III SA 225/03

WyrokWSA w Warszawie2004-01-06

Skład orzekający: Krystyna Nowak, Antoni Hanusz, Grzegorz Krzymień

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy grunty leśne, będące w posiadaniu przedsiębiorcy, który nie uzyskał administracyjnej decyzji o wyłączeniu ich z produkcji leśnej, podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości jako grunty związane z działalnością gospodarczą, czy też podatkiem leśnym?
Ratio decidendi
Grunty leśne, nawet będące w posiadaniu przedsiębiorcy, nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości jako grunty związane z działalnością gospodarczą, jeśli nie zostały one administracyjnie wyłączone z produkcji leśnej. Sama zmiana przeznaczenia gruntu w planie miejscowym lub zamiar prowadzenia działalności gospodarczej nie jest wystarczająca do zmiany ich charakteru podatkowego. Organy podatkowe muszą jednoznacznie wykazać faktyczny związek gruntów z działalnością gospodarczą inną niż leśna, a nie opierać się na hipotetycznych założeniach.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła opodatkowania podatkiem od nieruchomości gruntów leśnych należących do Cementowni "O." S.A. Organy podatkowe uznały, że grunty te, ze względu na zamiar prowadzenia działalności gospodarczej (wydobycie kruszywa) i zmianę przeznaczenia w planie miejscowym, podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości jako grunty związane z działalnością gospodarczą. Cementownia kwestionowała to stanowisko, argumentując, że grunty te nadal mają charakter leśny, nie zostały wyłączone z produkcji leśnej w trybie administracyjnym i powinny być opodatkowane podatkiem leśnym.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy C. i orzekł o kosztach postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia del. NSA Krystyna Nowak, Sędziowie del. NSA Antoni Hanusz (spr.), Grzegorz Krzymień, Protokolant Grażyna Cikowska, po rozpoznaniu w dniu 6 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi Cementowani "O" SA na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] grudnia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości 1/ uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy C. z [...] września 2002r. 2/ zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane 3/ zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. na rzecz strony skarżącej kwotę 300 zł (trzysta złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego 1. Zaskarżoną decyzją z dnia [...].12.2002r. Nr [...], po rozpatrzeniu odwołania Cementowni "O." S.A. od decyzji Wójta Gminy C. z dnia [...].09.2002r. w części dotyczącej określenia wysokości zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości za styczeń i luty 2002r. oraz odsetki za zwłokę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Jak wynika z uzasadnienia powyższej decyzji w toku przeprowadzonego postępowania podatkowego organ I instancji ustalił, powołując się na art. 3 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 12.01.1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2002r. Nr 9, poz. 84), że nabyte przez skarżącą spółkę grunty związane są z prowadzeniem działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza i leśna, a zatem jako takie podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Wobec tego decyzją z dnia [...].09.2002r. Wójt Gminy C. określił dla niej wysokość zaległości w podatku od nieruchomości za styczeń i luty 2002r. oraz odsetki za zwłokę. Jego zdaniem bowiem czynności podejmowane przez Cementownię "O." świadczą o tym, że grunty będą w przyszłości służyć prowadzeniu działalności gospodarczej innej niż leśna. Grunty, będące przedmiotem opodatkowania, związane są z wydobywaniem kruszywa, nie zaś prowadzeniem działalności leśnej. W odwołaniu, wniesionym od decyzji organu I instancji, strona zarzuciła naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 60 ustawy o lasach oraz art. 53 Ordynacji podatkowej poprzez błędne określenie wysokości odsetek za zwłokę. Zdaniem odwołującej się przedmiotowa nieruchomość porośnięta jest lasem, a na gruntach nie znajdują się żadne budowle, czy urządzenia świadczące o prowadzeniu tam przez skarżącą spółkę działalności innej niż leśna. Skarżąca nie występowała też o wyłączenie gruntów z produkcji leśnej. Wobec tego, zgodnie z art. 60 ustawy o lasach przedmiotowa nieruchomości podlega opodatkowaniu podatkiem leśnym. Natomiast naruszenie art. 53 Ordynacji podatkowej wynika z nieprawidłowego określenia wysokości odsetek od zaległości podatkowych. 2. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. uchyliło zaskarżoną decyzję w części dotyczącej określenia wysokości odsetek za zwłokę i określiło je w nowej wysokości. Natomiast w pozostałej części utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż bezspornie właścicielem gruntów znajdujących się na terenie gminy C. jest Cementownia "O." S. A. z siedzibą w K.. Zgodnie więc z art. 5 ust. 3 pkt 3 cytowanej wyżej ustawy o podatkach i opłatach lokalnych grunty, które są w posiadaniu przedsiębiorcy, a w szczególności tereny, na których są lub mają być realizowane inwestycje podlegają opodatkowaniu jako grunty związane z prowadzoną działalnością. Powoływana ustawa podatkowa w art. 3 ust. 2 i 3 zawiera ponadto definicję działalności rolniczej i leśnej i w rozumieniu tej ustawy Cementownia, zdaniem SKO, takiej działalności nie prowadzi. Bezspornym jest natomiast fakt, że Cementownia "O." prowadzi działalność gospodarczą inną niż działalność rolnicza lub leśna. Natomiast przedsiębiorstwo, które w przyszłości ma zamiar wydobywać kopaliny dla celów prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej, posługuje się gruntami wtedy, kiedy przygotowuje je pod inwestycje, dokonuje na nich odpowiednich inwestycji, np. w zakresie budowy i urządzeń, jak również gdy przygotowane technicznie tereny już eksploatuje. Przejściowe zatem niewykorzystywanie przez podmiot gospodarczy nieruchomości nie daje podstawy do tego, by do wymiaru podatku od nieruchomości nie miały zastosowania, do tej nieruchomości, stawki przewidziane dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą. Zdaniem organu odwoławczego o zamiarze prowadzenia działalności wydobywczej świadczą akty notarialne, w których określono cel zakupu przedmiotowych gruntów jako gruntów pod potrzeby żwirowni, a także uzyskana koncesja na prowadzenie prac rozpoznawczych i zmiana przeznaczenia terenu w planie miejscowym. 3. Na powyższą decyzję Cementownia "O." S. A. wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnosząc w niej o uchylenie decyzji obu instancji skarżąca zarzuciła im, że wydane zostały z naruszeniem prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 60 ustawy o lasach w brzmieniu obowiązującym do dnia 31.12.2002r. oraz art. 3 i 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu obowiązującym do dnia 31.12.2002r. W uzasadnieniu skargi skarżąca spółka podniosła, iż grunty Cementowni "O." położone w gminie C. oznaczone numerami ewidencyjnymi 50/1 i 50/2, zgodnie z danymi z ewidencji gruntów w części o powierzchni 13,87ha są gruntami leśnymi, porośnięte lasem iglastym i różnymi gatunkami drzew liściastych. Twierdzenie zatem, iż skarżąca prowadzi na tych gruntach działalność gospodarczą inną niż leśna jest wyrazem nie zrozumienia przepisów oraz irracjonalnego podejścia do ich interpretacji. Zdaniem spółki zajęcie gruntów leśnych na prowadzenie innej działalności niż leśna wymaga każdorazowo wyłączenia z gospodarki leśnej, które odbywa się na podstawie przepisów ustawy z dnia 3.02.1995r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Działki nr 50/1 i 50/2 nie zostały wyłączone w trybie administracyjnym z produkcji leśnej, co potwierdza wyżej wymienione pismo Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych. Natomiast zmiana przeznaczenia gruntu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego nie oznacza automatycznego wyłączenia ich z produkcji leśnej. W rezultacie, zdaniem skarżącej, przedmiotowe grunty nie utraciły dotychczasowego charakteru leśnego i opodatkowanie ich podatkiem leśnym jest w pełni uzasadnione. Przedsiębiorca może więc posiadać grunty podlegające opodatkowaniu podatkiem rolnym lub leśnym. Natomiast organ w toku interpretacji pojęcia gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, zawartego w art. 3 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, błędnie stosuje definicję dotyczącą gruntów związanych z działalnością gospodarczą zawartą w art. 5 ust. 3 analizowanej ustawy podatkowej. Tymczasem opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty rolne lub leśne, które są rzeczywiście zajęte na prowadzenie działalności innej niż rolna lub leśna, nie zaś te, na których hipotetycznie zakłada się realizację zadania inwestycyjnego. Biorąc pod uwagę okoliczności faktyczne sprawy, a zwłaszcza to, że przedmiotowe grunty porośnięte są lasem oraz brak jakichkolwiek przesłanek wskazujących na to by prowadzono na nich inną działalność gospodarczą niż leśna, zdaniem skarżącej należy uznać, iż grunty, o których mowa, nie są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej innej niż leśna i wobec tego nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. 4. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. wniosło o jej oddalenie, jej zarzuty uznano bowiem za bezzasadne i podtrzymano stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji wraz z przytoczoną tam argumentacją. 5. Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem w świetle art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25.02.2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) stwierdzić należy, iż decyzja ta narusza przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Skarga zasługuje więc na uwzględnienie. W toku postępowania podatkowego w sprawie poza sporem pozostawał fakt, iż właścicielem przedmiotowych gruntów, jest Cementowania "O." S.A. Spór dotyczy natomiast ich prawnopodatkowej kwalifikacji na gruncie przepisów podatku od nieruchomości. Dla rozstrzygnięcia powyższego sporu konieczna jest zarówno interpretacja stosowanych przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, jak również ustalenie charakteru gruntów oraz ich przeznaczenie. W świetle art. 3 ust. 1 pkt 3 opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty nie objęte przepisami o podatku rolnym lub leśnym. Przepis ten reguluje przedmiot opodatkowania. Natomiast z treści art. 5 ust. 3 pkt 4 powoływanej ustawy podatkowej wynika, że za grunty związane z działalnością gospodarczą uważa się grunty zabudowane i niezabudowane będące w posiadaniu przedsiębiorcy, w tym między innymi grunty wyłączone na cele nierolnicze nie leśne na skutek prowadzonej działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza lub leśna, albo na podstawie ostatecznej decyzji administracyjnej. Z analizy treści tego przepisu nie wynika więc, że podatkowi od nieruchomości podlegają, według stawek właściwych dla gruntów związanych z działalnością gospodarczą, wszystkie nieruchomości będące w posiadaniu przedsiębiorcy, lecz jedynie te, które wyłączone są w sposób określony w art. 5 ust. 3 pkt 4 cytowanej ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Wobec tego organy podatkowe powinny wskazać na okoliczności faktyczne przemawiające za tym, że grunty są wyłączne na cele nieleśne. W świetle akt sprawy nie przedstawiono środków dowodowych wskazujących w sposób jednoznaczny i nie będący wątpliwości, iż grunty Cementowni "O.", o których mowa, są związane z działalnością gospodarczą prowadzoną przez ten podmiot, a także czy w ogóle prowadzona jest na nich działalność gospodarcza. Ustalenia te mają znaczenie zarówno z punktu widzenia objęcia zakresem przedmiotowym podatku od nieruchomości gruntów skarżącej, jak również wysokości stawek tego podatku, w sytuacji kiedy będą one podlegały obciążeniu tym podatkiem. Okolicznościami przemawiającymi w sposób nie budzący wątpliwości, iż przedmiotowe grunty związane są z działalnością gospodarczą, nie stanowi fakt, że podatnik nie założył planu urządzenia lasu, ani też uzasadnienie decyzji Wójta Gminy C., iż czynności podejmowane przez Cementownię świadczą o tym, że grunty będą w przyszłości służyć prowadzeniu działalności gospodarczej innej niż leśna. O charakterze i przeznaczeniu gruntów nie stanowi także oświadczenie zawarte w § 3 aktu notarialnego sporządzonego dnia 8.04.1998r. na okoliczność umowy sprzedaży nieruchomości, iż nabywana jest ona na potrzeby żwirowni. O prawdopodobnym charakterze nieruchomości nie decyduje również bezpośrednio fakt zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy C. w odniesieniu do przedmiotowych działek gruntu przeznaczając je pod eksploatację kruszywa ze złoża udokumentowanego. Wobec powyższego objęcie zakresem przedmiotowym podatku od nieruchomości wymaga jednoznacznego stwierdzenia, że przedmiotowe grunty nie są zatem objęte podatkiem leśnym, zwłaszcza, iż strona skarżąca nie wystąpiła o zmianę leśnego przeznaczenia gruntów. Jednoznacznego ustalenia wymaga również związek gruntów z działalnością gospodarczą prowadzoną przez podatnika. Twierdzenie organów podatkowych w tym zakresie są bowiem nie poparte ustaleniami faktycznymi. Trudno za takie uznać zamiar prowadzenia działalności wydobywczej na co wskazuje Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podatkowej. Powyższe okoliczności w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego świadczą o naruszeniu przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na treść rozstrzygnięcia dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) należało uchylić zaskarżoną decyzję i orzec o kosztach postępowania na podstawie art. 200 tejże ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło