III SA 2261/02

WyrokWSA w Warszawie2004-02-24

Skład orzekający: Antoni Hanusz, Krystyna Chustecka, Jolanta Sokołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo uznał doręczenie decyzji podatkowej za skuteczne, mimo że decyzja została wysłana tylko na jeden ze znanych organowi adresów, a strona twierdzi, że nie otrzymała jej z przyczyn od niej niezależnych?
Ratio decidendi
Organ podatkowy prawidłowo uznał doręczenie decyzji za skuteczne, ponieważ strona skarżąca wskazała adres do doręczeń, a następnie nie zawiadomiła organu o jego zmianie. Zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej, strona ma obowiązek informowania o zmianie adresu, a w przypadku zaniedbania tego obowiązku, pismo uznaje się za doręczone pod dotychczasowym adresem. Zwrot przesyłki z adnotacją "nie podjęto w terminie" skutkuje uznaniem doręczenia za skuteczne.
Stan faktyczny
Skarżący E. i C. G. domagali się przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Urzędu Skarbowego w R. dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych. Twierdzili, że decyzja nie została im skutecznie doręczona, ponieważ została wysłana tylko na jeden ze znanych organowi adresów, a drugi adres pominięto. Izba Skarbowa odmówiła przywrócenia terminu, uznając doręczenie za skuteczne. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym zasadę zaufania podatnika do organów podatkowych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA (del.) Antoni Hanusz, Sędziowie NSA (del.) Krystyna Chustecka (spr.), asesor sądowy WSA Jolanta Sokołowska, Protokolant Grażyna Cikowska, po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2004 r. sprawy ze skargi E. G. i C. G. na decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2002 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia środka odwoławczego w sprawie o podatek dochodowy od osób fizycznych oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem wydanym na podstawie art. 162 § 1 i § 2 w związku z art. 163 § 2 i art. 228 z art. 223 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29.08.1997r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) Izba Skarbowa w W. nie uwzględniła wniosku Państwa E. i C. G. o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji [...] Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...].03.2002r. Znak: [...] określającej należny podatek dochodowy od osób fizycznych za 2000r., zaległość podatkową w tym podatku oraz odsetki za zwłokę. W uzasadnieniu wskazano, że w dniu 13.05.2002r. Państwo E. i C. G. w złożonym odwołaniu zawarli wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji [...] Urzędu Skarbowego w R.. Prośbę o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od w/w decyzji uzasadnili tym, że decyzja po jej wydaniu nie została doręczona, złożono ją do akt po awizowaniu przez pocztę, przyjmując domniemanie doręczenia. Decyzję wysłano tylko na jeden ze znanych Urzędowi adresów, a drugi adres pominięto nie wyczerpując wszystkich możliwości doręczenia. Urząd Skarbowy wysłał decyzję tylko na adres przy ul. W., gdzie jak twierdzą, nie są zameldowani na pobyt stały lub tylko czasowy i żadne stale faktycznie nie mieszka. Kopię decyzji otrzymali w dniu 06.05.2002r. Twierdzą, że zwrot awizowanej decyzji i w konsekwencji upływ terminu do wniesienia odwołania nastąpiły z przyczyn od nich całkowicie niezależnych i dlatego ich zdaniem przywrócenie terminu jest uzasadnione zarówno prawnie jak i społecznie w oparciu o zasady współżycia społecznego. Izba Skarbowa po przeanalizowaniu wniosku uznała, że przedstawione przyczyny opóźnienia złożenia odwołania w terminie nie uprawdopodabniają, że uchybienie nastąpiło bez winy Państwa E. i C. G., a zarzuty zawarte we wniosku są bezpodstawne. Decyzja [...] Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...].03.2002r. została wysłana w dniu 26.03.2002r. na adres R., ul. W. wskazany przez podatników w dniu [...].03.2002r. do protokołu zapoznania z materiałami zebranymi w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000r. jako adres do doręczeń korespondencji. W toku przeprowadzonej kontroli ustalono, że Państwo G. zamieszkują faktycznie pod adresem R., ul. W., pod tym adresem przeprowadzono czynności kontrolne (protokoły z kontroli w aktach sprawy). Adres: R., ul. C. jest jedynie adresem zameldowania Pana C. G.. W protokołach przesłuchania strony Pan C. G. jako adres zamieszkania podawał R., ul. W.. Ponadto podatnicy osobiście odbierali korespondencję kierowaną w toku prowadzonego postępowania kontrolnego na adres W.. [...] Urząd Skarbowy w R. dokonał doręczenia stosownie do art. 144 i 148 ustawy z dnia 29.08.1997r. Ordynacja podatkowa. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru oraz na kopercie, w której znajduje się wymieniona decyzja widnieją adnotacje doręczającego "mieszkanie zamknięte 27.03.2002r.". Przesyłka ta została w dniu 04.04.2002r. zwrócona do Urzędu Skarbowego z adnotacją "zwrot nie podjęto w terminie". W związku z tym w świetle art. 150 § 1 pkt 1 i § 2 w/w ustawy Ordynacja podatkowa uznano doręczenie decyzji za skuteczne z dniem 03.04.2002r. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Skarżący wnoszą o uchylenie postanowienia Izby Skarbowej, zarzucając naruszenie przepisów ustawy Ordynacja podatkowa, które miało wpływ na treść orzeczenia a w szczególności art.146, art.144, art.148 Ordynacji poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz prowadzenie postępowania w sprawie z pominięciem istotnej części materiału dowodowego i w sposób sprzeczny z zasadą zaufania podatnika do organów podatkowych, co doprowadziło do naruszenia art.121§1 ,art.122 i art.187 Ordynacji podatkowej. Zdaniem Skarżących pominięto okoliczności, że adres dla doręczeń był organowi podatkowemu znany, co doprowadziło do niesłusznego złożenia decyzji do akt ze skutkiem jej doręczenia i w konsekwencji pozbawiło ich obrony swoich praw . Skoro Organ wiedział o dwóch adresach i nie zapytał o adres dla doręczeń a tylko o miejsce zameldowania, to w ramach prowadzenia postępowania z należytą starannością powinien wysłać pisma na oba adresy. Stwierdzają, że faktem jest, że takiego obowiązku wprost nie przewiduje żaden przepis prawny, to jednakże, ich zdaniem, wynika on z art.121 par.1 Ordynacji podatkowej. Uważając za doręczone pismo wysłane na tylko jeden ze znanych adresów, postąpiono wbrew zasadzie zaufania podatnika do organów podatkowych, czym naruszono wskazany przepis, nie można uznać decyzji za doręczoną, skoro leżała tylko na poczcie . Izba Skarbowa w uzasadnieniu zaskarżanego postanowienia błędnie powołuje się na art.144 i art.148 Ordynacji podatkowej. Przepisy te dotyczą zupełnie innego przypadku, a mianowicie faktycznego doręczenia pisma, nie zaś domniemania doręczenia, które jest zupełnie odrębną instytucją. W konsekwencji przepisy art.144 i art.148 naruszono poprzez błędne, a konkretnie bezpodstawne zastosowanie. Adres stary, o ile ma znaczenie dla rozstrzygnięcia, jest częścią materiału dowodowego. Jako taka, kwestia ta powinna być w toku postępowania wszechstronnie i starannie wyjaśniona . Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 162 § 1 ustawy z dnia 29.08.1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. nr 137, poz. 926 ze zm.) w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. W rozpoznawanej sprawie Skarżący w uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania jako okoliczność stanowiącą o braku winy wskazali na brak doręczenia decyzji. Izba Skarbowa w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia szczegółowo wyjaśniła kwestię prawidłowości doręczenia decyzji w rozpoznawanej sprawie, powołując się na przepisy Ordynacji podatkowej, a w szczególności na art. 150 § 1 ustawy stanowiący, że w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149, poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej. W świetle przepisów ustawy Ordynacja podatkowa Sąd uznał za uprawnione stanowisko, że Ordynacja podatkowa nie nakłada na organy podatkowe obowiązku wielokrotnych prób doręczeń i ustalania aktualnego miejsca pobytu strony, a wręcz przeciwnie to obowiązkiem strony jest wskazanie adresu do korespondencji. Wynika to z art. 146 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej stanowiącego, że w toku postępowania strona oraz jej przedstawiciel lub pełnomocnik mają obowiązek zawiadomić organ podatkowy o każdej zmianie swego adresu, a w razie zaniedbania tego obowiązku określonego, pismo uznaje się za doręczone pod dotychczasowym adresem, a organ podatkowy pozostawia pismo w aktach sprawy. Zarzuty podnoszone przez Skarżących naruszenia przepisów prawa postępowania są chybione. Załączona do odwołania kopia zawiadomienia o wszczęciu postępowania, jak zasadnie wyjaśniono w odwołaniu zaskarżonego postanowienia, nie może stanowić dowodu, iż adresem do doręczeń był R., ul. C., gdyż w/w zawiadomienie wystawiono 16.01.2002r., a w protokole spisanym w dniu [...].03.2002r. na okoliczność zapoznania z materiałami zebranymi w sprawie jako adres do doręczeń Skarżący podali adres ul. W. w R. i dnia wydania decyzji nie dokonali zmiany adresu do doręczeń. Decyzja została zatem prawidłowo zaadresowana i doręczona . Ze względu na powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1270) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło