiem za bezzasadne i podtrzymano stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji wraz z przytoczoną tam argumentacją. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem w świetle art. 1 par. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153 poz. 1269/ stwierdzić należy, iż decyzja ta narusza przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Skarga zasługuje więc na uwzględnienie. W toku postępowania podatkowego w sprawie poza sporem pozostawał fakt, iż właścicielem przedmiotowych gruntów, jest Cementowania "O." S.A. Spór dotyczy natomiast ich prawnopodatkowej kwalifikacji na gruncie przepisów podatku od nieruchomości. Dla rozstrzygnięcia powyższego sporu konieczna jest zarówno interpretacja stosowanych przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, jak również ustalenie charakteru gruntów oraz ich przeznaczenie. W świetle art. 3 ust. 1 pkt 3 opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty nie objęte przepisami o podatku rolnym lub leśnym. Przepis ten reguluje przedmiot opodatkowania. Natomiast z treści art. 5 ust. 3 pkt 4 powoływanej ustawy podatkowej wynika, że za grunty związane z działalnością gospodarczą uważa się grunty zabudowane i niezabudowane będące w posiadaniu przedsiębiorcy, w tym między innymi grunty wyłączone na cele nierolnicze nie leśne na skutek prowadzonej działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza lub leśna, albo na podstawie ostatecznej decyzji administracyjnej. Z analizy treści tego przepisu nie wynika więc, że podatkowi od nieruchomości podlegają, według stawek właściwych dla gruntów związanych z działalnością gospodarczą, wszystkie nieruchomości będące w posiadaniu przedsiębiorcy, lecz jedynie te, które wyłączone są w sposób określony w art. 5 ust. 3 pkt 4 cytowanej ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Wobec tego organy podatkowe powinny wskazać na okoliczności faktyczne przemawiające za tym, że grunty są wyłączne na cele nieleśne. W świetle akt sprawy nie przedstawiono środków dowodowych wskazujących w sposób jednoznaczny i nie będący wątpliwości, iż grunty Cementowni "O.", o których mowa, są związane z działalnością gospodarczą prowadzoną przez ten podmiot, a także czy w ogóle prowadzona jest na nich działalność gospodarcza. Ustalenia te mają znaczenie zarówno z punktu widzenia objęcia zakresem przedmiotowym podatku od nieruchomości gruntów skarżącej, jak również wysokości stawek tego podatku, w sytuacji kiedy będą one podlegały obciążeniu tym podatkiem. Okolicznościami przemawiającymi w sposób nie budzący wątpliwości, iż przedmiotowe grunty związane są z działalnością gospodarczą, nie stanowi fakt, że podatnik nie założył planu urządzenia lasu, ani też uzasadnienie decyzji Wójta Gminy Cz.-B., iż czynności podejmowane przez Cementownię świadczą o tym, że grunty będą w przyszłości służyć prowadzeniu działalności gospodarczej innej niż leśna. O charakterze i przeznaczeniu gruntów nie stanowi także oświadczenie zawarte w par. 3 aktu notarialnego sporządzonego dnia 8.04.1998 r. na okoliczność umowy sprzedaży nieruchomości, iż nabywana jest ona na potrzeby żwirowni. O prawdopodobnym charakterze nieruchomości nie decyduje również bezpośrednio fakt zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Cz.-B. w odniesieniu do przedmiotowych działek gruntu przeznaczając je pod eksploatację kruszywa ze złoża udokumentowanego. Wobec powyższego objęcie zakresem przedmiotowym podatku od nieruchomości wymaga jednoznacznego stwierdzenia, że przedmiotowe grunty nie są zatem objęte podatkiem leśnym, zwłaszcza, iż strona skarżąca nie wystąpiła o zmianę leśnego przeznaczenia gruntów. Jednoznacznego ustalenia wymaga również związek gruntów z działalnością gospodarczą prowadzoną przez podatnika. Twierdzenie organów podatkowych w tym zakresie są bowiem nie poparte ustaleniami faktycznymi. Trudno za takie uznać zamiar prowadzenia działalności wydobywczej na co wskazuje Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podatkowej. Powyższe okoliczności w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego świadczą o naruszeniu przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na treść rozstrzygnięcia dlatego na podstawie art. 145 par. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ należało uchylić zaskarżoną decyzję i orzec o kosztach postępowania na podstawie art. 200 tejże ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło